มะเร็งตับในภาวะตับแข็ง: ลักษณะภาพเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ กับระดับค่าแอลฟา-ฟีโตโปรตีน

มะเร็งตับในภาวะตับแข็ง

ผู้แต่ง

  • สิริพัชร์ โอฬารกิจเจริญ กลุ่มงานรังสีวิทยา โรงพยาบาลสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช จังหวัดตาก
  • สมิทธ์ เกิดสินธ์ุ กลุ่มงานอายุรกรรม โรงพยาบาลสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช จังหวัดตาก
  • กิตติศักดิ์ โอฬารกิจเจริญ กลุ่มงานศัลยกรรม โรงพยาบาลสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช จังหวัดตาก

คำสำคัญ:

มะเร็งตับ, เอกซเรย์คอมพิวเตอร์, แอลฟา-ฟีโตโปรตีน

บทคัดย่อ

ปัจจุบันการวินิจฉัยโรคมะเร็งตับส่วนใหญ่ใช้ภาพเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ร่วมกับระดับค่าแอลฟา-ฟีโตโปรตีน (AFP) แต่ยังไม่มีการศึกษาความเกี่ยวข้องระหว่างระดับค่า AFP กับลักษณะภาพเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ของมะเร็งตับ การศึกษานี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อ ประเมินความเกี่ยวข้องระหว่างภาพเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ของมะเร็งตับกับระดับค่า AFP จากการทบทวนภาพเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ ย้อนหลังในผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัยในกลุ่มมะเร็งตับทั้งหมดตามรหัส ICD-10 (C220, C221และ C229) ระหว่างเดือนมิถุนายน  พ.ศ. 2558 ถึงเดือนเมษายน พ.ศ. 2562 ในโรงพยาบาลสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช โดยศึกษาเฉพาะผู้ป่วยที่มีลักษณะเฉพาะ ทางภาพเอกซเรย์ คอมพิวเตอร์ของมะเร็งตับ HCC ร่วมกับภาวะตับแข็งและมีผลระดับค่า AFP ซึ่งมีผู้ป่วยเข้าสู่การศึกษา 72 คน นำ เสนอข้อมูลเป็นค่าความถี่และค่าร้อยละ ผลการศึกษาไม่พบความแตกต่างของลักษณะภาพเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ของมะเร็งตับใน ระดับค่า AFP ที่ต่างกันทั้งตำแหน่งก้อน ลักษณะขอบของก้อน ลักษณะการติดสารทึบรังสี และองค์ประกอบไขมัน เว้นแต่ผู้ป่วยที่ ระดับค่า AFP สูงพบการรุกล้ำของเนื้องอกเข้าหลอดเลือดตับและการลุกลามไปต่อมน้ำเหลืองมากกว่ากลุ่มที่ระดับค่า AFP ต่ำกว่า อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ แต่แม้ระดับค่า AFP ต่ำก็พบการแพร่กระจายของมะเร็งนอกตับถึงร้อยละ 10.5 ในขณะที่ผู้ป่วยทั้งหมดพบ ร้อยละ 13.8 สรุปได้ว่าระดับค่า AFP เป็นตัวพยากรณ์โรคที่ดีแต่ไม่เหมาะสำหรับการวินิจฉัยโรค

Downloads

Download data is not yet available.

References

1. Ghouri YA, Mian I, Rowe JH. Review of hepatocellular carcinoma: Epidemiology, etiology, and carcinogenesis. J Carcinog [online]. 2017 [cited 2017 May 29];16:1. Available from: http://www.carcinogenesis.context.asp?2017/16/1/1/207221

2. Cancer Registry Unit, National Cancer Institute Thailand. Cancer in Thailand, Vol.IX, 2013-2015. Bangkok: New Thammada Press (Thailand) Co.,Ltd; 2018.

3. Thai Association for the Study of the Liver. Thailand Guideline for Management of Hepatocellular Carcinoma 2019. Nonthaburi:Parbpim Ltd; 2019.

4. Bruix J, Sherman M. Management of hepatocelluar carcinoma: An update. Hepatology 2011;53(3):1020-2.

5. Bargellini I, Battaglia V, Bozzi E, Lauretti DL, Lorenzoni G, Bartoiozzi C. Radiological diagnosis of hepatocellular carcinoma. J Hepatocell Carcinoma [online]. 2014 [cited 2017 June 20];1:137-48. Available from: http://dx.doi.org/10.2147/JHC.S44379

6. Trevisani F, D'Intino PE, Morselli-Labate AM, Mazzella G, Accogli E, Careaceni P, et al. Serum alpha-fetoprotein for diagnosis of hepatocellular carcinoma in patients with chronic liver disease: Influence of HBsAg and anti-HCV status. J Hepatol 2001;34(4):570-5.

7. Marrero JA, Kulik LM, Sirlin CB, Zhu AX, Finn RS, Abecassis MM, et al. Diagnosis staging and management of hepatocellular carcinoma: 2018 Practice Guidance by the American Association for the Study of Liver Diseases. Hepatology 2018;68(2):723-50.

8. Bureau of Audit, National Health Security Office. Medical Record Audit Guideline 2019. Nonthaburi: Sahamit Printing and Publishing; 2018.

9. Zhang J, Chen G, Zhang P, Zhang J, Li X, Gan D, et al. The threshold of alphafetoprotein (AFP) for the diagnosis of hepatocellular carcinoma: A systemic review and meta-analysis. PLOS ONE [online]. 2020 [cited 2020 Mar 2]. Available from: https://doi.org/10.1371/journal.pone. 0228857

10. Karahan OI, Yikilmaz A, Isin S, Orhan S. Characterization of hepatocellular carcinomas with triphasic CT and correlation with histopathologic findings. Acta Radiologica 2003;44(6):566-71.

11. Choi JY, Lee JM, Sirlin CB. CT and MR imagining diagnosis and staging of hepatocellular carcinoma: Part I. Development, growth, and spread: Key pathologic and imaging aspects. Radiology 2014;272(3):635-54.

12. Choi JY, Lee JM, Sirlin CB. CT and MR imagining diagnosis and staging of hepatocellular carcinoma: Part II. Extracellular agents, hepatobiliary agents, and ancillary imaging features. Radiology 2014;273(1):30-50.

13. Tangkijvanich P, Anukulkamkusol N, Suwangool P, Lertmaharit S, Hanvivatvong O, Kullavanijaya P, et al. Clinical characteristics and prognosis of hepatocellular carcinoma: Analysis based on serum alphafetoprotein levels. J Clin Gastroenterol
2000;31(4):302-8.

14. Chan MY, She WH, Dai WC, Tsang SHY, Chok KSH, Chan ACY, et al. Prognostic value of preoperative alpha-fetoprotein (AFP) level in patients receiving curative hepatectomy-an analysis of 1,182 patients in Hong Kong. Transl Gastroenterol Hepatol [online]. 2019 [cited 2020 Feb 20];4:52. Available from: https://dx.doi.org/10.21037/ tgh.2019.06.07

15. Chen DS, Sung JL, Sheu JC, Lai MY, How SW, Hsu HC, et al. Serum alpha-fetoprotein in the early stage of human hepatocellular carcinoma. Gastroenterology 1984;86(6):1404-9.

16. Sherman M. Alpha-fetoprotein: An obituary. J Hepatol 2001;34(4):603-5.

Downloads

เผยแพร่แล้ว

2020-08-17