ปัจจัยที่สัมพันธ์ต่อการบริโภคผักผลไม้ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษา โรงเรียนกาฬสินธุ์พิทยาสรรพ์ อำเภอเมืองกาฬสินธุ์ จังหวัดกาฬสินธุ์

  • ธิดาวรรณ สุวรรณมาลี คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
  • ณิตชาธร ภาโนมัย คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
  • พรพิมล ชูพานิช คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
คำสำคัญ: นักเรียนมัธยม, การบริโภคผักและผลไม้

บทคัดย่อ

การศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวาง เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อการบริโภคผักและผลไม้ของกลุ่มวัยรุ่น ระดับมัธยมศึกษา โรงเรียนกาฬสินธุ์พิทยาสรรพ์ อำเภอเมืองกาฬสินธุ์ จังหวัดกาฬสินธุ์ จำนวน 279 คน ทำการสุ่มกลุ่มตัวอย่างด้วยวิธีการสุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน เก็บข้อมูลด้วยการใช้แบบสอบถาม และแบบบันทึกการบริโภคอาหาร 3 วัน วิเคราะห์พลังงานและปริมาณสารอาหารที่ได้รับจากการบริโภคอาหาร โดยโปรแกรมสำเร็จรูป INMUCAL Version 4.0 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมการบริโภคผักผลไม้ โดยใช้สถิติการถดถอยพหุแบบโลจิสติกส์ (Multiple Logistic Regression)

ผลการศึกษา พบว่ากลุ่มตัวอย่างมีอายุเฉลี่ย 15.27±1.79 ปี โดยมีความรู้เกี่ยวกับการบริโภคผักและผลไม้ในระดับดี ร้อยละ 58.78 มีทัศนคติเกี่ยวกับการบริโภคผักและผลไม้ในระดับปานกลาง ร้อยละ 50.18 มีปัจจัยเอื้อต่อการบริโภคผักและผลไม้ในระดับสูง ร้อยละ 83.51 และ มีปัจจัยเสริมต่อการบริโภคผักและผลไม้ในระดับปานกลาง ร้อยละ 49.10 จากการวิเคราะห์หาความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมการบริโภคผักและผลไม้ พบว่า เพศชายจะมีการบริโภคผักและผลไม้ที่ไม่เพียงพอคิดเป็น 2.14 เท่า ของเพศหญิง (95%CI 1.24-3.71) อายุต่ำกว่าหรือเท่ากับ 15 ปีจะมีการบริโภคผักและผลไม้ที่ไม่เพียงพอคิดเป็น 3.23 เท่าของอายุมากกว่า 15 ปี (95% CI 1.94–5.40) กลุ่มตัวอย่างที่มีโรคประจำตัวจะมีการบริโภคผักและผลไม้ที่ไม่เพียงพอคิดเป็น 2.29 เท่าของกลุ่มตัวอย่างที่ไม่มีโรคประจำตัว (95% CI 1.10–4.77) และปัจจัยเสริมในระดับปานกลาง-ไม่ดี จะมีการบริโภคผักและผลไม้ที่ไม่พียงพอ คิดเป็น 1.72 เท่าของกลุ่มตัวอย่างที่มีปัจจัยเสริมในระดับดี (95% CI 1.02–2.88)

ดังนั้น ควรมีการจัดกิจกรรมส่งเสริม และรณรงค์ให้มีการเพิ่มปริมาณการบริโภคผักและผลไม้ โดยเฉพาะในนักเรียนมัธยมต้น รวมถึงให้นักเรียนได้ตระหนักถึงความสำคัญและประโยชน์ในการบริโภคผักผลไม้

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

ชนิพรรณ บุตรยี่. (2561). ผักผลไม้ 400 กรัมเพื่อสุขภาพ. การประชุมวิชาการโภชนาการแห่งชาติ ครั้งที่ 12. ประจำปี 2561. สมาคมโภชนาการแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์.
นันทวัน บุณยะประภัศร. (2557). คุณค่าทางโภชนาการและคุณสมบัติเชิงสุขภาพของผลไม้ไทย. ผักและผลไม้เพื่อความมั่นคงทางโภชนาการ. การประชุมวิชาการแห่งชาติด้านอาหารและโภชนาการเพื่อสุขภาพ ครั้งที่ 1 ประจำปี 2557. (หน้า 29 – 30). กรุงเทพฯ: สถาบันโภชนาการ มหาวิทยาลัยมหิดล และภาคีเครือข่ายด้านอาหารและโภชนาการ.
มนฑิญา กงลา. (2554). การบริโภคผักผลไม้พื้นบ้านของนักเรียนวัยรุ่นตอนต้นในชนบท อำเภอศรีธาตุ จังหวัดอุดรธานี. วิทยานิพนธ์ปริญญาสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต สาขาโภชนศาสตร์ เพื่อสุขภาพ บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
ยอดขวัญ ซาไข และ วไลภรณ์ สุทธา. (2561). ความรู้ ทัศนคติและพฤติกรรมการบริโภคผักและผลไม้ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ประสานมิตร (ฝ่ายมัธยม). วารสารวิชาการ Veridian E-Journal บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร,11(3), 1038-1054.
วราภรณ์ เสถียรนพเก้า, เรวดี จงสุวัฒน์, วิชัย เอกพลากร และ มันทนา ประทีปะเสน. แบบแผนในการบริโภคผักและผลไม้ของประชากรไทยใน 4 ภูมิภาคและกรุงเทพมหานคร: การสำรวจสภาวะสุขภาพอนามัยของประชาชนไทยโดยการตรวจร่างกายครั้งที่ 3. วารสารวิจัยระบบสาธารณสุข, 1(2), 116-131.
วิชัย เอกพลากร และ คณะ. (2552). การสำรวจสุขภาพประชาชนไทยโดยการตรวจร่างกายครั้งที่ 4 พ.ศ. 2551-2552. กรุงเทพฯ : อักษรกราฟฟิคแอนด์ดีไซน์.
วิชัย เอกพลากร และ คณะ. (2559). การสำรวจสุขภาพประชาชนไทยโดยการตรวจร่างกายครั้งที่ 5 พ.ศ. 2557. กรุงเทพฯ : อักษรกราฟฟิคแอนด์ดีไซน์.
สุทัศนา ขันแข็ง. (2556). การบริโภคผักผลไม้และทัศนคติในการบริโภคผักผลไม้ของนักเรียนวัยรุ่นที่มีภาวะ โภชนาการเกินในโรงเรียนธานีพัฒนาศึกษา อำเภอคอนสาร จังหวัดชัยภูมิ.วิทยานิพนธ์ปริญญาสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต สาขาโภชนศาสตร์เพื่อสุขภาพ บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ. (2561). แผนหลัก สสส. 2561-2563.สืบค้นเมื่อ 2 ตุลาคม 2562, สืบค้นจาก https://www.thaihealth.or.th/Books/509/ /แผนหลัก+สสส.+2561-2563.html
อรุณ จิรวัฒน์กุล. (2548). ชีวสถิติสาหรับงานวิจัยทางวิทยาศาสตร์สุขภาพ. ขอนแก่น: ภาควิชาชีวสถิติและประชากรศาสตร์ คณะสาธารณสุขสาสตร์มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
เฉลิมพร ศรีธรณ์. (2551). การรับรู้ประโยชน์และการปฏิบัติในการบริโภคผักและผลไม้ของนักเรียนวัยรุ่นในโรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยขอนแก่น (มอดินแดง). วิทยานิพนธ์ปริญญาสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาโภชนาการชุมชน บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
เฉลิมพร ศรีธรณ์. (2551). การรับรู้ประโยชน์และการปฏิบัติในการบริโภคผักและผลไม้ของนักเรียนวัยรุ่นในโรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยขอนแก่น (มอดินแดง). วิทยานิพนธ์ปริญญาสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาโภชนาการชุมชน บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
มนฑิญา กงลา. (2554). การบริโภคผักผลไม้พื้นบ้านของนักเรียนวัยรุ่นตอนต้นในชนบท อำเภอศรีธาตุ จังหวัดอุดรธานี. วิทยานิพนธ์ปริญญาสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต สาขาโภชนศาสตร์เพื่อสุขภาพ บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
Dagfinn Aune, Edward Giovannucci, Paolo Boffetta, Lars T Fadnes, NaNa Keum, Teresa Norat et al. (2017). Fruit and vegetable intake and the risk of cardiovascular disease, total cancer and all-cause mortality—a systematic review and dose-response meta-analysis of prospective studies. International journal of epidemiology. 46(3): 1029–1056.
Green, L.W. and M.W. Kreuter. (1980). Health promotion planning and education and ecological approach. First edition, Publisher: Mayfield Publishing Company, California.
Pearson, N., Biddle, S. J., & Gorely, T. (2009). Family correlates of fruit and vegetable consumption in children and adolescents: a systematic review. Public health nutrition, 12(2), 267-283.
เผยแพร่แล้ว
2020-08-27
การอ้างอิงบทความ
สุวรรณมาลีธ., ภาโนมัยณ., & ชูพานิชพ. (2020). ปัจจัยที่สัมพันธ์ต่อการบริโภคผักผลไม้ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษา โรงเรียนกาฬสินธุ์พิทยาสรรพ์ อำเภอเมืองกาฬสินธุ์ จังหวัดกาฬสินธุ์. วารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น KU ournal for ublic ealth esearch, 14(1), 9-17. ืบค้น จาก https://he01.tci-thaijo.org/index.php/kkujphr/article/view/242473
ประเภทบทความ
นิพนธ์ต้นฉบับ

Most read articles by the same author(s)