การสำรวจปัญหาและอุปสรรคในระบบการเฝ้าระวังการแพ้ยาซ้ำใน เครือข่ายผู้ให้บริการสุขภาพระดับอำเภอขุนยวม จังหวัดแม่ฮ่องสอน

Main Article Content

กมลรัตน์ ทองรักษ์
สกนธ์ สุภากุล
กรรณิกา เทียรฆนิธิกูล

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์: เพื่อสำรวจปัญหาและอุปสรรคในระบบการเฝ้าระวังการแพ้ยาซ้ำให้ครอบคลุมผู้ป่วยที่เข้ารับการรักษาข้ามเขตพื้นที่รอยต่อของเครือข่ายผู้ให้บริการสุขภาพระดับอำเภอขุนยวม จังหวัดแม่ฮ่องสอน วิธีการ: การศึกษานี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพระหว่างเดือนเมษายน–พฤศจิกายน 2561  ผู้ให้ข้อมูลถูกเลือกมาแบบเฉพาะเจาะจง ประกอบด้วยผู้ปฏิบัติงานในเครือข่ายบริการสุขภาพจำนวน 11 คน ประกอบด้วย แพทย์ 1 คน เภสัชกรผู้ให้บริการ 2 คน พยาบาลจุดคัดกรอง 1 คน พยาบาลผู้ให้บริการในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล 2 คน นักวิชาการสาธารณสุข จำนวน 2 คน เจ้าหน้าที่เวชระเบียน จำนวน 1 คน และเจ้าหน้าที่คอมพิวเตอร์ 2 คน การศึกษาเก็บข้อมูลขั้นตอนการทำงานจริงของเจ้าหน้าที่และปัญหาในระบบเฝ้าระวังการแพ้ยาซ้ำของโรงพยาบาลใช้การสัมภาษณ์ การสังเกตพฤติกรรม และ การอภิปรายกลุ่ม และหาข้อสรุปในการดำเนินงานตามระบบการเฝ้าระวังการแพ้ยาซ้ำ  ผลการวิจัย: ปัญหาและอุปสรรคในระบบการเฝ้าระวังการแพ้ยาซ้ำในปัจจุบันเกิดจากผู้ป่วยให้ประวัติแพ้ยาของตนไม่ชัดเจน และการส่งต่อข้อมูลแพ้ยาที่ไม่สมบูรณ์ระหว่างสถานพยาบาลทุกระดับสำหรับผู้ป่วยที่เข้ารับการรักษาข้ามเขตพื้นที่ในระดับอำเภอและจังหวัด  จุดแข็งหลักทั้งในโรงพยาบาลและโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล คือ การเน้นการสร้างฐานข้อมูลในเวชระเบียนอิเล็กทรอนิกส์  แต่จุดอ่อน คือ การส่งต่อข้อมูลแพ้ยามีความล่าช้า และขาดความแลกเปลี่ยนข้อมูลแพ้ยาระหว่างสถานพยาบาล ในเรื่องการวางแนวทางเฝ้าระวังการแพ้ยาซ้ำในเครือข่ายผู้ให้บริการสุขภาพระดับอำเภอขุนยวม การพูดคุยในกลุ่มเห็นพ้องกันว่า ระบบในปัจจุบันเป็นระบบที่ดี และบุคลากรทางการแพทย์สามารถปฏิบัติตามขั้นตอนของระบบได้ครบถ้วน แต่ยังขาดการแลกเปลี่ยนข้อมูลการแพทย์ จากการทบทวนวรรณกรรมที่เกี่ยวข้องกับระบบข้อมูลในการป้องกันการแพ้ยาซ้ำ และระบบการจัดการฐานข้อมูลในประเทศไทย พบว่าการแลกเปลี่ยนข้อมูลทางการแพทย์ผ่านโปรแกรมสืบค้นประวัติผู้รับบริการ (PHR Search) เป็นรูปแบบการเฝ้าระวังการแพ้ยาซ้ำที่เหมาะสม และเป็นไปได้มากที่สุดในการนำมาพัฒนาระบบในอำเภอขุนยวม ขั้นตอนการทำงานที่ควรเพิ่มเติม คือ การตรวจสอบประวัติแพ้ยาและประวัติการได้รับยาในกรณีที่สงสัยว่าผู้ป่วยเกิดการแพ้ยา สรุป: ปัญหาและอุปสรรคที่สำคัญในระบบการเฝ้าระวังการแพ้ยาซ้ำ คือ ฐานข้อมูลในเวชระเบียนอิเล็กทรอนิกส์ของสถานพยาบาลแต่ละแห่งมีความแตกต่างกัน ทำให้เป็นไปได้ยากในการใช้ข้อมูลเพื่อเฝ้าระวังการแพ้ยาซ้ำของผู้ป่วยข้ามเขตให้บริการ ในการศึกษานี้แก้ไขปัญหาและอุปสรรคที่พบโดยใช้กระบวนการนำข้อมูลประวัติผู้ป่วยจากฐานข้อมูลระดับจังหวัดไปใช้ในการคัดกรองข้อมูลผู้ป่วยแพ้ยาเพิ่มเติม เพื่อให้ครอบคลุมในการส่งต่อข้อมูลทางการแพทย์ระหว่างผู้ให้บริการทางการแพทย์ภายในเครือข่าย ผู้ให้บริการทางการแพทย์ระดับจังหวัด และจังหวัดข้างเคียง แต่ทั้งนี้ควรมีการประเมินผลการดำเนินงานจากการใช้ระบบดังกล่าว เพื่อให้ได้แนวทางการเฝ้าระวังการแพ้ยาซ้ำที่มีความเป็นไปได้ในทางปฏิบัติจริง และสามารถเป็นต้นแบบในการป้องกันการแพ้ยาซ้ำหรือป้องกันเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์อื่น ๆ ของประเทศไทย

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

1. Chaipichit N, Jarernsiripornkul N, Chumworathayi P. Knowledge, understanding of drug allergy and drug allergy card carrying behavior of drug allergic patients in Srinagarind Hospital. Srinagarind Medical Journal 2009; 24:224-30.

2. Leape LL, Bates DW, Cullen DJ, et al. Systems analysis of adverse drug events. JAMA. 1995; 274: 35-43.

3. Kaelber DC, Bates DW. Health information exchange and patient safety. J Biomed Inform 2007; 40(6 Suppl):S40-5.

4. Thaikla B, Supakul S. Development of medical information exchange system among healthcare providers in contracting unit for primary care network. Thai Journal of Hospital Pharmacy 2014; 24: 85-96.

5. Suriyong P. Effect of a model of repeated drug allergy surveillance system in primary health care service network at Saraphi District, Chiang Mai Province [dissertation]. Chiang Mai: Chiang Mai University; 2010.

6. Bureau of Policy and Strategy. Manual of standards in storage and delivery; Health Information Standards Ministry of Public Health Version 2.1 fiscal year B.E. 2559. Nonthaburi: Bureau of Policy and Strategy, Ministry of Public Health; 2016.

7. Sawanpanyalert P, Suwankasawong V. Health product vigilance system in Thailand. Nonthaburi: National Library of Thailand Cataloging in Publication Data, 2016.

8. Kuperman G, Marston E, Paterno M, Rogala J, Plaks N, Hanson C, et al. Creating an enterprise-wide allergy repository at partners healthcare system. AMIA Annu Symp Proc. 2003: 376–80.

9. Kazandjian VA, Ogunbo S, Wicker KG, Vaida AJ, Pipesh F. Enhancing medication use safety: benefits of learning from your peers. Qual Saf Health Care 2009; 18:331-5. doi: 10.1136/qshc.200 8.027938.

10. Ramalingam B, Mendizabal E, van Mierop ES. Strengthening humanitarian network: Applying the network functions approach [online]. 2008. [cited Apr 15, 2018]. Available from: www.odi.org/sites/od i.org.uk/files/odi-assets/publications-opinion-iles/831 .pdf.