ประสิทธิผลของบริการเวชศาสตร์วิถีชีวิตในพื้นที่นำร่องศูนย์อนามัย กรมอนามัย

Sorranut Lalidwongsa; Wipada  Janta

Authors

Sorranut Lalidwongsa Lifestyle Medicine Institute, Department of Health
Wipada Janta Lifestyle Medicine Institute, Department of Health

Keywords:

Lifestyle Medicine, Non-communicable diseases, Lifestyle modification

Abstract

Non-communicable diseases (NCDs) represent a critical public health challenge in Thailand, with intensive behavior modification based on Lifestyle Medicine serving as a key strategy for sustainable disease management. This Retrospective Analytic Study, one-group Before-and-after analysis aimed to evaluate the effectiveness of Lifestyle Medicine services within the Department of Health’s pilot regional health centers regarding health behaviors and clinical outcomes, including BMI, body fat percentage, FBS, HbA1c, lipid profile, and uric acid. Secondary data from 106 patients in the lifestyle medicine service pilot project between 2023–2025 were analyzed from four sites: Regional Health Promotion Centers 1 (Chiang Mai), 3 (Nakhon Sawan), 7 (Khon Kaen), and the Metropolitan Health and Wellness Institution. Research tools included the Lifestyle Medicine service model and the Department of Health’s Lifestyle Medicine behavior assessment form, with data analyzed using descriptive statistics and paired t-tests.

The results demonstrated that participants achieved a statistically significant increase in health behavior scores (p<0.001). However, BMI and body fat percentage showed no significant changes. Conversely, FBS, HbA1c, and total cholesterol significantly increased (p=0.003, p<0.001 and p=0.035, respectively). Site-specific analysis revealed variations; Regional Health Promotion Center 7 achieved significant reductions in BMI and body fat (p<0.001), whereas the Metropolitan Health and Wellness Institution exhibited significantly higher increases in clinical markers compared to other sites.

In conclusion, while Lifestyle Medicine services successfully improved health behaviors, clinical outcomes varied significantly by regional context. This study recommends enhancing and elevating national Lifestyle Medicine service standards and pursuing further research in the field of Lifestyle Medicine.

References

World Health Organization. Noncommunicable diseases [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2025 [cited 2026 Feb 24]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/noncommunicable-diseases

กรมควบคุมโรค กองโรคไม่ติดต่อ. แผนปฏิบัติการด้านการป้องกันและควบคุมโรคไม่ติดต่อของประเทศไทย (พ.ศ. 2566-2570). นนทบุรี: สำนักงานเลขานุการการขับเคลื่อนแผนโรคไม่ติดต่อชาติ กระทรวงสาธารณสุข; 2566.

The Nation Thailand. Experts urge health ecosystem as NCDs cost Thai economy US6m a year [Internet]. Bangkok: The Nation; 2025 [cited 2026 Feb 24]. Available from: https://www.nationthailand.com/health-wellness/40059165

เริงฤดี ปธานวณิช, บรรณาธิการ. รายงานการสำรวจสุขภาพประชาชนไทยโดยการตรวจร่างกาย ครั้งที่ 7 พ.ศ. 2567-2568. กรุงเทพฯ: คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล; 2568.

Rippe JM, editor. Lifestyle medicine. 3rd ed. Boca Raton: CRC Press; 2024.

American College of Lifestyle Medicine. What is lifestyle medicine? [Internet]. Chesterfield: American College of Lifestyle Medicine; 2023 [cited 2026 Apr 2]. Available from: https://lifestylemedicine.org/about-lifestyle-medicine/

Katz DL, Frates EP. Lifestyle Medicine: A Brief Review of Its Dramatic Impact on Health and Survival. J Fam Pract. 2020;69(9):S1-S8.

Lianov L, Johnson M. Physician competencies for prescribing lifestyle medicine. JAMA. 2010;304(2):202-3.

กรมอนามัย สถาบันเวชศาสตร์วิถีชีวิต. สถานบริการเครือข่ายเวชศาสตร์วิถีชีวิต [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข; 2568 [เข้าถึงเมื่อ 23 เม.ย. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://lmi.anamai.moph.go.th/th/lmclinic-locate

คณะกรรมาธิการการสาธารณสุข วุฒิสภา. รายงานการพิจารณาศึกษาเรื่องการบูรณาการเวชศาสตร์วิถีชีวิตสู่ระบบบริการสุขภาพของประเทศไทย. กรุงเทพฯ: สำนักการพิมพ์ สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา; 2568.

กรมอนามัย สถาบันพัฒนาสุขภาวะเขตเมือง. แบบประเมินพฤติกรรมสุขภาพ เวชศาสตร์วิถีชีวิต [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมอนามัย; 2568 [เข้าถึงเมื่อ 24 ม.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://mwi.anamai.moph.go.th/th/hrd/download/?did=212989&id=103702&reload=

เกษม เวชสุทธานนท์. การพัฒนารูปแบบบริการสร้างเสริมสุขภาพตามหลักเวชศาสตร์วิถีชีวิตสำหรับกลุ่มวัยก่อนสูงอายุ (Pre-aging) ในการเตรียมความพร้อมเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ. วารสารการส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม. 2566;46(2):111-27.

Emanuelli M, Sartini D, Molinelli E, Campagna R, Pozzi V, Guanciarrosa ME, et al. The Integrated Role of Lifestyle Medicine in Managing Non-Communicable Diseases: A Narrative Review. Nutrients.2024;16(1):156.

Prochaska JO, Velicer WF. The transtheoretical model of health behavior change. Am J Health Promot. 1997;12(1):38-48.