ประสิทธิผลและอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยาแก้ไอสารสกัด มะขามป้อมผสมฟ้าทะลายโจรชนิดผงแห้งในผู้ป่วยลองโควิด

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาประสิทธิผลและอาการไม่พึงประสงค์ของยาแก้ไอสารสกัดมะขามป้อมผสมฟ้าทะลายโจรชนิดผงแห้งที่ใช้ในศูนย์การแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก วิธีการ: กลุ่มตัวอย่าง คือ อาสาสมัครที่มีอาการไอจากภาวะลองโควิดและมีอาการไอมากกว่า 2 เดือนที่เข้ารับการรักษาที่ศูนย์การแพทย์แผนไทยและการแพทย์เลือก จำนวน 401 คน ระหว่างเดือนมิถุนายน ถึง เดือนธันวาคม 2567 การศึกษานี้วัดผล 2 ครั้ง คือ ก่อนและหลังรับประทานยาเป็นเวลา 7 วัน โดยประเมินประสิทธิผลด้วยแบบประเมินระดับความรุนแรงอาการไอ ซึ่งได้พัฒนาจากแบบประเมิน Cough Severity Diary (CSD) โดยพิสัยของคะแนน คือ 0-4 โดย 4 หมายถึงมากที่สุด นอกจากนี้ยังให้อาสาสมัครประเมินตนเองเรื่องอาการไม่พึงประสงค์เมื่อกลับมารับการติดตามที่ศูนย์ฯ ผลการวิจัย: อาสาสมัครส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง (ร้อยละ 60.35) อายุเฉลี่ย 46.53±16.46 ปี การประเมินอาการไอพบว่า ความถี่ของอาการไอลดลงจาก 3.21±0.82 เป็น 1.97±0.69 คะแนนหลังได้รับยา ความรุนแรงของอาการไอลดลงจาก 2.75±0.77 เป็น 0.89±1.12 คะแนน การรบกวนกิจวัตรประจำวันลดลงจาก 3.08±1.03 เป็น 2.11±0.73 คะแนน การรบกวนการนอนหลับลดลงจาก 3.22±1.15 เป็น 2.40±0.70 คะแนน ซึ่งทั้งหมดมีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P<0.001) อาการไม่พึงประสงค์ที่พบ คือ อาการผื่นคันบริเวณแขนและอาการปัสสาวะบ่อย สรุป: ยาแก้ไอสารสกัดจากมะขามป้อมผสมฟ้าทะลายโจรชนิดผงแห้ง มีแนวโน้มสามารถลดความรุนแรงของอาการไอ และลดการบกวนจากอาการไอในชีวิตประจำวันในผู้ป่วยลองโควิดที่มีลักษณะอาการไอแห้งได้ ดังนั้นควรมีการศึกษาเพื่อยืนยันประสิทธิผลเพิ่มเติมโดยใช้แบบวิจัยเชิงทดลองที่มีกลุ่มควบคุมต่อไป