ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยโรคมะเร็งระยะลุกลาม ที่ได้รับการดูแลแบบประคับประคอง โรงพยาบาลพะเยา

Chomphunut  Chaichomphu; Patcharaporn  Takiang

Authors

Chomphunut Chaichomphu Phayao Hospital
Patcharaporn Takiang Phayao Hospital

Keywords:

Quality of life; Patients with advanced cancer; Palliative care

Abstract

Cancer is one of the major noncommunicable diseases (NCDs) and a significant public health problem. Although advances in medical treatment have improved survival, advanced cancer is often incurable and associated with substantial physical and psychological suffering. Palliative care plays a crucial role in alleviating suffering and improving quality of life. This descriptive cross-sectional study aimed to examine factors associated with quality of life and the level of quality of life among patients with advanced cancer receiving palliative care. The participants were 120 advanced cancer patients receiving palliative care at the inpatient and outpatient departments of Phayao Hospital between January and October 2025. Data were collected through structured interviews using a demographic questionnaire, a disease and treatment record form, the Palliative Performance Scale, and the EORTC QLQ-C30 Version 3.0. Data were analyzed using descriptive statistics and correlation coefficients.

The results showed that the participants were nearly equally distributed by sex, with a mean age of 70 years (Mean = 69.97, SD = 10.55). Overall quality of life was at a moderate level (Mean = 47.50, SD = 27.30). The PPS score was positively correlated with overall quality of life (p<.001). Functional quality-of-life domains, including physical, role, emotional, cognitive, and social functioning, were positively correlated with overall quality of life (p<.001). In contrast, symptom burden was negatively correlated with overall quality of life. Fatigue, pain, and insomnia showed moderate negative correlations, whereas nausea/vomiting, dyspnea, appetite loss, constipation, diarrhea, and financial difficulties showed weak negative correlations (p<.05). These findings suggest that promoting functional abilities and managing major symptoms, particularly fatigue, pain, and insomnia, should be integrated into palliative care to improve quality of life in patients with advanced cancer.

References

World Health Organization. Noncommunicable diseases [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2024 [cited 20 24 Jul 22]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/noncommunicable-diseases

World Health Organization. Palliative care [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2023 [cited 2024 Jul 22]. Available from: https://www.who.int/europe/news-room/fact-sheets/item/palliative-care

กองยุทธศาสตร์และแผนงาน สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. สถิติสาธารณสุข 2565 [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข; 2566 [เข้าถึงเมื่อ 22 มิถุนายน 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://spd.moph.go.th/public-health-statistics/

หน่วยงานฐานข้อมูลผู้ป่วยโรคมะเร็ง กลุ่มงานดิจิทัลการแพทย์. ทะเบียนมะเร็งระดับโรงพยาบาล พ.ศ. 2565 [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: สถาบันมะเร็งแห่งชาติ; 2567 [เข้าถึงเมื่อ 22 มิถุนายน 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://nci.go.th/files/cancer_stat/1771317669_file.pdf

Molari M, Poli-Frederico R, Castro Teixeira D, et al. Impact of quality of life on survival and mortality of physically independent older adults: findings from seven years of data. Cureus. 2025;17(4):e81719. doi:10.7759/cureus.81719.

กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข. คู่มือการดูแลผู้ป่วยแบบประคับประคองและระยะท้าย (สำหรับบุคลากรทางการแพทย์). กรุงเทพฯ: สำนักงานกิจการโรงพิมพ์ องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึกฯ; 2563.

Wongketkit K, Wirojratana V, Chanruangvanich W. Factors predicting quality of life among older adults with advanced cancer receiving palliative care. Thai J Cardio-Thorac Nurs. 2022;33(1):117-31.

ช่อทิพย์ พรหมมารัตน์. ปัจจัยที่มีผลต่อคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยประคับประคองที่มารับการรักษาที่คลินิกประคับประคอง แผนกผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลลำพูน. วารสารสาธารณสุขล้านนา. 2563;16(1):70-81.

สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ. สมัชชาสุขภาพเฉพาะประเด็น ว่าด้วยนิยามปฏิบัติการของคำที่เกี่ยวข้องกับการดูแลแบบประคับประคองสำหรับประเทศไทย [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ; 2563 [เข้าถึงเมื่อ 22 มิถุนายน 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://old.nationalhealth.or.th/th/node/2180

วิภาดา พึ่งสุข, พิษณุรักษ์ กันทวี, ภัทรพล มากมี. ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยโรคมะเร็งที่ได้รับการดูแลแบบประคับประคองในระยะท้าย จังหวัดเชียงราย. วารสารสุขศึกษา. 2563;43(1):143-54.

เข็มทอง ตรีเนตรไพบูลย์, เอมอร ส่วยสม, อณัญญา ลาลุน. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยโรคมะเร็งระยะสุดท้ายที่ได้รับการดูแลแบบประคับประคอง โรงพยาบาลแก้งคร้อ จังหวัดชัยภูมิ. วารสารการแพทย์โรงพยาบาลอุดรธานี. 2566;31(2):251-61.

Trakoolngamden B, Wongteerasup S. Predicting factors of quality of life among patients with terminal cancer at outpatient departments of hospitals under the Medical Service Department, Bangkok Metropolitan, and Faculty of Medicine Vajira Hospital, Navamindradhiraj University. Kuakarun J Nurs. 2018;23(2):199-216.

Suntharnon N, Namvongprom A, Pakdevong N. Distress and quality of life in patients with advanced cancer undergoing chemotherapy. Songklanagarind J Nurs. 2020;40(1):58-70.

Delgado-Guay MO, Ferrer J, Rieber AG, et al. Financial distress and its associations with physical and emotional symptoms and quality of life among advanced cancer patients. PLoS One. 2017;12(5):e0176470. doi:10.1371/journal.pone.0176470.

Krejcie RV, Morgan DW. Determining sample size for research activities. Educ Psychol Meas. 1970;30(3):607-10.

Fayers P, Bottomley A. Quality of life research within the EORTC: the EORTC QLQ-C30. Eur J Cancer. 2002;38(Suppl 4):S125-33.

Silpakit C, Sirilerttrakul S, Jirajarus M, et al. The EORTC QLQ-C30: validation study of the Thai version. Qual Life Res. 2006;15(1):167-72.

Fayers PM, Aaronson NK, Bjordal K, et al. The EORTC QLQ-C30 scoring manual. 3rd ed. Brussels: European Organization for Research and Treatment of Cancer; 2001.

Chinuntuya P, Chutitorn AN. Factors predicting preoperative quality of life in elderly patients with gastrointestinal cancer. TRC Nurse J. 2017;10(2):103-20.

Cronbach LJ. Coefficient alpha and the internal structure of tests. Psychometrika. 1951;16:297-334.

Sprangers MAG, Schwartz CE. Integrating response shift into health-related quality of life research: a theoretical model. Soc Sci Med. 1999;48(11):1507-15. doi:10.1016/S0277-9536(99)00045-3.

ชุติมา จันทร์สมคอย, วิราพรรณ วิโรจน์รัตน์, วัลย์ลดา ฉันท์เรืองวณิชย์. ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยพื้นฐานบางประการ ความรุนแรงของอาการ พฤติกรรมการดูแลตนเองแบบประคับประคอง กับคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุโรคมะเร็งระยะลุกลามที่ได้รับเคมีบำบัด. วารสารพยาบาลทหารบก. 2561;19(Suppl 2):108-17.

Liu D, Weng JS, Ke X, et al. The relationship between cancer-related fatigue, quality of life and pain among cancer patients. Int J Nurs Sci. 2023;10(1):111-16. doi:10.1016/j.ijnss.2022.12.006.