การพัฒนา SS-BAR Model เพื่อส่งเสริมการตัดสินใจทางคลินิกสำหรับนักศึกษาพยาบาล
คำสำคัญ:
SS-BAR Model , การตัดสินใจทางคลินิก , นักศึกษาพยาบาลบทคัดย่อ
การวิจัยและพัฒนานี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาสภาพและความต้องการจำเป็นในการพัฒนาการตัดสินใจทางคลินิก (2) พัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้เพื่อส่งเสริมการตัดสินใจทางคลินิก และ (3) ศึกษาประสิทธิผลของรูปแบบฯ ที่พัฒนาขึ้น มีการดำเนินการ 3 ระยะ คือ (1) ศึกษาสภาพและความต้องการจำเป็น โดยใช้แบบสำรวจสภาพและความต้องการ ซึ่งมีค่าความเชื่อมั่น .95 และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน และ PNI Modified (2) การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้ฯ โดยการสังเคราะห์ผลระยะที่ 1 ร่วมกับการศึกษาเอกสารที่เกี่ยวข้อง พร้อมพัฒนาแบบสังเกตการตัดสินใจทางคลินิก โดยผ่านการตรวจสอบจากผู้ทรงคุณวุฒิ 5 ท่าน จากนั้นนำไปศึกษาความเป็นไปได้ และปรับปรุงเพื่อนำไปใช้ในระยะที่ 3 (3) ศึกษาประสิทธิผลของรูปแบบฯ โดยการวิจัยกึ่งทดลองแบบกลุ่มเดียวทดสอบซ้ำ 3 ครั้ง และใช้แบบสังเกตการตัดสินใจทางคลินิกที่มีค่าความเที่ยง .91 วิเคราะห์ข้อมูลด้วย Paired t-test และ Repeated measures ANOVA ผลการวิจัยพบว่า
1. สภาพการตัดสินใจทางคลินิกในภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง (M = 3.437, SD = 0.60) ความต้องการอยู่ในระดับมาก (M = 4.17, SD = 0.47) โดยการใช้ความรู้และประสบการณ์ในการตั้งข้อสังเกต หรือวิเคราะห์ข้อมูลมีความต้องการสูงสุด (PNI modified = 0.32)
2. พัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้ฯ (SS-BAR Model) มีหลักการการสร้างการเรียนรู้โดยใช้สถานการณ์เป็นตัวสร้างประสบการณ์ ประกอบด้วย 5 ขั้นตอน ได้แก่ ขั้นการเตรียมการ ขั้นการทำความเข้าใจ ขั้นการระดมสมอง ขั้นการปฏิบัติการ และขั้นการสรุปการเรียนรู้
3. การใช้ SS-BAR Model พบว่า การตัดสินใจทางคลินิกหลังการจัดการเรียนรู้ (M = 46.23, SD = 2.93) สูงกว่าก่อนการจัดการเรียนรู้ (M = 21.98, SD = 4.89) อย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ .01 และพบว่าทำให้เกิดความคงทนของการตัดสินใจทางคลินิกหลังทิ้งระยะเวลา 2 (M = 46.05, SD = 2.94) (MD = 0.18, SE = 0.09) และ 4 สัปดาห์ (M = 46.07, SD = 2.95) (MD = 0.85, SE = 0.07)
จึงถือว่า SS-BAR Model มีผลในการส่งเสริมการตัดสินใจทางคลินิก ทั้งในด้านผลสัมฤทธิ์ และความคงทน จึงกล่าวได้ว่า การสร้างการเรียนรู้โดยใช้สถานการณ์จะช่วยให้ผู้เรียนเกิดการพัฒนาองค์ความรู้อย่างยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
ทิศนา แขมมณี. (2561). ศาสตร์การสอน : องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ (ครั้งที่ 22). กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ธีระยุทธ รัชชะ. (2556). รูปแบบการพัฒนาการคิดเชิงสมานฉันท์สำหรับนักศึกษาครู มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ [วิทยานิพนธ์ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
พัชราภา กาญจนอุดม, ศุกร์ใจ เจริญสุข, และจุไรรัตน์ วัชรอาสน์. (2564). ความสัมพันธ์ระหว่างการคิดอย่างเป็นระบบ การคิดอย่างมีวิจารณญาณกับการตัดสินใจทางคลินิกของนักศึกษาพยาบาล วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี ชลบุรี. วารสารวิจัยทางวิทยาศาสตร์สุขภาพ, 15(2), 75-87. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/JHR/article/view/249682
พิมผกา ปัญโญใหญ่, และพีรนุช ลาเซอร์. (2565). การสอนกระบวนการพยาบาล การพัฒนาทักษะการตัดสินใจทางคลินิก. วารสารพยาบาลสงขลานครินทร์, 42(1), 135-146.
https://he02.tci-thaijo.org/index.php/nur-psu/article/view/254266
พิมพ์ณัฐชา สุไลมาน และณรงค์ศักดิ์ รอบคอบ. (2566). ผลการจัดการเรียนรู้โดยใช้กรณีศึกษาเป็นฐานและสถานการณ์จําลองร่วมกับการสะท้อนคิดที่มีต่อการตัดสินใจทางคลินิกของนักศึกษาพยาบาล. วารสารพยาบาลตำรวจ, 15(2), 391-400.
https://he01.tci-thaijo.org/index.php/policenurse/article/view/266764
สมจิตต์ สินธุชัย, วิชัย เสวกงาม, และโชติกา ภาษีผล. (2560). การพัฒนารูปแบบการเรียนการสอนตามแนวคิดการเสริมต่อความรู้และการสะท้อนคิดการปฏิบัติ เพื่อส่งเสริมการตัดสินใจทางคลินิกของนักศึกษาพยาบาล. วารสารพยาบาลทหารบก, 18(3), 134 - 143. https://he01.tci- thaijo.org/index.php/JRTAN/article/view/108159
สุทธิดา อ่อนละออ, สุภาพร วัฒนา, ฆนรส อภิญญาลังกร และโยษิตา จรัสรัตนไพบูลย์. (2565). ผลของการเรียนโดยใช้กรณีศึกษาเป็นฐานต่อความสามารถในการตัดสินใจทางคลินิกของนักศึกษาพยาบาล. วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้, 9(1), 69-80. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/scnet/article/view/246287
สุทธิพร บุญมาก. (2564). ระเบียบวิธีวิจัยทางสังคมศาสตร์ (ครั้งที่ 2). สงขลา: พี.ซี. พริ้นติ้ง.
สุพรรณี กัณหดิลก, ตรีชฎา ปุ่นสำเริง และศิริสรรณ ผูกพัน. (2560). การบูรณาการวิธีการสอนภาคปฏิบัติ ต่อความรู้ระดับการสะท้อนคิด และทักษะการตัดสินทางคลินิกของนักศึกษาพยาบาล ปีที่ 3 ในวิชาปฏิบัติการพยาบาลมารดาทารก และการผดุงครรภ์ 1. วารสาร มฉก. วิชาการ, 20(40), 87-99.
https://he01.tci-thaijo.org/index.php/HCUJOURNAL/article/view/149580/109780
Acar, M. D., Guner, U. C., & Vural, B. (2022). The effect of case-based learning methods on self-confidence and anxiety of pediatric nursing students in clinical decision making process. Celal Bayar Universitesi Saglık Bilimleri Enstitusu Dergisi, 9(4), 501-508.
Arkan, B., Yılmaz, D., Cinar, H. G., & Uzun, R. (2022). Clinical decision-making levels of nursing students and affecting factors. Journal of Medical Sciences, 7(6), 738 - 744.
Blaak, H., Lkoul, A., Iziki, H., Arechkik, A., Sbai Idrissi, K., El Hilali, S., et al. (2025). Effectiveness of simulation with a standardized patient on knowledge acquisition, knowledge retention, and self-efficacy among Moroccan nursing students: A quasi-experimental study. Healthcare, 13(3), 318.
Choshi, M. (2024). Addressing challenges in undergraduate community health nursing clinical: Kolb's experiential learning theory. Journal of Nursing Education, 64(6), e31-e34.
Chow, K. M., Ahmat, R., Leung, A. W. Y., & Chan, C. W. H. (2023). Is high-fidelity simulation-based training in emergency nursing effective in enhancing clinical decision-making skills? A mixed methods study. Nurse education in practice, 69, 103610. https://doi.org/10.1016/j.nepr.2023.103610
Deliwe, A. (2024). The importance of a Learner Management System in implementing data-driven instruction in higher education institutions. Journal of the Digital Humanities Association of Southern Africa, 5(1), 1-11.
Holland, K., & Roberts, D. (2013). Nursing: Decision-Making Skills for Practice. OUP Oxford. Retrieved July 14, 2025 https://books.google.co.th/books?id=KL9pfVSoJVkC
Hughes, R. (2023). Recognizing the value of data. Nursing Management, 54(3), 56.
Joyce, B., & Weil, M. (2003). Model of Teaching (5 Edition). In: New Delhi: Prentice-Hall of India Private Limited.
Kantar, L., & Alexander, R. (2012). Integration of clinical judgment in the nursing curriculum: Challenges and perspectives. Journal of Nursing Education, 51(8), 444-453.
Levett-Jones, T., Hoffman, K., Dempsey, J., Jeong, S. Y. S., Noble, D., Norton, C. A., et al. (2010). The ‘five rights’ of clinical reasoning: An educational model to enhance nursing students’ ability to identify and manage clinically ‘at risk’patients. Nurse education today, 30(6), 515-520.
Novalia, A., Rachmi, S. F., & Yetti, K. (2021). Clinical decision-making of bachelor and clinical internship (professional) nursing students in Indonesia. Journal of public health research, 11(2), 2735. https://doi.org/10.4081/jphr.2021.2735
Szalai, C., Herbstreit, S., Novosadova, K., & Somerville, S. (2021). Learning by doing: To explore the influence of Simulation on Clinical Decision-Making Approaches on Final Year Medical Students at the University of Duisburg-Essen, Germany [version 1]. MedEdPublish, 10(124). https://doi.org/10.15694/mep.2021.000124.1
Tanner, C. A. (2006). Thinking like a nurse: a research-based model of clinical judgment in nursing. J Nurs Educ, 45(6), 204-211.
Tomlinson, J. (2015). Using clinical supervision to improve the quality and safety of patient care: a response to Berwick and Francis. BMC Medical Education, 13(103), 1-8.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
1. บทความหรือข้อคิดเห็นใด ๆ ที่ปรากฏในวารสารเครือข่าย วิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้ ที่เป็นวรรณกรรมของผู้เขียน บรรณาธิการหรือเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและวิทยาลัยการสาธารณสุขภาคใต้ ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย
2. บทความที่ได้รับการตีพิมพ์ถือเป็นลิขสิทธิ์ของ วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้
