การพัฒนาเครื่องมือการไฮไลต์โดยผู้สอนกำหนดร่วมกับคำถามชี้นำเชิงโครงสร้าง สำหรับการเรียนเภสัชวิทยาโดยใช้บทความเป็นฐาน: การศึกษาเชิงออกแบบ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
วัตถุประสงค์: เพื่อพัฒนาต้นแบบเครื่องมือการไฮไลต์โดยผู้สอนกำหนดร่วมกับคำถามชี้นำเชิงโครงสร้าง (instructor-provided highlighting with structured question prompts: IHSQP) ซึ่งเป็นโครงช่วยการอ่าน (reading scaffold) ที่ผสานการชี้ ตำแหน่งหลักฐานในบทความโดยผู้สอนเข้ากับชุดคำถามแบบลำดับก้าวหน้า (progressive task blocks) สำหรับการเรียน เภสัชวิทยาโดยใช้บทความเป็นฐาน และเพื่ออธิบายโครงสร้าง ขั้นตอนการพัฒนา และการประกันคุณภาพภายในของเครื่องมือ อย่างเป็นระบบ วิธีการ: การศึกษานี้เป็นการศึกษาเชิงออกแบบระยะที่ 1 ของโครงการวิจัย 2 ระยะ ซึ่งมุ่งพัฒนาและกำหนด รายละเอียดของต้นแบบเครื่องมือก่อนนำไปประเมินผลกับผู้เรียนจริงในระยะที่ 2 การออกแบบอาศัยทฤษฎีภาระทางปัญญา การชี้นำความสนใจ การชี้แนะอย่างมีโครงสร้าง และการจัดการเรียนรู้โดยเน้นผลลัพธ์ กระบวนการพัฒนาประกอบด้วย 7 ขั้นตอน ได้แก่ การวิเคราะห์บริบทและผลลัพธ์การเรียนรู้ การกำหนดผลลัพธ์การเรียนรู้ระดับกิจกรรม การคัดเลือกบทความต้นแบบ การสร้างผังคำถาม การพัฒนาสมุดงานหลักฐาน การจัดทำเครื่องมือ IHSQP และการประกันคุณภาพภายใน ผลการวิจัย: กระบวนการพัฒนาทำให้ได้ต้นแบบเครื่องมือ IHSQP สำหรับหัวข้อเภสัชวิทยาของยารักษาโรคต้อหิน ซึ่งประกอบด้วยเอกสาร สำหรับผู้เรียนและเอกสารสำหรับผู้สอน เครื่องมือมีคำถามชี้นำเชิงโครงสร้าง 5 ชุด ชุดละ 4 ข้อ รวม 20 ข้อ ซึ่งมีการจัดลำดับ คำถามจากความเข้าใจพื้นฐานไปสู่การให้เหตุผลด้านการรักษา บทความที่ผ่านการไฮไลต์มีหน่วยหลักฐาน 58 หน่วย โดยจำแนก แหล่งที่มาของแต่ละหน่วยเป็นหลักฐานจากบทความต้นแบบและสื่อสนับสนุนเชิงภาพที่ผู้วิจัยจัดทำขึ้น ผลการประกันคุณภาพ ภายในยืนยันว่า หลักฐานทุกหน่วยมีตำแหน่งอ้างอิงตรวจสอบย้อนกลับได้ และคำถามทุกข้อมีหลักฐานครอบคลุมเพียงพอสำหรับ การตอบคำถาม สรุป: IHSQP เป็นต้นแบบโครงช่วยการอ่านที่เชื่อมโยงคำถาม หลักฐาน และการให้เหตุผลด้านเภสัชวิทยา อย่างเป็นระบบ โดยมีตรรกะการออกแบบและขั้นตอนการพัฒนาที่ตรวจสอบย้อนกลับได้ จึงเป็นฐานสำหรับการประเมินผลกับ ผู้เรียนจริงในการศึกษาระยะต่อไป อย่างไรก็ตามเครื่องมือยังผ่านเพียงการประกันคุณภาพภายในโดยทีมผู้วิจัย และยังไม่ได้รับ การตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาโดยผู้เชี่ยวชาญภายนอก
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ผลการวิจัยและความคิดเห็นที่ปรากฏในบทความถือเป็นความคิดเห็นและอยู่ในความรับผิดชอบของผู้นิพนธ์ มิใช่ความเห็นหรือความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ หรือคณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ทั้งนี้ไม่รวมความผิดพลาดอันเกิดจากการพิมพ์ บทความที่ได้รับการเผยแพร่โดยวารสารเภสัชกรรมไทยถือเป็นสิทธิ์ของวารสารฯ
เอกสารอ้างอิง
Fasinu PS, Wilborn TW. Pharmacology education in the medical curriculum: challenges and opportunities for improvement. Pharmacol Res Perspect 2024; 12: e1178.
White PJ, Guilding C, Angelo T, Kelly JP, Gorman L, Tucker SJ, et al. Identifying the core concepts of pharmacology education: a global initiative. Br J Pharmacol 2023; 180: 1197-209.
Khurshid F, O'Connor E, Thompson R, Hegazi I. Pedagogical interventions and their influences on university-level students learning pharmacology: a realist review. Front Educ 2023; 8: 1190672.
Baram-Tsabari A, Yarden A. Text genre as a factor in the formation of scientific literacy. J Res Sci Teach 2005; 42: 403-28.
Goudsouzian LK, Hsu JL. Reading primary scientific literature: approaches for teaching students in the undergraduate STEM classroom. CBE Life Sci Educ 2023; 22: es3.
Krontiris-Litowitz J. Using primary literature to teach science literacy to introductory biology students. J Microbiol Biol Educ 2013; 14: 66-77.
Yarden A, Norris SP, Phillips LM. Adapted primary literature: the use of authentic scientific texts in secondary schools. Dordrecht: Springer; 2015.
Nithipaichit R, Kittiboonyakun P, Kerdchantuk P, Suttiruksa S, Phumart P. Development of teaching approaches for the course on English skill in pharmacy by using concept mapping. Thai Journal of Pharmacy Practice 2023; 15: 153-66.
Song K, Na B, Kwon HJ. A comprehensive review of research on reading comprehension strategies of learners reading in English-as-an-additional language. Educ Res Rev 2020; 29: 100308.
Seangpakdeejit R, Mungkomsankul CM, Chaisri P, Maneekanon O. A qualitative research: reading strategies in English academic reading. J Humanit Soc Sci Loei Rajabhat Univ 2018; 1: 33-51.
Young JQ, Van Merrienboer J, Durning S, Ten Cate O. Cognitive load theory: implications for medical education: AMEE Guide No. 86. Med Teach 2014; 36: 371-84.
Van Merrienboer JJG, Sweller J. Cognitive load theory in health professional education: design principles and strategies. Med Educ 2010; 44:85-93.
Gurney MK, Buckley K, Karr S. Evaluation of a journal club preparatory session on student confidence for a graded journal club. Curr Pharm Teach Learn 2019; 11: 1221-30.
Almuzaini OK, Wali SM, Harbi MH, Azhari HF. Evaluating the impact of a journal club activity on pharmacy students' learning outcomes and professional skills development. BMC Med Educ 2025; 25: 1101.
Hoskins SG, Lopatto D, Stevens LM. The C.R.E.A.T.E. approach to primary literature shifts undergraduates' self-assessed ability to read and analyze journal articles, attitudes about science, and epistemological beliefs. CBE Life Sci Educ 2011; 10: 368-78.
Bjorn G. The CERIC method plus social collabo- rative annotation improves critical reading of the primary literature in an interdisciplinary graduate course. Front Educ 2024; 9: 1257747.
Morales E, Kalir JH, Fleerackers A, Alperin JP. Using social annotation to construct knowledge with others: a case study across undergraduate courses. F1000Res 2022; 11: 235.
Kararo M, McCartney M. Annotated primary scientific literature: a pedagogical tool for undergraduate courses. PLoS Biol 2019; 17: e3000103.
Schneider S, Beege M, Nebel S, Rey GD. A meta-analysis of how signaling affects learning with media. Educ Res Rev 2018; 23: 1-24.
Ponce HR, Mayer RE, Mendez EE. Effects of learner-generated highlighting and instructor-provided highlighting on learning from text: a meta-analysis. Educ Psychol Rev 2022; 34: 989-1024.
Tofade T, Elsner J, Haines ST. Best practice strategies for effective use of questions as a teaching tool. Am J Pharm Educ 2013; 77: 155.
Thomann H, Deutscher V. Scaffolding through prompts in digital learning: a systematic review and meta-analysis of effectiveness on learning achieve- ment. Educ Res Rev 2025; 47: 100686.
Sallam M. ChatGPT utility in healthcare education, research, and practice: systematic review on the promising perspectives and valid concerns. Healthcare (Basel) 2023; 11: 887.
Kasneci E, Sessler K, Kuchemann S, Bannert M, Dementieva D, Fischer F, et al. ChatGPT for good? On opportunities and challenges of large language models for education. Learn Individ Differ 2023; 103 : 102274.
Mortlock R, Lucas C. Generative artificial intelligence (Gen-AI) in pharmacy education: utilization and implications for academic integrity: a scoping review. Explor Res Clin Soc Pharm 2024; 15: 100481.
Werawattanachai N, Phattarabenjapol S. Cognitive load and learning-related outcomes in article-based pharmacology learning with an instructor-provided highlighting with structured question prompts tool: a classroom evaluation. Thai Journal of Pharmacy Practice. 2026;18: 647-661.
McKenney S, Reeves TC. Educational design research: portraying, conducting, and enhancing productive scholarship. Med Educ 2021; 55: 82-92.
Hoffmann TC, Glasziou PP, Boutron I, Milne R, Perera R, Moher D, et al. Better reporting of interventions: template for intervention description and replication (TIDieR) checklist and guide. BMJ 2014; 348: g1687.
van de Pol J, Volman M, Beishuizen J. Scaffolding in teacher-student interaction: a decade of research. Educ Psychol Rev 2010; 22: 271-96.
Harden RM. Outcome-based education: the future is today. Med Teach 2007; 29: 625-9.
Morcke AM, Dornan T, Eika B. Outcome (compe- tency) based education: an exploration of its origins, theoretical basis, and empirical evidence. Adv Health Sci Educ Theory Pract 2013; 18: 851-63.
Biggs J. Enhancing teaching through constructive alignment. High Educ 1996; 32: 347-64.
Biggs J, Tang C. Teaching for quality learning at university. 4th ed. Maidenhead: Open University Press; 2011.
Faculty of Pharmaceutical Sciences, Ubon Ratchathani University. Doctor of Pharmacy program specification, revised curriculum B.E. 2566 [online]. 2023 [cited Jun 10, 2026]. Available from: phar.ubu. ac.th/main/sub/bachelor
Ubon Ratchathani University. Course specification for 1505200 Principle of Pharmacology, academic year 2025 [online]. 2025 [cited Jun 10, 2026]. Available from: reg2.ubu.ac.th/registrar/tqf34_brows e.asp
Virani S, Rewri P. A narrative review of pharmacotherapy of glaucoma. Future Pharmacol 2024; 4: 395-419.
Anderson LW, Krathwohl DR, editors. A taxonomy for learning, teaching, and assessing: a revision of Bloom's taxonomy of educational objectives. New York: Addison Wesley Longman; 2001.
Ozcelik E, Karakus T, Kursun E, Cagiltay K. An eye-tracking study of how color coding affects multimedia learning. Comput Educ 2009; 53: 445-53.
Skulmowski A. When color coding backfires: a guidance reversal effect when learning with realistic visualizations. Educ Inf Technol 2022; 27: 4621-36.
Pham TD, Karunaratne N, Exintaris B, Liu D, Lay T, Yuriev E, et al. The impact of generative AI on health professional education: a systematic review in the context of student learning. Med Educ 2025; 59: 1280-9.
Kattan L, Moideen S, Abdelrahman A, Khabbaz S, Ibrahim A, Mraiche F. Artificial intelligence in pharmacy education: a scoping review of current integration and global perceptions. Curr Pharm Teach Learn 2026; 18: 102534.
