การพัฒนารูปแบบการเฝ้าระวัง จัดการ และแจ้งเตือนภัยผลิตภัณฑ์สุขภาพ ที่ไม่ปลอดภัยในอำเภอรัตภูมิ จังหวัดสงขลา
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
วัตถุประสงค์: เพื่อพัฒนาและประเมินผลรูปแบบการเฝ้าระวัง จัดการ และแจ้งเตือนภัยผลิตภัณฑ์สุขภาพที่ไม่ปลอดภัย (unsafe health products: UHPs) ในอำเภอรัตภูมิ จังหวัดสงขลา วิธีการ: การศึกษานี้เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการ 2 วงรอบ ผู้เข้าร่วมการศึกษาคือ คณะทำงานพัฒนางานคุ้มครองผู้บริโภคด้านสุขภาพ (คณะทำงานฯ) ในหน่วยบริการปฐมภูมิ 13 แห่ง จำนวน 327 คน ประกอบด้วย อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ผู้นำชุมชน เจ้าหน้าที่สาธารณสุข ครู อย. น้อย และ เจ้าหน้าที่ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ผู้วิจัยนำประเด็นปัญหา UHPs ในพื้นที่คืนข้อมูลแก่คณะทำงานฯ และร่วมกันกำหนดแนวทางการเฝ้าระวัง จัดการ และแจ้งเตือนภัย UHPs จนได้รูปแบบที่ชื่อว่า WMA 1.1 โดย 1) W (watch) ประกอบด้วย 6 องค์ประกอบ คือ 1.1 N (network) หรือการสร้างเครือข่าย 1.2 E (education) คือ การให้ความรู้เรื่อง 6 อ-6 เอ๊ะ 1.3 P (practice) คือการให้เครือข่ายนำความรู้ไปปฏิบัติ 1.4 P (proactive surveillance activities) คือการจัดกิจกรรมเฝ้าระวังเชิงรุก 1.5 F (flow report) คือการจัดทำขั้นตอนการรายงาน และ 1.6 P (pride) คือการสร้างความภาคภูมิใจแก่ผู้ที่รายงาน 2. M (management) ที่ประกอบด้วย 4 องค์ประกอบ คือ 2.1 C (consumer) คือ การจัดการปัญหาการใช้ UHPs ของผู้ใช้ผลิตภัณฑ์ฯ 2.2 P (product) คือการจัดการ UHPs 2.3 F (flow manage) คือการจัดทำขั้นตอนการจัดการ และ 2.4 P (proactive problem solving activities) คือการจัดกิจกรรมเชิงรุกในการแก้ปัญหาสำคัญในพื้นที่ และ 3. A (Alert) คือการแจ้งเตือนภัย UHPs การศึกษาประเมินผลรูปแบบฯ ตามเกณฑ์ตัวชี้วัดที่กำหนดก่อนและหลังการแทรกแซง 4 เดือน ผลการวิจัย: หลังใช้รูปแบบฯ ความรู้เฉลี่ยเรื่องการเฝ้าระวัง UHPs โดยรวมของคณะทำงานฯ เพิ่มอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติจาก 11.71±2.97 เป็น 16.83±2.57 คะแนน (คะแนนเต็ม 20) (P<0.001) การรายงานเกี่ยวกับ UHPs ทำได้ถูกต้องร้อยละ 100 การเฝ้าระวังและการค้นหา UHPs ทำได้เพิ่มขึ้นจาก 15 เรื่อง เป็น 95 เรื่อง ปัญหา UHPs และผู้ใช้ UHPs ได้รับการจัดการ ร้อยละ 100 ระดับความเสี่ยงของ UHPs ลดลงจากระดับสูงเป็นระดับต่ำ บุคคลต้นแบบในการเฝ้าระวังและแจ้งเตือนภัย UHPs เพิ่มขึ้นจาก 21 คน เป็น 41 คน ศูนย์แจ้งเตือนภัยสุขภาพในชุมชนของหน่วยบริการปฐมภูมิผ่านเกณฑ์ในระดับพัฒนา 3 แห่งและในระดับเข้มแข็ง 9 แห่ง สรุป: WMA model 1.1 ทำให้คณะทำงานฯ มีความรู้เรื่องการเฝ้าระวัง UHPs เพิ่มขึ้น การเฝ้าระวัง การจัดการ และการแจ้งเตือนภัย UHPs ดีขึ้น
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ผลการวิจัยและความคิดเห็นที่ปรากฏในบทความถือเป็นความคิดเห็นและอยู่ในความรับผิดชอบของผู้นิพนธ์ มิใช่ความเห็นหรือความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ หรือคณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ทั้งนี้ไม่รวมความผิดพลาดอันเกิดจากการพิมพ์ บทความที่ได้รับการเผยแพร่โดยวารสารเภสัชกรรมไทยถือเป็นสิทธิ์ของวารสารฯ
เอกสารอ้างอิง
Food and Drug Administration. Product surveillance guide in primary. 4th ed. Nonthaburi: Food and Drug Administration; 2013.
Phupalee T, Apasritongsakul S, Yingyod W, Sangsuwan T, Ammard L. Groceries development model with community involvement in Phon Sung Subdistrict, Sakon Nakhon. Food and Drug Journal 2014; 21: 57-63.
Bunnuk W, Wongtrakoon P, Mahamongkol H, Niumkhum W. The survey of medicine, food supplement and herbal products used problems among elderly a case study at the community of Tumbon Srisa Chorakhe Noi, Samut Prakan Province. HCU Journal of Health Science 2016; 39: 97-108.
Booddawong B, Yoongthong W. Community empowerment in the management of the problems on inappropriate drugs and health products: Case study of Nonkhun District, Sisaket Province. Thai Journal of Pharmacy Practice 2016; 8: 331-43.
Uppatham J.The effect of community empowerment to management of drug and healthcare product problem in Ban Nong Thum,Phayu District,Sisaket Province. Journal of Health Consumer Protection 2020; 1: 27-36.
Maomeegan N, Chaimay B, Woradet S. Consumption behavior of dietary supplements in diabetic patients type 2.Academic Journal of Community Public Health 2019; 5: 80-93.
Panya R, Effects of the intervention on steroid adulterated health products at the communities in the catchment area of Khun Lan Sub-district health promoting hospital, Dok Kham Tai District, Phayao. Thai Journal of Pharmacy Practice 2019; 11: 552-63.
Thanapas P, Fongsri A, Somboon K, Panarat P. Intervention for harms from drugs and health products among patients with diabetes and hypertension in the catchment area of Wat Mai Thung Kha Community Clinic, Rattaphum District, Songkhla. Thai Journal of Pharmacy Practice 2020; 12: 250-8.
Thanapas P. The model management of distributing health products in grocery stores Moo.2 Kampaengpech Rattaphum, Songkhla. 12th Region Medical Journal 2018; 30: 46-52.
Thanapas P. Development of the model for surveillance, management and warning of unsafe health products at Wat Mai Thung Kha Community Clinic, Rattaphum District, Songkhla Province. Thai Journal of Pharmacy Practice 2025; 17: 40-54.
Chatakarn W. Action research. Suratthani Rajabhat Journal 2015; 2: 29-49.
Thanapas P, Boonrueang O, Yodsawat A, Puang kaew W,Fongsri A,et all.Development of a model for resolving the problems on distribution of inappropriate health products in grocery stores in Rattaphum,Songkhla.Thai Journal of Pharmacy Practice 2024; 16: 395-407.
Chanchayanon T. New HA standards: Risk management through risk register 2023. In: Proceedings of the Annual HA Conference at Ratphum Hospital; 2023 Apr 12; Songkhla, Thailand. Songkhla: Prince of Songkla University; 2023. p. 1–66.
Jantachotikun V, Rattanakom T. The role of multidis ciplinary team in preventing medication errors. Krabi Medical Journal 2019; 3: 61-76.
Department of Medical Sciences. Guidelines for developing community health product alert, surveillance, and complaint centers. 2nd ed. Khon Kaen: Khon Kaen University Publishers; 2021.
Chaiyakoon W, Chaiyakoon P, Sudngam A. Develop ment of a health product risk surveillance system through comunity participation of Pueainoi District, Khonkaen Province. Journal of Khon Kaen Provincial Health Office 2021; 3: 39-53.
Ungchusak K. Risk management: epidemiological approach: Documentation for training in risk management analysis in consumer protection. Nonthaburi: Thailand College of Drug and Health Consumer Protection; 2023.
