Relationship between Temperature/Rainfall and Number of Patients with Hand-foot-mouth disease, Mushroom poisoning, Melioidosis and Leptospirosis in Phetchabun Province
Keywords:
Temperature, Rain Volume, the number of patients related to temperature and rainfall factors, Correlation, Risk rateAbstract
This observational study in ecological time-series analysis aimed to examine the correlations and Incidence Rate Ratio (IRR) of the number of patients related to temperature and rainfall factors in Phetchabun province, using the monthly time series data with the sample size of 44 months from 2021 to August 2024. The minimum and maximum daily average temperatures and monthly and average daily rainfall volumes were collected from the Meteorological Information Division, Northern Meteorological Center. The number of monthly patients with hand-foot-mouth disease (HFMD), mushroom poisoning, melioidosis, and leptospirosis were collected from the Disease Surveillance Reporting System 506, Bureau of Epidemiology, Department of Disease Control. The data were analyzed using Pearson’s correlation and the generalized linear model, processed with the jamovi statistical analysis program, GLAMj module. The results showed that 1) the number of monthly patients with HFMD was a Quasi-Poisson regression model, the total rainfall was the independent variable, the Pearson’s correlation coefficient equaled 0.35, the coefficient of determination was 0.22, and the IRR when the rainfall increased by 1 millimeter was 1.01 times from average. 2) The number of monthly patients with mushroom poisoning was a Quasi-Poisson regression model, the average minimum temperature as the independent variable. The Pearson’s correlation coefficient equaled 0.43, the coefficient of determination was 0.40, and the IRR when the average minimum temperature increased by 1 degree Celsius was 1.95 times from the average. 3) the number of monthly patients with melioidosis did not have a statistically significant model. And 4) leptospirosis had only 17 cases over a 44-month period, so no suitable model was considered. Advance rainfall and minimum temperature forecast data can be used as a leading factor to estimate the number of patients from HFMD and mushroom poisoning, which can be used by local public health agencies to determine appropriate surveillance measures.
References
พรเทพ สวนดอก. โรคมือเท้าปาก. [อินเตอรเน็ต]. กรุงเทพฯ: สมาคมโรคติดเชื้อในเด็กแห่งประเทศไทย; ม.ป.ป. [เขาถึงเมื่อ 25 พฤศจิกายน 2567]. เข้าถึงได้จาก https://www.pidst.or.th/ A297.html
Duan C, Zhang X, Jin H, Cheng X, Wang D, Bao C, Zhou M, Ahmad T, Min J. Meteorological factors and its association with hand, foot and mouth disease in Southeast and East Asia areas: a meta-analysis. Epidemiol Infect. 2018;147:e50. doi:10.1017/S095026881 8003035
กลุ่มงานวิชาการ สำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 13(แพร่). เทคนิคการสำรวจความหลากหลายของเห็ดในพื้นที่ป่าอนุรักษ์ จังหวัดน่าน รายงานประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2563. [อินเตอรเน็ต]. กรุงเทพฯ: กลุ่มงานวิชาการ สำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 13(แพร่).; ม.ป.ป. [เขาถึงเมื่อ 25 พฤศจิกายน 2567]. เข้าถึงได้จาก https://readcard.dnp.go.th/km/docs/tech.pdf
สหภูมิ ศรีสุมะ. ระวัง "เห็ดพิษ" ช่วงฤดูฝน เสี่ยงรับประทานอาจถึงชีวิต. [อินเตอรเน็ต]. กรุงเทพฯ: งานสื่อสารองค์กร คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี; 2561. [เขาถึงเมื่อ 25 พฤศจิกายน 2567]. เข้าถึงได้จาก https://www.rama. mahidol.ac.th/ramachannel/article/ ระวัง-เห็ดพิษ-ช่วงฤดูฝน/
Xiong S, Wu A, Weng L, Zhang K, Wu M, Li H, Zhang L, Wu M, Li H, Zuo P, Zhu S, Li J, Guo H, Long T. Study on the correlation between the number of mushroom poisoning cases and meteorological factors based on the generalized additive model in Guizhou Province, 2023. BMC Public Health 2024; 24: 2628. https://doi.org/10.1186 /s12889-024-20050-6
สุวัชรี่พร โรจน์ชีวพันธ์. โรคเมลิออยด์พบบ่อยในฤดูฝน. [อินเตอรเน็ต]. กรุงเทพฯ:โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย; 2564. [เขาถึงเมื่อ 25 พฤศจิกายน 2567]. เข้าถึงได้จาก https://chulalong kornhospital.go.th/kcmh/line/โรคเมลิออยด์พบบ่อยในฤด/
Wongbutdee J, Saengnill W, Jittimanee J, Panomket P, Saenwang P. The association between the mapping distribution of melioidosis incidences and meteorological factors in an endemic area: Ubon Ratchathani, Thailand (2009–2018). Natural and Life Sciences Communications 2021; 20(4): e2021083. DOI : https://doi.org/10.129 82/CMUJNS.2021.083
กรมควบคุมโรค. รายละเอียดโรค เลปโตสไปโรซิส (Leptospirosis, Weil Disease). [อินเตอรเน็ต]. กรุงเทพฯ: กรมควบคุมโรค; 2562. [เขาถึงเมื่อ 25 พฤศจิกายน 2567]. เข้าถึงได้จาก https://ddc.moph.go.th/disease_d etail.php?d=16
Hacker KP, Sacramento GA, Cruz JS, de Oliveira D, Nery N Jr, Lindow JC, Carvalho M, Hagan J, Diggle PJ, Begon M, Reis MG, Wunder EA Jr, Ko AI, Costa F. Influence of rainfall on leptospira infection and disease in a tropical urban setting, Brazil. Emerg Infect Dis. 2020 Feb;26(2):311-314. doi: 10.3201/eid2602
สำนักบริการการทะเบียน กรมการปกครอง. สถิติประชากรทางทะเบียนราษฎร (รายเดือน) จำนวนประชากรรายอายุ. [อินเตอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: สำนักบริการการทะเบียน; 2567. [เขาถึงเมื่อ 25 พฤศจิกายน 2567]. เข้าถึงได้จาก https://stat.bora.dopa.go.th/stat/statnew/statMONTH/statmonth/#/mainpage
ศูนย์ภูมิอากาศ กองพัฒนาอุตุนิยมวิทยา กรมอุตุนิยมวิทยา. ภูมิอากาศจังหวัดเพชรบูรณ์ [อินเตอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: ศูนย์ภูมิอากาศ; 2566. [เขาถึงเมื่อ 25 พฤศจิกายน 2567]. เข้าถึงได้จาก http://climate.tmd.go.th/data/province/เหนือ/ภูมิอากาศเพชรบูรณ์.pdf
ส่วนสารสนเทศอุตุนิยมวิทยา ศูนย์อุตุนิยมวิทยาภาคเหนือ. ข้อมูลอุณหภูมิสูงสุด-ต่ำสุด และปริมาณฝน ของภาคเหนือ (รายวัน). อุตุนิยมวิทยา. ภูมิอากาศจังหวัดเพชรบูรณ์ [อินเตอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: ส่วนสารสนเทศอุตุนิยมวิทยา; 2567. [เข้าถึงเมื่อ 25 พฤศจิกายน 2567]. เข้าถึงได้จาก http://www.cmmet.tmd.go.th/forecast/pt/Max_Min_Rainfall.php
สำนักระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค. 2567. ระบบรายงานการเฝ้าระวังโรค 506. [อินเตอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: สำนักระบาดวิทยา; 2567. [เข้าถึงเมื่อ 25 พฤศจิกายน 2567]. เข้าถึงได้จาก http://doe.moph.go.th/surdata/
งานโรคติดต่ออุบัติใหม่ กลุ่มพัฒนาวิชาการโรคติดต่อ. สถานการณ์โรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19) มาตรการสาธารณสุข และปัญหาอุปสรรคการป้องกันควบคุมโรคในผู้เดินทาง [อินเตอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: กรมควบคุมโรค; 2564. [เข้าถึงเมื่อ 25 พฤศจิกายน 2567]. เข้าถึงได้จาก https://ddc.moph.go.th/uploads/ files/2017420210820025238.pdf
กระทรวงสาธารณสุข. ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ยกเลิกประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ชื่อและอาการสำคัญของโรคติดต่ออันตราย (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2563 พ.ศ. 2565. ราชกิจจานุเบกษา ตอนพิเศษ 223 ง เล่มที่ 139 (ลงวันที่ 20 กันยายน 2565).
R Core Team. R: A language and environment for statistical computing. (Version 4.1) [Computer software]. 2021 [cited 2024 Sep 20]. Available from: https://cran.r-project.org. (R packages retrieved from MRAN snapshot 2022-01-01).
The jamovi project. jamovi. (Version 2.3) [Computer Software]. 2022 [cited 2024 Sep 20]. Available from: https://www. jamovi.org.
Gallucci M. GAMLj: General analyses for linear models. [jamovi module]. 2019 [cited 2024 Sep 20]. Available from: https://gamlj.github.io/.
Statistics solutions. Pearson’s correlati on coefficient: a comprehensive overv iew [Internet]. 2022. [cited 2024 Sep 2]. Available from: https://www.statistics solutions.com/free-resources/directory-of-statistical-analyses/pearsons-correlation-coefficient/
Walker JA. Statistics for the experimental biologist a guide to best (and Worst) practices. Chapter 20 Generalized linear models I: count data [Internet]. 2024 [cited 2024 Sep 28]. Available from: https://www.middleprofessor.com/files/applied-biostatistics_bookdown/_book/generalized-linear-models-i-count-data.html
พงษ์เดช สารการ, ฎลกร จำปาหวาย. ความครอบคลุมและยืดหยุ่น : ประเด็นที่ควรถูกพิจารณาสำหรับการวิเคราะห์ข้อมูลด้วยตัวแบบเชิงเส้นนัยทั่วไปในงานวิจัยทางวิทยาศาสตร์สุขภาพ. วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพและการสาธารณสุขชุมชน. 2563; 3(2): 144-158.
มหาวิทยาลัยมหิดล. ประกาศมหาวิทยาลัยมหิดล เรื่อง แนวปฏิบัติสำหรับโครงการวิจัยที่ไม่เข้าข่ายการวิจัยในคน. เพชรบูรณ์ [อินเตอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยมหิดล; 2565. [เขาถึงเมื่อ 25 พฤศจิกายน 2567]. เข้าถึงได้จาก https://sp.mahidol.ac.th/th/LAW/policy/2565-MU-Non-Human.pdf
ศูนย์ส่งเสริมจริยธรรมการวิจัยในคน สำนักงานอธิการบดี มหาวิทยาลัยมหิดล. แบบประเมินว่าโครงการวิจัยของท่านเข้าข่ายการวิจัยในคนหรือไม่. [อินเตอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยมหิดล; 2565. [เขาถึงเมื่อ 25 พฤศจิกายน 2567]. เข้าถึงได้จาก https://sp.mahidol.ac.th/th/ethics-human/forms/ checklist/2022-Human%20Research% 20Checklist-researcher.pdf
Liu X, Pang L, Sim SH, Goh KT, Ravikumar S, Win MS, Tan G, Cook AR, Fisher D, Chai LY. Association of melioidosis incidence with rainfall and humidity, Singapore, 2003-2012. Emerg Infect Dis. 2015; 21(1): 159-62. doi: 10.3201/eid2101.140042.
Hacker KP, Sacramento GA, Cruz JS, de Oliveira D, Nery N Jr, Lindow JC, Carvalho M, Hagan J, Diggle PJ, Begon M, Reis MG, Wunder EA Jr, Ko AI, Costa F. Influence of Rainfall on Leptospira Infection and Disease in a Tropical Urban Setting, Brazil. Emerg Infect Dis. 2020; 26(2): 311-314. doi: 10.3201/eid2 602.190102.
Yang F, Ma Y, Liu F, Zhao X, Fan C, Hu Y, Hu K, Chang Z, Xiao X. Short-term effects of rainfall on childhood hand, foot and mouth disease and related spatial heterogeneity: evidence from 143 cities in mainland China. BMC Public Health 2020; 20(1): 1528. doi: 10.1186/s12889-020-09633-1.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Lanna Journal of Health Promotion and Environmental Health
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
