ประสิทธิผลของรูปแบบการจัดการดูแลผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงที่ควบคุมไม่ได้ ตามหลักการเวชศาสตร์ครอบครัว โรงพยาบาลทุ่งช้าง จังหวัดน่าน

บทคัดย่อ

 ภาวะความดันโลหิตสูงที่ควบคุมไม่ได้เป็นปัญหาสำคัญที่ส่งผลให้เกิดภาวะแทรกซ้อนต่ออวัยวะเป้าหมาย การวิจัยกึ่งทดลองแบบกลุ่มเดียววัดก่อนและหลังการทดลองนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินประสิทธิผลของรูปแบบการจัดการดูแล Thung Chang Model ต่อการควบคุมความดันโลหิต ระดับความดันโลหิต ผลทางห้องปฏิบัติการ พฤติกรรมการดูแลตนเอง และความต่อเนื่องในการใช้ยา ดำเนินการ ณ คลินิกโรคเรื้อรัง โรงพยาบาลทุ่งช้าง จังหวัดน่าน ระหว่างวันที่ 1 กุมภาพันธ์ – 30 มิถุนายน พ.ศ. 2569 ในกลุ่มตัวอย่างผู้ป่วยความดันโลหิตสูงที่ควบคุมไม่ได้จำนวน 38 คน ซึ่งคัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจง กิจกรรม 16 สัปดาห์ประกอบด้วย การประเมินครอบครัวแบบองค์รวม การฝึกทักษะการวัดความดันโลหิตที่บ้าน การให้คำปรึกษาปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเฉพาะบุคคลโดยทีมสหวิชาชีพ และระบบติดตามผ่านช่องทางดิจิทัลร่วมกับการเยี่ยมบ้านของ อสม. แกนนำ เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบบันทึกข้อมูลทางคลินิกและผลทางห้องปฏิบัติการ แบบสอบถามพฤติกรรมการดูแลตนเอง และแบบสอบถามความต่อเนื่องในการใช้ยา วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา สถิติทดสอบ McNemar’s Test และ Wilcoxon Signed Ranks Test

ผลการวิจัยพบว่า หลังสิ้นสุดโครงการ กลุ่มตัวอย่างมีอัตราการควบคุมความดันโลหิตได้ตามเป้าหมาย
(BP < 140/90 mmHg) เพิ่มขึ้นเป็นร้อยละ 68.42 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .001) ค่าเฉลี่ยความดันโลหิตซิสโตลิกและไดแอสโตลิกลดลงอย่างมีนัยสำคัญ (Z = -5.375, p < .001 และ Z = -3.849, p < .001 ตามลำดับ) ผลตรวจทางห้องปฏิบัติการพบว่า ระดับน้ำตาลในเลือดลดลงเหลือ 106.18 + 19.03 mg/dL (p = .001) ไขมันเลว ลดลงเหลือ 94.58 + 28.97 mg/dL
(p < .001) และไตรกลีเซอไรด์ลดลงเหลือ 122.24 + 78.56 mg/dL (p = .004) ในขณะที่อัตราการกรองของไตและครีอะตินีนไม่มีความแตกต่างทางสถิติ (p = .856 และ p = .706 ตามลำดับ) ด้านพฤติกรรมสุขภาพพบว่า คะแนนเฉลี่ยพฤติกรรมการดูแลตนเองเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (Z = -5.229, p < .001) ในขณะที่คะแนนเฉลี่ยความต่อเนื่องในการใช้ยาไม่มีความแตกต่างกัน (Z = 0.000, p = 1.000) สรุปได้ว่า รูปแบบ Thung Chang Model มีประสิทธิผลในการเพิ่มอัตราการควบคุมความดันโลหิต พัฒนาพฤติกรรมการดูแลตนเอง และช่วยควบคุมระดับน้ำตาลและไขมันในเลือดให้อยู่ในเกณฑ์เป้าหมายได้อย่างมีนัยสำคัญ