อิทธิพลของความรอบรู้ด้านสุขภาพต่อพฤติกรรมการแสวงหาการเตรียมพร้อมก่อนการตั้งครรภ์ในสตรีวัยเจริญพันธุ์

Saithip Tana; Kanchasuda  Pichayamethathun

Authors

Saithip Tana Regional Health Promotion Center 1 Chiang Mai
Kanchasuda Pichayamethathun Department of Health Faculty of Nursing Chiang Mai University

Keywords:

health literacy; preconception preparedness; health service–seeking behavior; women of reproductive age

Abstract

This descriptive research employed a predictive correlational design with a cross-sectional approach. The objective of the study was to examine predictive correlation between the health literacy of preconception care on Health care seeking behavior among reproductive women, consisted of 61 persons. Participants were selected through purposive sampling. Research instruments included a personal information, a health literacy for preconception care, and health seeking behavior questionnaire. Data were analyzed using descriptive statistics and logistic regression analysis.

The results revealed that health literacy of healthcare and vaccination for preconception care, and a safe environment and housing, jointly and significantly predicted preconception health care seeking among reproductive women (p < .01). Health literacy of healthcare and vaccination increased the likelihood of health care seeking on preconception services by 1.44 times (aOR = 1.44, 95% CI = 1.091–1.898, p ≤ .01), while health literacy of safe environment and housing increased the likelihood by 3.21 times (aOR = 3.21, 95% CI = 1.132–9.094, p ≤ .05). In contrast, health literacy of nutrition, stress management, and weight control were found to be correlation with preconception health care seeking behaviors but these factors did not significantly predictive correlation with preconception health care seeking behaviors among reproductive women (p ≥ .05).

These study results indicate that health literacy regarding healthcare, vaccinations, and safe environments for preconception care plays a crucial role in promoting health care seeking behaviors among reproductive women, thereby enhancing pregnancy outcomes and reducing future maternal and infant health risks.

References

World Health Organization. Preconception care: maximizing the gains for maternal and child health. Geneva: World Health Organization; 2016.

กองยุทธศาสตร์และแผนงาน สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. สถิติสาธารณสุข 2566 [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข; 2566 [เข้าถึงเมื่อ 10 ก.พ. 2569]. เข้าถึงได้จากhttps://dashboard.anamai.moph.go.th/surveillance/default/index?year=2025

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. ทิศทางแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566–2570). กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ; 2566.

สุภาพรรณ อยู่ประเสริฐ. คู่มือการศึกษาพฤติกรรมการเตรียมความพร้อมก่อนตั้งครรภ์ของหญิงวัยเจริญพันธุ์ เขตกรุงเทพมหานคร. สระบุรี: ศูนย์อนามัยที่ 5 สระบุรี กรมอนามัย; [ม.ป.ป.].

Poortaghi S, Raiesifar A, Bozorgzad P, Golzari SE, Parvizy S, Rafii F. Evolutionary concept analysis of health seeking behavior in nursing: a systematic review.BMC Health Serv Res.2015 Nov 27;15:523.

กรมอนามัย สำนักอนามัยการเจริญพันธุ์ กระทรวงสาธารณสุข. คู่มือการเตรียมความพร้อมก่อนใช้ชีวิตคู่และก่อนตั้งครรภ์. พิมพ์ครั้งที่ 1. นนทบุรี: กรมอนามัย; 2564.

Khan NN, Boyle JA, Lang AY, Harrison CL. Preconception Health Attitudes and Behaviours of Women: A Qualitative Investigation. Nutrients. 2019 Jun 29;11(7):1490.

กาญจนา ศรีสวัสดิ์. บทบาทพยาบาลผดุงครรภ์ในการเตรียมความพร้อมก่อนการตั้งครรภ์. วารสารพยาบาลสงขลานครินทร์. 2560;37(4):157-65.

Suto M, Mitsunaga H, Honda Y, Maeda E, Ota E, Arata N. Development of a health literacy scale for preconception care: a study of the reproductive age population in Japan. BMC Public Health. 2021;21(1):2057.

Nutbeam D. Health literacy as a public health goal: a challenge for contemporary health education and communication strategies into the 21st century. Health Promot Int. 2000;15(3):259-67.

Sajjadian F, Amiri-Farahani L, Haghani S, Pezaro S. Investigating the relationship between health literacy and preconceptual care components during the first 14 weeks of pregnancy: a cross-sectional study. BMC Prim Care. 2024 Jun 11;25(1):209.

Chen H, Cohen P, Chen S. How big is a big odds ratio? Interpreting the magnitudes of odds ratios in epidemiological studies. Commun Stat Simul Comput. 2010;39(4):860-4.

Hsieh FY, Bloch DA, Larsen MD. A simple method of sample size calculation for linear and logistic regression. Stat Med. 1998 Jul 30;17(14):1623-34.doi:10.1002/(sici)1097-0258 (19980730)17:14<1623::aid-sim871>3.0.co;2-s.PMID: 9699234.

Demisse TL, Aliyu SA, Kitila SB, Tafesse TT, Gelaw KA, Zerihun MS. Utilization of preconception care and associated factors among reproductive age group women in Debre Birhan town, North Shewa, Ethiopia. Reprod Health. 2019;16(1):96. doi:10.1186/s12978-019-0758-x.

Taber KS. The use of Cronbach's alpha when developing and reporting research instruments in science education. Res Sci Educ. 2018;48(6):1273-96.

Burns N, Grove SK. The practice of nursing research: appraisal, synthesis, and generation of evidence. 6th ed. St. Louis: Saunders Elsevier; 2009.

Bak CK, Krammer JØ, Dadaczynski K, Orkan O, von Seelen J, Prinds C, et al. Digital Health Literacy and Information-Seeking Behavior among University College Students during the COVID-19 Pandemic: A Cross-Sectional Study from Denmark. Int J Environ Res Public Health. 2022 Mar 19;19(6):3676.

ภาณุพงศ์ พรหมมาลี, วันนิศา รักษามาตย์. ปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมการแสวงหาการดูแลสุขภาพ: กรณีศึกษาพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบจากฝุ่น PM2.5 ในตำบลสุเทพ จังหวัดเชียงใหม่. วารสารศาสตร์สาธารณสุขและนวัตกรรม. 2567;4(2):52-63.

Kino S, Kawachi I. Can health literacy boost health services utilization in the context of expanded access to health insurance? Health Educ Behav. 2020;47(1):134-42.