ผลลัพธ์ของการบริบาลเภสัชกรรมรายกรณีในผู้ป่วยภาวะหัวใจห้องบนสั่นพริ้ว ณ คลินิกวาร์ฟาริน โรงพยาบาลคลองหลวง จังหวัดปทุมธานี

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์: เพื่อประเมินผลของการบริบาลเภสัชกรรมรายกรณีต่อความรู้ ความถูกต้องในการใช้ยา ผลลัพธ์ทางคลินิก และความปลอดภัยของการใช้ยาวาร์ฟารินในผู้ป่วยภาวะหัวใจห้องบนสั่นพริ้ว (atrial fibrillation: AF) วิธีการ: การวิจัยกึ่งทดลองแบบกลุ่มเดียววัดผลก่อน–หลัง ครั้งนี้ดำเนินการในผู้ป่วย AF ที่ได้รับยาวาร์ฟารินจากคลินิกวาร์ฟาริน โรงพยาบาลคลองหลวง ที่มีค่า INR อยู่นอกช่วงเป้าหมายการรักษาและมีปัญหาด้านยา (drug related problems: DRPs) จำนวน 71 ราย การศึกษาประเมินผลลัพธ์ต่อไปนี้ในช่วงก่อนและหลังการบริบาลเภสัชกรรม 1) ความรู้เกี่ยวกับการใช้ยาวาร์ฟาริน โดยใช้ด้วยแบบสอบถามที่ดัดแปลงมาจากงานวิจัยของศูนย์หัวใจสิริกิต์ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ จำนวน 18 ข้อ 2) ประเมินความถูกต้องของการใช้ยาโดยสอบถามจากผู้ป่วยหรือผู้ดูแลหลัก 3) ค่า INR 4) การเกิดอันตรกิริยาระหว่างยา และ 5) อาการไม่พึงประสงค์ ผลการวิจัย: คะแนนความรู้เฉลี่ยของผู้ป่วยเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติจาก 13.4 ± 3.2 เป็น 15.8 ± 2.1 คะแนน (คะแนนเต็ม 18) (P<0.001) ร้อยละของผู้ป่วยที่รับประทานยาถูกต้องเพิ่มจากร้อยละ 80.28 เป็นร้อยละ 98.59 (P<0.001) ผู้ป่วยที่มีค่า INR อยู่ในช่วงเป้าหมาย (2.0–3.0) เพิ่มจากร้อยละ 0 เป็นร้อยละ 54.93 (P<0.001) ผู้ป่วยที่ใช้ยาหรืออาหารที่อาจเกิดอันตรกิริยากับยาวาร์ฟารินลดลงจากร้อยละ 42.25 เหลือร้อยละ 7.04 (P<0.001) โดยเฉพาะอันตรกิริยาระหว่างยาวาร์ฟาริน–อาหาร และ ยาวาร์ฟาริน–ยาอื่นลดลงอย่างมีนัยสำคัญ (P=0.001, 0.003 ตามลำดับ) อุบัติการณ์ภาวะเลือดออกลดลงจากร้อยละ 7.04 เหลือร้อยละ 1.40 แต่ไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ (P=0.134) สรุป: การบริบาลเภสัชกรรมรายกรณีอาจทำให้ผลลัพธ์การรักษาในผู้ป่วย AF ที่ได้รับยาวาร์ฟารินดีขึ้น โดยช่วยเพิ่มความรู้ ความร่วมมือในการใช้ยา ช่วยควบคุมระดับ INR ให้อยู่ในเป้าหมาย และลดอุบัติการณ์การเกิดอันตรกิริยาจากยาวาร์ฟารินกับยาอื่นหรืออาหาร