ประสิทธิผลของครีมสารสกัดดอกดาวเรืองฝรั่งเทียบกับครีมซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีนต่อ การหายของแผลในผู้ป่วยที่มีแผลกดทับ: การศึกษานำร่องแบบสุ่มมีกลุ่มควบคุม
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
วัตถุประสงค์: เพื่อเปรียบเทียบประสิทธิผลและความปลอดภัยของครีมสารสกัดดาวเรืองฝรั่งความเข้มข้นร้อยละ 5 กับครีมซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีนความเข้มข้นร้อยละ 1 ในการรักษาแผลกดทับ วิธีการ: การศึกษานำร่องแบบสุ่มมีกลุ่มควบคุมดำเนินการในผู้ป่วยแผลกดทับจำนวน 44 ราย ที่ได้รับการสุ่มเข้ากลุ่มที่ได้รับครีมสารสกัดดาวเรืองฝรั่ง 24 ราย และกลุ่มที่ได้รับครีมซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีน 20 ราย ตัวชี้วัดผลลัพธ์หลัก คือ การเปลี่ยนแปลงคะแนน pressure ulcer scale for healing (PUSH) ตลอดระยะเวลา 10 สัปดาห์ การศึกษาวิเคราะห์ข้อมูลที่มีการวัดซ้ำด้วย linear mixed-effects model (LMM) โดยปรับค่าตั้งต้นและตัวแปรร่วมที่เกี่ยวข้อง การเปรียบเทียบการหายของแผลเมื่อสิ้นสุดการติดตาม 10 สัปดาห์ระหว่างกลุ่มใช้ chi-square test ส่วนความปลอดภัยประเมินจากอุบัติการณ์เหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ (adverse events: AEs) เหตุการณ์ไม่พึงประสงค์รุนแรง (serious adverse events: SAEs) และเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ที่เกิดขึ้นระหว่างการรักษา (treatment-emergent adverse events: TEAEs) ผลการวิจัย: ข้อมูลพื้นฐานของผู้ป่วยทั้งสองกลุ่มไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ การวิเคราะห์ด้วย LMM พบว่า ในช่วงสัปดาห์ที่ 6–10 กลุ่มสารสกัดดาวเรืองฝรั่งมีแนวโน้มลดคะแนน PUSH ได้มากกว่า และพบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติในสัปดาห์ที่ 9 และ 10 (ความแตกต่างระหว่างค่าเฉลี่ยที่ประมาณโดยใช้วิธีกำลังสองน้อยที่สุดเท่ากับ 1.90, P=0.02 และ 2.03, P=0.01 ตามลำดับ) สัดส่วนการหายของแผลเมื่อครบ 10 สัปดาห์ไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ (P=0.10) และไม่พบ AEs, SAEs หรือ TEAEs ในทั้งสองกลุ่ม สรุป: ครีมสารสกัดดาวเรืองฝรั่งความเข้มข้นร้อยละ 5 มีแนวโน้มช่วยลดค่า PUSH score ได้ดีกว่าครีมซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีนในสัปดาห์ที่ 9–10 ทั้งนี้ไม่พบเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ อย่างไรก็ตาม ยังไม่พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญในด้านสัดส่วนการหายของแผล ผลลัพธ์ดังกล่าวจึงบ่งชี้เพียงว่า Calendula officinalis อาจมีศักยภาพในการส่งเสริมกระบวนการสมานแผล แต่ยังไม่สามารถสรุปประสิทธิผลเชิงยืนยันได้อย่างชัดเจน และควรมีการศึกษาขนาดใหญ่เพิ่มเติมเพื่อยืนยันผลดังกล่าว
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ผลการวิจัยและความคิดเห็นที่ปรากฏในบทความถือเป็นความคิดเห็นและอยู่ในความรับผิดชอบของผู้นิพนธ์ มิใช่ความเห็นหรือความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ หรือคณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ทั้งนี้ไม่รวมความผิดพลาดอันเกิดจากการพิมพ์ บทความที่ได้รับการเผยแพร่โดยวารสารเภสัชกรรมไทยถือเป็นสิทธิ์ของวารสารฯ
เอกสารอ้างอิง
Monaco JL, Lawrence WT. Acute wound healing: an overview. Clin Plast Surg 2003; 30: 1-12.
Falanga V, Isseroff RR, Soulika AM, Romanelli M, Margolis D, Kapp S, et al. Chronic wounds primer. Nat Rev Dis Primers 2022; 8: 50.
Eriksson E, Liu PY, Schultz GS, Martins-Green MM, Tanaka R, Weir D, et al. Chronic wounds: treatment consensus. Wound Repair Regen 2022; 30: 156-71.
Chen HL, Chen XY, Wu J. The incidence of pressure ulcers in surgical patients of the last 5 years: a systematic review. Wounds 2012; 24: 234-41.
Zhang N, Yu X, Shi K, Shang F, Hong L, Yu J. A retrospective analysis of recurrent pressure ulcer in a burn center in Northeast China. J Tissue Viability 2019; 28: 231-6.
Cheng M, Long X, Guo J, Li C. The efficacy of silver sulfadiazine dressing combined with recombinant human epidermal growth factor in the treatment of third-grade radiation dermatitis: a randomized controlled study. Int J Radiat Oncol Biol Phys 2023; 117: e372-3.
Schultz GS, Chin GA, Moldawer L, Diegelmann RF. Principles of wound healing. In: Fitridge R, Thompson M, editors. Mechanisms of vascular disease: a reference book for vascular specialists [online]. 2011 [cited Dec 4, 2025]. Available from: www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK534261/
Arora D, Rani A, Sharma A. A review on phytochemistry and ethnopharmacological aspects of genus Calendula. Pharmacogn Rev 2013; 7: 179-87.
Shahane K, Kshirsagar M, Tambe S, Jain D, Rout S, Ferreira MKM, et al. An updated review on the multifaceted therapeutic potential of Calendula officinalis L. Pharmaceuticals 2023; 16: 611.
Silva D, Ferreira MS, Sousa-Lobo JM, Cruz MT, Almeida IF. Anti-inflammatory activity of Calendula officinalis L. flower extract. Cosmetics 2021; 8: 31. doi:10.3390/cosmetics8020031.
Sapkota B, Kunwar P. A review on traditional uses, phytochemistry and pharmacological activities of Calendula officinalis Linn. Nat Prod Commun 2024; 19. doi:10.1177/1934578X241259021.
Andersen FA, Bergfeld WF, Belsito DV, Hill RA, Klaassen CD, Liebler DC, et al. Final report of the Cosmetic Ingredient Review Expert Panel amended safety assessment of Calendula officinalis–derived cosmetic ingredients. Int J Toxicol 2010; 29 (6 Suppl): 221S-43S. doi:10.1177/1091581810384883.
Stotts NA, Rodeheaver GT, Thomas DR, Frantz RA, Bartolucci AA, Sussman C, et al. An instrument to measure healing in pressure ulcers: development and validation of the pressure ulcer scale for healing (PUSH). J Gerontol A Biol Sci Med Sci 2001; 56: M795-9.
Wallace HA, Basehore BM, Zito PM. Wound healing phases. In: StatPearls [online]. 2017 [cited Dec 4, 2025]. Available from: www.ncbi.nlm.nih.gov/ books/NBK470443/
Nunes LAS, Nunes HAS, Dergan JN, Siqueira RNP, Souza J. Análise comparativa do efeito cicatrizante da Calendula officinalis em feridas cutâneas induzidas em camundongos da linhagem Swiss. Res Soc Dev 2022; 11: e299111638232.
Tanideh N, Yavari M, Seddighi A, Hosseinabadi OK, Farshad M, Mokhtari M, et al. Comparison between Alpha and Calendula for healing of third-degree burn in rats. Iran J Pharm Sci 2017; 13: 51-60.
Givol O, Kornhaber R, Visentin D, Cleary M, Haik J, Harats M. A systematic review of Calendula officinalis extract for wound healing. Wound Repair Regen 2019; 27: 548-61.
