ผลการดำเนินงานคัดกรองการติดเชื้อไวรัสตับอักเสบ บี และซี ในประชากรกลุ่มเสี่ยงเชิงรุกในชุมชน ภายใต้ความร่วมมือกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในพื้นที่เขตสุขภาพที่ 4
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยเชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวางนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลการดำเนินงานคัดกรองของการติดเชื้อไวรัสตับอักเสบ บี และ ซี เชิงรุกในชุมชนในประชากรกลุ่มเสี่ยง ภายใต้ความร่วมมือกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในพื้นที่เขตสุขภาพที่ 4 กลุ่มตัวอย่างเป็นข้อมูลประชากรที่มีอายุ 30 ปีขึ้นไปที่เข้ารับการคัดกรองการติดเชื้อไวรัสตับอักเสบ บี และซี
ที่ได้รับการบันทึกในระบบรายงานผลการตรวจคัดกรองไวรัสตับอักเสบ บี และ ซี ของกองโรคเอดส์และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ กรมควบคุมโรค จำนวน 2,207 คน ผลการศึกษา พบว่าผู้ที่มีผลการตรวจ HBsAg เป็นบวก คิดเป็นร้อยละ 2.13 และผู้ที่มีผล Anti-HCV เป็นบวก คิดเป็นร้อยละ 1.04 โดยกลุ่มที่พบผลการคัดกรองไวรัสตับอักเสบบีและซี เป็นบวกส่วนใหญ่อยู่ในช่วงส่วนใหญ่อยู่ในมีอายุ 60 ปีขึ้นไป ร้อยละ 48.94 และ 52.17 ตามลำดับ และมีประวัติเกิดก่อน
ปี พ.ศ. 2535 ร้อยละ 94.00 และร้อยละ 100.00 ดังนั้นในการป้องกันควบคุมโรคไวรัสตับอักเสบบี และ ซี ควรพัฒนาและเชื่อมโยงระบบรายงานผลคัดกรองกับระบบบริการสุขภาพ สื่อสารประชาสัมพันธ์เชิงรุกอย่างต่อเนื่อง สนับสนุนชุดตรวจและงบประมาณอย่างเพียงพอจาก อปท. ในทุกระดับพื้นที่ พัฒนาศักยภาพบุคลากร อปท. และเจ้าหน้าที่ รพ.สต.
ให้มีศักยภาพในการคัดกรองและให้คำปรึกษาส่งต่อได้อย่างมีประสิทธิภาพ และสร้างระบบติดตามผลการรักษาให้ต่อเนื่องโดยใช้กลไกชุมชนหรือ Care Coordinator เพื่อให้เกิดการป้องกันควบคุมการติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบี และ ซีที่ยั่งยืนต่อไป
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่พิมพ์ในวารสารสถาบันป้องกันควบคุมโรคเขตเมือง ถือว่าเป็นผลงานวิชาการ งานวิจัยและวิเคราะห์ ตลอดจนเป็นความเห็นส่วนตัวของผู้เขียนเอง ไม่ใช่ความเห็นของสถาบันป้องกันควบคุมโรคเขตเมือง หรือคณะบรรณาธิการแต่ประการใด ผู้เขียนจำต้องรับผิดชอบต่อบทความของตน
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization. [Internet]. Geneva: World Health Organization; c2025. Hepatitis; 2025. [cited 2025 Jul 7]; [about 1 p.] Available from: https://www.who.int/health-topics/hepatitis#tab=tab_1
กองโรคเอดส์และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์. แนวทางการตรวจคัดกรองและรักษาโรคไวรัสตับอักเสบ ซี เพื่อเพิ่มการเข้าถึงยาต้านไวรัส. นนทบุรี: กองโรคเอดส์และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ กรมควบคุมโรค; 2565.
กองโรคเอดส์และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์. แนวทางการตรวจคัดกรองและรักษาโรคไวรัสตับอักเสบ บี เรื้อรัง เพื่อเพิ่มการเข้าถึงยาต้านไวรัส. นนทบุรี: กองโรคเอดส์และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ กรมควบคุมโรค; 2565.
แพลตฟอร์มเฝ้าระวังโรคดิจิทัลDigital Disease Surveillance [อินเตอร์เน็ต]. นนทบุรี: กองระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค; c2025. ระบบที่ให้บริการ; 2568. [เข้าถึงเมื่อ 7 มิถุนายน 2568]; [ประมาณ 1 น.]. เข้าถึงได้จาก: https://ddsdoe.ddc.moph.go.th/ddss/
กระทรวงสาธารณสุข. ยุทธศาสตร์กำจัดโรคไวรัสตับอักเสบ พ.ศ. 2565–2573 Thailand National Strategies to Eliminate Viral Hepatitis 2022 – 2030. สมุทรปราการ: เอส.บี.เค การพิมพ์; 2565.
กรมควบคุมโรค. แนวทางการดำเนินงานตรวจคัดกรองโรคติดเชื้อไวรัสตับอักเสบ บี และ ซี ในประชากรกลุ่มเป้าหมายที่มีความเสี่ยง เพื่อส่งต่อเข้าสู่ระบบการรักษาในพื้นที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ฉบับปรับปรุง ปี พ.ศ. 2566. นนทบุรี: กองโรคเอดส์และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ กรมควบคุมโรค; 2566.
โรคไวรัสตับอักเสบบี [อินเตอร์เน็ต]. สระบุรี: สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 4 จังหวัดสระบุรี; c2025. สถานการณ์โรคไวรัสตับอักเสบบีเปรียบเทียบ 5 ปี ย้อนหลัง ประจำสัปดาห์การระบาดที่ 33 วันที่ 19-25 สิงหาคม 2567 เขตสุขภาพที่ 4; 2568. [[เข้าถึงเมื่อ 7 มิถุนายน 2568]; [ประมาณ 1 น.]. เข้าถึงได้จาก: https://lookerstudio.google.com/u/0/reporting/79acb97f-47cb-4d00-b087-59a64833321e/page/p_pf3wd640uc?s=tvUj0oZ8M_Y
โรคไวรัสตับอักเสบซี [อินเตอร์เน็ต]. สระบุรี: สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 4 จังหวัดสระบุรี; c2025. สถานการณ์โรคไวรัสตับอักเสบซีเปรียบเทียบ 5 ปี ย้อนหลัง ประจำสัปดาห์การระบาดที่ 33 วันที่ 19-25 สิงหาคม 2567 เขตสุขภาพที่ 4; 2568. [[เข้าถึงเมื่อ 7 มิถุนายน 2568]; [ประมาณ 1 น.]. เข้าถึงได้จาก: https://lookerstudio.google.com/u/0/reporting/e65a2f5c-7ad3-4d54-9735-2249588887a4/page/p_pf3wd640uc
ศิริวรรณ พิทยรังสฤษฎ์, จิรบูรณ์ โตสงวน, หทัยชนก สุมาลี. บทบาทองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการสร้างเสริมสุขภาพและข้อเสนอเชิงนโยบายเรื่องการกระจายอำนาจด้านการสร้างเสริมสุขภาพ. กรุงเทพฯ: สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข; 2553.
สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 4 จังหวัดสระบุรี. รายงานผลการดำเนินงานโรคตับอักเสบ ปีงบประมาณ 2567. สระบุรี: สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 4 จังหวัดสระบุรี; 2567.
สุชาญวัชร สมสอน. การคัดกรองไวรัสตับอักเสบ บี และซี ในประชาชนกลุ่มเสี่ยงเชิงรุกในชุมชนพื้นที่จังหวัดลพบุรี ปีงบประมาณ 2567. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีสู่ชุมชน. 2568;3(2):40-52.
นภาพร พิมพ์สิงห์, รุจิพัชร์ วสิษฐ์ธัญเกษม, ขวัญดาว ตรีศูนย์, ยง ภู่วรวรรณ, นวรัตน์ โพธิ์สุวรรณ. ความชุกและปัจจัยเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับการติดเชื้อไวรัสตับอักเสบซี จังหวัดเพชรบูรณ์. วารสารวิชาการป้องกันควบคุมโรค สคร.2 พิษณุโลก. 2564;8(3):28-40.
โอฬาร วิวัฒนาช่าง, สุรีรัตน์ วัชรสุวรรณเสรี, ประภาภรณ์ กิจวัฒนาชัย, พรณภา ราญมีชัย, เนตรณพิศ มณีโชติ, ธีราภรณ์ ต๊ะวิไชย, และคณะ. ความชุกและปัจจัยเสี่ยงของการติดเชื้อไวรัสตับอักเสบ บี และซี ไวรัสเอชไอวี และซิฟิลิสของผู้ต้องขังในเรือนจำจังหวัดอุดรธานี. วารสารควบคุมโรค. 2567;50(3):463-75.
เดชา สุคนธ์. การพัฒนารูปแบบการดำเนินงานป้องกันควบคุมโรควัณโรค เอชไอวี ซิฟิลิส และไวรัสตับอักเสบซีในเรือนจำ โครงการราชทัณฑ์ปันสุขทำความดี เพื่อชาติ ศาสน์ กษัตริย์ เขตสุขภาพที่ 4. วารสารการแพทย์และสาธารณสุขเขต 4. 2566;13(3):71-85.
Samo AA, Laghari ZA, Baig NM, Khoso GM. Prevalence and Risk Factors Associated with Hepatitis B and C in Nawabshah, Sindh, Pakistan. Am J Trop Med Hyg. 2020 Dec 21;104(3):1101-5.
ระบบสารสนเทศสนับสนุนงานส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม [อินเตอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมอนามัย; c2025. ประชากรทะเบียนราษฎร์ วัยทำงาน (อายุ 15-59 ปี) ปีงบประมาณ 2565 เขตสุขภาพที่ 4; 2568. [เข้าถึงเมื่อ 7 มิถุนายน 2568]; [ประมาณ 1 น.]. เข้าถึงได้จาก: https://dashboard.anamai.moph.go.th/population/pop-workingage/region?year=2022&rg=04
กรมควบคุมโรค. [อินเตอร์เน็ต]. นนทบุรี: กองโรคเอดส์และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ กรมควบคุมโรค; c2025. รายงานผลการตรวจคัดกรองไวรัสตับอักเสบ บี และ ซี; 2568 [เข้าถึงเมื่อ 7 มิถุนายน 2568]; [ประมาณ 1 น.] เข้าถึงได้จาก: https://hepbc.ddc.moph.go.th/report_result
สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 4 จังหวัดสระบุรี. รายงานผลการดำเนินงานโรคตับอักเสบ ปีงบประมาณ 2566. สระบุรี: สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 4 จังหวัดสระบุรี; 2566.
Hfocus [อินเตอร์เน็ต]. อุดรธานี: มูลนิธิภิวัฒน์สาธารณสุขไทย; c2023. สปสช.-สธ. จัดสิทธิประโยชน์ตรวจคัดกรอง “โรคไวรัสตับอักเสบบีและซี” ฟรีได้ทุก รพ.รัฐ ในประชาชนที่เกิดก่อนปี 2535; 2566. [เข้าถึงเมื่อ 7 มิถุนายน 2568]; [ประมาณ 1 น.]. เข้าถึงได้จาก: https://www.hfocus.org/content/2023/08/28176
กระทรวงสาธารณสุข. แนวทางการตรวจคัดกรองและรักษาโรคไวรัสตับอักเสบ บี และ ชีสำหรับแพทย์เวชปฏิบัติทั่วไป พ.ศ. 2567. กรุงเทพฯ: กองบริหารการสาธารณสุข สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข; 2567.
