ปัจจัยที่มีผลต่อระดับน้ำตาลใน 12 เดือนแรกของการวินิจฉัยโรคเบาหวานชนิดที่ 1 ในเด็กอายุต่ำกว่า 15 ปี

เมจินี  เด่นศรีวิวัฒน์

ผู้แต่ง

เมจินี เด่นศรีวิวัฒน์ กลุ่มงานกุมารเวชกรรม โรงพยาบาลพุทธชินราช พิษณุโลก

คำสำคัญ:

โรคเบาหวานชนิดที่ 1, เด็ก, น้ำตาลสะสม

บทคัดย่อ

เบาหวานชนิดที่ 1 เป็นหนึ่งในโรคเรื้อรังที่พบบ่อยที่สุดในเด็ก การศึกษา ย้อนหลังนี้เพื่อหาปัจจัยที่มีผลต่อน้ำตาลใน 12 เดือนแรกของการ วินิจฉัยโรคเบาหวานชนิดที่ 1 ในเด็กอายุต่ำกว่า 15 ปี เก็บข้อมูลส่วน บุคคลและข้อมูลทางคลินิกเด็ก 84 คนที่ได้รับการวินิจฉัยระหว่างเดือน มกราคม พ.ศ. 2552 ถึงเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2565 และ ติดตามระดับ น้ำตาลสะสม 12 เดือน ศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อน้ำตาลระหว่างกลุ่มที่ระดับ น้ำตาลสะสมมากกว่า 9% (ควบคุมได้ไม่ดี) และไม่เกิน 9% วิเคราะห์ สถิติเชิงอนุมานแบบตัวแปรเดียวในเดือนที่ 7 ถึง 12 พบปัจจัยที่ เกี่ยวข้องกับควบคุมได้ไม่ดี ได้แก่ อายุที่วินิจฉัยมากกว่า 10 ปี (OR = 4.85, 95%CI 1.17- 25.5), สิทธิ์รักษาด้วยประกันสุขภาพถ้วนหน้า (OR = 4.58, 95%CI 1.13-30.9) และเด็กที่อาศัยกับบิดาและ/หรือมารดา (OR = 2.93, 95%CI 1.01-9.82) วิเคราะห์สถิติเชิงอนุมานแบบพหุ ตัวแปรพบปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการควบคุมได้ไม่ดี ได้แก่ สิทธิ์รักษาด้วย ประกันสุขภาพถ้วนหน้า (Adj OR = 6.43, 95%CI 1.43-47.0) และเด็ก ที่อาศัยกับบิดาและ/หรือมารดา (Adj OR = 3.43, 95%CI 1.02-13.4) สรุปได้ว่า ปัจจัยที่มีผลให้ควบคุมน้ำตาลได้ไม่ดีหลังวินิจฉัยเดือนที่ 7 ถึง 12 ของเด็กโรคเบาหวานชนิดที่ 1 ได้แก่ อายุที่วินิจฉัยมากกว่า 10 ปี ,สิทธิ์รักษาด้วยประกันสุขภาพถ้วนหน้า และเด็กที่อาศัยกับบิดาและ/ หรือมารดา

เอกสารอ้างอิง

Deerochanawong C, Ferrario A. Diabetes management in Thailand: A literature review of the burden, costs, and outcome. Global Health 2013;9:11. doi: 10.1186/1744-8603-9-11

American Diabetes Association Professional Practice Committee. 2. Classification and diagnosis of diabetes: Standard of medical care in diabetes–2025. Diabetes Care 2025;48(Suppl 1):S27-49. https://doi.org/10.2337/dc25-s002

American Diabetes Association Professional Practice Committee. 14. Children and adolescents: standard of medical care in diabetes–2025. Diabetes Care 2025;48(Suppl 1):S283-305. https://doi.org/10.2337/dc25-s014

Sperling MA, Laffel LM. Current management of glycemia in children with type 1 diabetes mellitus, N Engl J Med 2022;386:1155-64 doi:10.1056/NEJMcp2112175

Likitmaskul S, Angsusingha K, Morris S, Kiattisakthavee P, Chaichanwatanakul K, Tuchinada C. Type 1 diabetes in Thai children aged 0-14 years. J Med Assoc Thai 1999;82(8):826-32.

Tuchinda C, Likitmaskul S, Unachak K, Panamonta O. Patarakijavanich N, Chetthakul T. The epidemiology of type 1 diabetes in Thai children. J Med Assoc Thai 2002;85(6):648-52.

Dejkhamron p, Santiprabhob J, Likitmaskul S, Deerochanawong C, Rawdaree P, Tharavanij T, et al, T1DDAR CN. Young-onset diabetes patients in Thailand: Data from Thai type 1 diabetes and diabetes diagnosed age before 30 years Registry, Care and Network (T1DDAR CN). J Diabetes Investig 2021. doi: 10.1111/jdi.13732

Densriwiwat M. Clinical characteristics and treatment outcomes of diabetes in children under 15 years. Buddhachinaraj Med J 2022;39(1):68-81

Sperling MA, Wolfsdorf JI, MenonRK, Tamborlane WV, Maahs D, Battelino T, et al Diabetes mellitus. In: Sperling MA, editor. Pediatric Endocrinology. 5thed. Philadelphia, Pennsylvania State, USA: Elsevier; 2021. p. 814-83.

Gregory JW, Cameron FJ, Joshi K, Eiswirth M, Garrett C, Garvey K, et al, ISPAD Clinical Practice Consensus Guidelines 2022: Diabetes in adolescence. Pediatr Diabetes 2022;23:857-71 doi:10:1111/pedi.13408

Preechasuk L, Tantasuwan S, Likitmaskul S, Santiprabhob J, Lertbannaphong O, Plengvidhya N, et al. Clinical characteristics, glycemic control, and microvascular complications compared between young-onset type 1 and type 2 diabetes patients at Siriraj Hospital-A Tertiary Referral Center. Diabetes Metab Syndr Obes 2022:15;1375-87. doi: 10.2147/DMSO.S354787

Clements MA, Lind M, Raman S, Patton SR, Lipska KJ, Fridlington AG, et al. Age at diagnosis predicts deterioration in glycemic control among children and adolescents with type 1 diabetes. BMJ Open Diabetes Res Care 2014;2(1):e000039. doi:10.1136/bmjdrc-2014-000039

Paes VM, Charalampopoulos D, Edge J, Taylor-Robinson D, Stephenson T, Amin R. Predictors of glycemic control in the first year of diagnosis of childhood onset type 1 diabetes: A systematic review of

quantitative evidence. Pediatr Diabetes 2018;19:18-26. doi:10.1111/pedi.12530

Friedemann-Sanchez G, Capistrant BD, Ron J, Novak L, Zuijdwijk C, Ogle GD, et al. Caregiving for children with type 1 diabetes and clinical outcomes in central India: the IDREAM study. Pediatr Diabetes 2018;19(3):527-33. doi: 10.1111/pedi.12567

Akesson K, Hanberger L, Samuelesson U. The influence of age, gender, insulin dose, BMI and blood pressure on metabolic control in young patients with type 1 diabetes. Pediatr Diabetes 2015;16(8):581-6 doi:10.1111/pedi.12219

Kamrath C, Rosenbauer J, Eckert AJ, Ohlenschlager U, Sydlik C, Nellen-Hellmuth N, et al. Glycated hemoglobin at diagnosis of type 1 diabetes and at follow up in children and adolescents during the COVID-19 pandemic in Germany. Pediatr Diabetes 2022;23(6):749-53. doi 10.1111/pedi.13338

Predieri B, Leo F, Candia F, Lucaccioni L, Madeo SF, Pugliese M, et al. Glycemic control improvement in Italian children and adolescents with type 1 diabetes followed through telemedicine during lockdown due to the COVID-19 pandemic. Front Endocrinol 2020;11:595735. doi: 10.3389/fendo.2020.595735

World Health Organization (WHO). Classification of diabetes mellitus 2019 [online]. 2019 Apr 21 [cited 2025 Oct 1]. Available from: https://www.who.int/publications/i/item/classification-of-diabetes-mellitus

Santiprabhob J. Pathogenesis of type 1 diabetes. In: Santiprabhob J, Lertwattanarak R, Sriaudthaporn S. editors. Diabetes mellitus in children, adolescents, and young adults. Bangkok, Thailand: P.A. Living Co., Ltd.; 2022. p.43-74.

Thai Society for Pediatric Endocrinology. Management guideline for diabetic ketoacidosis and hyperglycemic hyperosmolar state in children and adolescents [online]. [revised 2023 Apr, cited 2025 Oct 1]. Available from: https://thaipedendo.org/wp-content/uploads/2023/04/Diabetic Ketoacidosis_2566_DISTRIBUTED.pdf

Dejkhamron P, Santiprabhob J, Likitmaskul S, Deerochanawong C, Rawdaree P, Tharavanij T, et al. Type 1 diabetic management and outcome: A multicenter study in Thailand. J Diabetes Investig 2021;12(4):516-26. doi: 10.1111/jdi.13390