การจัดการยาคงคลังโดยใช้เทคนิค ABC – FSN: กรณีศึกษาโรงพยาบาลแสวงหา

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาการจัดกลุ่มยาตามลำดับมูลค่าคงคลังและอัตราการใช้ยา และเพื่อเป็นแนวทางการบริหารจัดการยาคงคลังอย่างมีประสิทธิภาพด้วยเครื่องมือ ABC-FSN analysis วิธีการ: การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงปริมาณ โดยประยุกต์ใช้เทคนิค ABC-FSN analysis ในการวิเคราะห์และจัดลำดับสินค้าคงคลังยา การศึกษารวบรวมข้อมูลการใช้ยาในปีงบประมาณ 2567 ได้แก่ มูลค่าของยา อัตราการใช้ยา และจำนวนเดือนที่ยาถูกใช้จนหมด จากนั้นจัดกลุ่มรายการยาโดย สินค้ากลุ่ม A คือ สินค้าที่มีจำนวนรายการร้อยละ 10-20 และมีมูลค่าใช้ยารวมร้อยละ 70-80 สินค้ากลุ่ม B คือ สินค้าที่มีจำนวนรายการร้อยละ 20-30 และมีมูลค่าใช้ยารวมร้อยละ 10-20 และ สินค้ากลุ่ม C คือ สินค้าที่มีจำนวนรายการร้อยละ 70-80 และมีมูลค่าใช้ยารวมร้อยละ 5-10 สินค้าในกลุ่ม F คือ สินค้าที่มีการหยิบใช้ 8 ถึง 12 ครั้งต่อปี ส่วนสินค้ากลุ่ม S คือ สินค้าที่มีการหยิบใช้ 2 ถึง 7 ครั้งต่อปี และสินค้ากลุ่ม N คือ สินค้าที่มีการหยิบใช้ 1 ครั้งต่อปี หรือในบางครั้งสินค้ากลุ่มนี้ไม่มีการหยิบใช้เลย ผลการวิจัย: ยาคงคลังในปีงบประมาณ 2567 มีจำนวนทั้งหมด 294 รายการ แบ่งเป็นยาในบัญชียาหลักแห่งชาติ 280 รายการ (ร้อยละ 95.2) และยานอกบัญชียาหลักแห่งชาติ 14 รายการ (ร้อยละ 4.8) คิดเป็นมูลค่าคงคลังรวม 1,467,933.0 บาท มูลค่ายาที่ใช้ไปปีงบประมาณ 2567 มีทั้งสิ้น 10,018,905.7 บาท เมื่อวิเคราะห์ด้วย ABC-FSN analysis พบว่ายากลุ่ม AF, BF และ CF มีจำนวนร้อยละ 9.5, 15.6 และ 23.5 ตามลำดับ โดยมีมูลค่าใช้ยาร้อยละ 67.7, 18.1 และ 5.4 ตามลำดับ ยากลุ่ม AS, BS และ CS มีจำนวนร้อยละ 0.7, 2.7 และ 32.0 ตามลำดับ โดยมีมูลค่ายาที่ใช้ร้อยละ 1.7, 3.0 และ 3.5 ตามลำดับ ยากลุ่ม AN, BN และ CN มีจำนวนร้อยละ 0.0, 0.7 และ 15.3 ตามลำดับซึ่งมีมูลค่าใช้ยาร้อยละ 0.0, 0.5 และ 0.2 ตามลำดับ สรุป: การจัดเก็บยากลุ่ม AF, BF และ CF ที่มีอัตราการใช้สูง ควรกำกับดูแลจำนวนยาและการบริหารความถี่การจัดซื้อให้เหมาะสมเพื่อป้องกันยาขาดคลัง ส่วนยากลุ่ม AS และ AN ซึ่งมีมูลค่าคงคลังรวมรองลงมาและมีอัตราการเคลื่อนไหวต่ำ ควรได้รับการกำกับดูแลในลำดับรองลงมาโดยการลดปริมาณการสำรองเกินความจำเป็น การกำหนดรอบการตรวจนับที่ยาวขึ้น และการสั่งซื้อเฉพาะเมื่อจำเป็นเพื่อลดต้นทุนการถือครองสินค้าและลดความเสี่ยงของการสูญเสียจากยาหมดอายุ สำหรับกลุ่ม CN ซึ่งมีมูลค่าน้อยและไม่ค่อยเคลื่อนไหว ควรพยายามลดรายการและมูลค่าของยากลุ่มนี้ลงให้มากที่สุด