บทนำ: การตรวจไฟฟ้าวินิจฉัย (electrodiagnosis) และการตรวจด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า (magnetic resonance imaging (MRI)) เป็นการตรวจเพิ่มเติมช่วยในการวินิจฉัยโรครากประสาท (radiculopathy) อย่างแพร่หลายในปัจจุบัน โดยการตรวจไฟฟ้าวินิจฉัยและการตรวจด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าจะแสดงถึงรายละเอียดต่างๆของโรคและมีข้อจำกัดใน การส่งตรวจที่แตกต่างกัน ดังนั้นการศึกษานี้จึงต้องการศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างผลการตรวจไฟฟ้าวินิจฉัยและการตรวจด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าในกลุ่มผู้ป่วยที่สงสัยโรครากประสาทส่วนคอและส่วนเอวร่วมใต้กระเบนเหน็บ รวมทั้งความผิดปกติที่พบในการตรวจไฟฟ้าวินิจฉัยของผู้ป่วยที่เข้ารับการตรวจรักษาที่โรงพยาบาลสระบุรี วิธีการศึกษา: การศึกษาครั้งนี้เป็นการศึกษาชนิดพรรณนาแบบภาพตัดขวางแบบย้อนหลัง (retrospective descriptive cross-sectional study) ทำการศึกษาในกลุ่มผู้ป่วยที่สงสัยโรครากประสาทส่วนคอและส่วนเอวร่วมใต้กระเบนเหน็บซึ่งได้เข้ารับการตรวจไฟฟ้าวินิจฉัย ณ โรงพยาบาลสระบุรี ระหว่างวันที่ 1 มกราคม 2558 ถึง 28 กุมภาพันธ์ 2565 โดยมีทั้งผลการตรวจไฟฟ้าวินิจฉัยและผลการตรวจคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า นำมาศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างผลการตรวจทั้งสองและลักษณะความผิดปกติที่พบจากการตรวจไฟฟ้าวินิจฉัย ผลการศึกษา: กลุ่มผู้ป่วยทั้งหมด 47 คน สงสัยโรครากประสาทส่วนคอ คิดเป็นร้อยละ 48.9 สงสัยโรครากประสาท ส่วนเอวร่วมใต้กระเบนเหน็บร้อยละ 51.1 เป็นเพศชายร้อยละ 51.1 เพศหญิงร้อยละ 48.9 มีผลการตรวจไฟฟ้าวินิจฉัย ที่เป็นผลปกติ (normal) ร้อยละ 38.2 การตัดประสาท (denervation) ร้อยละ 53.2 การมีประสาทไปเลี้ยงใหม่ (reinnervation) ร้อยละ 4.3 และการเปลี่ยนแปลงเกิดจากประสาทเรื้อรัง (chronic neurogenic change) ร้อยละ 4.3 ผลการตรวจคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าพบกระดูกสันหลังมีลักษณะเสื่อม (degeneration) ร้อยละ 10.6 การโป่ง (bulging) ร้อยละ 14.9 การยื่น (protrusion) ร้อยละ 8.5 และการกดรากประสาท (nerve root compression) ร้อยละ 66 ความสัมพันธ์ระหว่างผลการตรวจไฟฟ้าวินิจฉัยและการตรวจคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าทั้งกลุ่มโรครากประสาทส่วนคอและ ส่วนเอวร่วมใต้กระเบนเหน็บพบว่าไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ สรุป: ไม่พบความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติระหว่างผลการตรวจไฟฟ้าวินิจฉัยและการตรวจคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า ในผู้ป่วยทั้งกลุ่มโรครากประสาทส่วนคอและส่วนเอวร่วมใต้กระเบนเหน็บ อาจพิจารณาส่งตรวจไฟฟ้าวินิจฉัยเพิ่มเติมในกรณีตรวจไม่พบการกดรากประสาทจากการตรวจด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าหรือไม่สามารถเข้ารับการตรวจด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าได้

Abstract

Introduction: Electrodiagnosis and magnetic resonance imaging (MRI) are some of the most widely performed methods. Both of them provide disease information; however, they had different limitations. This study aimed to investigate the associations between electrodiagnosis and MRI in patients in Saraburi Hospital who were suspected to have cervical and lumbosacral radiculopathy. Abnormality occurred from those two methods were also analyzed.

Methods: A retrospective descriptive cross-sectional study was conducted in 47 patients who were suspected to have cervical and lumbosacral radiculopathy and scheduled for electrodiagnosis from 1^st January 2015 to 28^th February 2022 at Saraburi Hospital. Data were collected from electrodiagnosis and MRI reports and analyzed for the associations between the two methods and abnormality that was found in those two methods.

Results: Forty-seven patients were divided into 24 males (51.1%) and 23 females (48.9%). 48.9% and 51.1% of the patients were suspected to have cervical radiculopathy and lumbosacral radiculopathy, respectively. The electrodiagnosis results of 38.2% of the patients were normal. Nerve root compression was found in 66% of the patients, followed by denervation (53.2%), bulging (14.9%), degeneration (10.6%), protrusion (8.5%), and reinnervation and chronic neurogenic change (4.3% each), respectively. The association between electrodiagnosis and MRI in detecting cervical and lumbosacral radiculopathy was not statistically significant.

Conclusion: An association of the electrodiagnosis and MRI in both groups of cervical and lumbosacral radiculopathy was not found. Therefore, the study of electrodiagnosis was considered when the nerve root compression was not detected by MRI or the patients could not be examined with MRI.