ผลของโปรแกรมส่งเสริมการจัดการตนเองต่อพฤติกรรมและระดับน้ำตาลสะสมในเลือดของผู้สูงอายุเบาหวานที่ควบคุมไม่ได้
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
โรคเบาหวานที่ควบคุมไม่ได้ในผู้สูงอายุจำเป็นต้องได้รับการส่งเสริมการจัดการตนเอง โดยอาศัยความร่วมมือระหว่างผู้สูงอายุและครอบครัว การวิจัยแบบกึ่งทดลองครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการส่งเสริมการจัดการตนเองของบุคคลและครอบครัวต่อพฤติกรรมการจัดการตนเองและระดับน้ำตาลสะสมในเลือดของผู้สูงอายุโรคเบาหวานที่ควบคุมไม่ได้ กลุ่มตัวอย่างจำนวน 60 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มเปรียบเทียบ กลุ่มละ 30 คน คัดเลือกโดยการสุ่มอย่างง่ายจากผู้สูงอายุโรคเบาหวานที่มารับบริการ ณ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลเฉนียง อำเภอเมืองสุรินทร์ จังหวัดสุรินทร์ กลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมการส่งเสริมการจัดการตนเองของบุคคลและครอบครัว จำนวน 5 ครั้ง เป็นระยะเวลา 4 สัปดาห์ เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล พฤติกรรมการจัดการตนเอง และการตรวจวัดระดับน้ำตาลสะสมในเลือด วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและสถิติเชิงอนุมาน
ผลการวิจัยพบว่า ภายหลังได้รับโปรแกรม กลุ่มทดลองมีคะแนนพฤติกรรมการจัดการตนเองเฉลี่ย 115.83 คะแนน (S.D. = 8.08) ซึ่งสูงกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t = 18.43, p = 0.0001) และสูงกว่ากลุ่มเปรียบเทียบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t = 16.86, p = 0.0001) นอกจากนี้ ระดับน้ำตาลสะสมในเลือดของกลุ่มทดลองลดลงภายหลังได้รับโปรแกรม
ผลการศึกษาสะท้อนให้เห็นว่าโปรแกรมการส่งเสริมการจัดการตนเองของบุคคลและครอบครัวมีประสิทธิผลในการส่งเสริมพฤติกรรมการจัดการตนเองและช่วยลดระดับน้ำตาลสะสมในเลือดของผู้สูงอายุโรคเบาหวานที่ควบคุมไม่ได้ บุคลากรสาธารณสุขสามารถนำโปรแกรมดังกล่าวไปประยุกต์ใช้ในการส่งเสริมการจัดการตนเองของผู้สูงอายุและครอบครัว เพื่อลดความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนจากโรคเบาหวาน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของ วิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธร จังหวัดยะลา
เอกสารอ้างอิง
กนกวรรณ ด้วงกลัด, ปัญญรัตน์ ลาภวงศ์วัฒนา และ ณัฐกมล ชาญสาธิตพร. (2563).โปรแกรมการ ส่งเสริมการจัดการตนเองในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ควบคุมไม่ได้, วารสารวิจัยสุขภาพและการพยาบาล,36(1),66-83.
กมลพร สิริคุตจตุพร, วิราพรรณ วิโรจน์รัตน์ และ นารีรัตน์ จิตรมนตรี. (2559). ปัจจัยทํานาย พฤติกรรมการจัดการตนเองของผู้สูงอายุโรคเบาหวานชนิดที่ 2. วารสารสภาการพยาบาล,32(1), 81-93.
กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข. (2557). คู่มือการคัดกรอง/ประเมินผู้สูงอายุ, นนทบุรี: สำนักงานกิจการโรง
พิมพ์สงเคราะห์องค์การทหารผ่านศึก
กรรณิกา ศรีสมทรง, โรจนี จิตนาวัฒน์ และ กนกพร สุคําวัง. (2560). ผลของการสนับสนุนการจัดการ ตนเองต่อ
พฤติกรรมการดูแลเท้าของผู้สูงอายุที่เป็นโรคเบาหวานชนิดที่ 2. วารสารสภาการพยาบาล, 32(3), 120-134.
กลุ่มงานเทคนิคการแพทย์และพยาธิวิทยาคลินิก โรงพยาบาลอินทร์บุรี. (2563) คู่มือการเก็บสิ่งส่ง ตรวจและการตรวจวิเคราะห์. http://www.inb.moph.go.th/
โชติรส คงหอม. (2557). ปัจจัยที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการจัดการตนเองของผู้ป่วยโรคเบาหวาน โรงพยาบาลคลอง
หลวง จังหวัดปทุมธานี, วารสารวิชาการวิทยาลัยอีสเทิร์นเอเชีย, 8(2),248-258.
ณัฐธยาน์ วิสารพันธ์, จิตร มงคลมะไฟ, นิลพร แสนโท และ วราทิพย์ แก่นการ. (2563). ประสิทธิผลของการ
จัดการตนเองและครอบครัวของผู้ป่วยโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูงในศูนย์ สุขภาพชุมชน จังหวัด
ยโสธร, วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ, 38(4), 102–111.
ทรงกรฎ ศฤงคาร, มยุรี นิรัตธราดร และ ปรีย์กมล รัชนกุล. (2563). ผลของโปรแกรมส่งเสริมการ จัดการตนเอง
และครอบครัวต่อพฤติกรรมการควบคุมระดับน้ำตาลและระดับน้ำตาลสะสมใน เลือดของผู้ป่วย
โรคเบาหวานชนิดที่ 2 วารสารวิจัยสุขภาพและการพยาบาล, 38(1), 86-96.
ธานี นามม่วง. (2566). ปัจจัยทํานายพฤติกรรมการดูแลสุขภาพตนเองของผู้สูงอายุที่ป่วยด้วยโรคเบาหวานที่ไม่
สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด จังหวัดสุรินทร์, วารสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน, 9(1), 170-180.
เนตรนภา พันเล็ก, ณัฐธยาน์ สุวรรณคฤหาสน์ และ โรจนี จินตนาวัฒน์. (2565).ปัจจัยทํานายพฤติกรรมการจัดการ
ตนเองของผู้สูงอายุโรคเบาหวานชนิดที่ 2 พยาบาลสารมหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 49(4), 99-113.
ประกาย จิโรจน์กุล. (2548). การวิจัยทางการพยาบาล แนวคิด หลักการ และวิธีปฏิบัติ (พิมพ์ครั้งที่ 2) กรุงเทพฯ:
โครงการสวัสดิการวิชาการ สถาบันพระบรมราชนก.
ปริญญา แก้วสงค์, เขมารดี มาสิงบุญ, ภาวนา กีรติยุตวงศ์, Gail D'Eramo Melkus และ วรรณี เดียวอิศเรศ.
(2561). ประสิทธิผลของโปรแกรมการสนับสนุนการจัดการตนเองต่อความรู้ในการดูแล เท้า พฤติกรรมการดูแลเท้า การรับรู้การได้รับการสนับสนุนจากสังคม และระดับน้ำตาลสะสม ในเลือดของผู้เป็นเบาหวานชนิดที่ 2 ภาวะแทรกซ้อนที่เท้า, วารสารพยาบาลตํารวจ, 10(2), 385-399.
พัชรี อ่างบุญตา, ลินจง โปธิบาล และ ณัฐพงศ์ โฆษชุณหนันท์. (2555).ผลของโปรแกรมสนับสนุนการจัดการตนเองต่อพฤติกรรมการจัดการตนเองและระดับฮีโมโกลบินเอวันซีของผู้สูงอายุที่ เป็นโรคเบาหวานชนิดที่ 2. พยาบาลสาร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 39(3), 93-104
พิกุล อุทธิยา, พชร วิวุฒิ และ สุชาติ เครื่องชัย. (2567) ผลของโปรแกรมการส่งเสริมการรับรู้อิสระแห่ง ตนต่อพฤติกรรมการจัดการตนเอง และระดับฮีโมโกลบินเอวันซีของผู้สูงอายุโรคเบาหวานใน อําเภอห้างฉัตร จังหวัดลําปาง. วารสารวิชาการสุขภาพภาคเหนือ, 11(1), 35-49
เพชรมณี สุวรรณมาลี, ลินจง โปธิบาล และ กนกพร สุคําวัง. (2554). พฤติกรรมการดูแลตนเองและ ความผาสุกของผู้สูงอายุโรคเบาหวาน ในแขวงสะหวันนะเขตประเทศสาธารณรัฐ ประชาธิปไตย ประชาชนลาว, พยาบาลสาร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 38(4), 37-49.
มยุรี ปะวันนา, (2567) ผลของโปรแกรมการจัดการโรคเบาหวานด้วยตนเองต่อพฤติกรรมการจัดการ ตนเอง ระดับน้ำตาลสะสมในเลือด และผลลัพธ์ทางคลินิกของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดไม่ได้. วารสารวิชาการสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดมหาสารคาม,15(8),70-82.
ลักษณ์ ชุติธรรมานันท์, นิกร จันลม, ธนาวรรณ แสนปัญญา และสุวิชา จันทร์สุริยะกุล. (2561). การ พัฒนารูปแบบการให้บริการการแพทย์ฉุกเฉินในผู้สูงอายุกระดูกสะโพกหัก จังหวัดพร่https://www.niems.go.th/1/upload/migrate/1
สถาบันโภชนาการ มหาวิทยาลัยมหิดล. (2561). คู่มือการจัดอาหารเบาหวานด้วยดัชนีน้ำตาลและมวลน้ำตาล (พิมพ์ครั้งที่ 2). บริษัท พรทรัพย์การพิมพ์ จํากัด.
สมาคมโรคเบาหวานแห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์, สมาคมโรคต่อมไร้ท่อแห่งประเทศไทย, และสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ. (2560). แนวทางเวชปฏิบัติสำหรับโรคเบาหวาน พ.ศ. 2560. ร่มเย็น มีเดีย จํากัด
สำนักงานชันสูตรสาธารณสุข สำนักอนามัย กรุงเทพมหานคร. (2560), น้ำตาลสะสม (HbA1c) คือ อะไร. https://webportal.bangkok.go.th/lab /page/main/2158/1/1/info
สิชล ทองมา, วารี กังใจ และ สหัทยา รัตนจรณะ (2564). ผลของโปรแกรมส่งเสริมความยืดหยุ่นต่อ พฤติกรรมการจัดการตนเองและระดับฮีโมโกลบินเอวันซีของผู้สูงอายุโรคเบาหวาน, ไทยเภสัช ศาสตร์และวิทยาการสุขภาพ, 16(2), 139-148.
สุจิตรา บุญประสิทธิ์, สิริลักษณ์ โสมานุสรณ์ และ ชมนาด สุ่มเงิน. (2560). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับ การจัดการ
ตนเองในการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้สูงอายุโรคเบาหวานที่ควบคุม ระดับน้ำตาลในเลือดไม่ได้.
วารสารวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี กรุงเทพ, 33(3), 70–80.
สุพรรษา ขวัญสมคิด, วนิดา เสนะสุทธิพันธุ์ และ อาภาวรรณ หนูคง. (2565). ปัจจัยทํานายพฤติกรรม การจัดการ
ตนเองของวัยรุ่นโรคเบาหวานชนิดที่ 1. วารสารพยาบาลศาสตร์, 41(1), 27–43.
สุพาพร เพ็ชรอาวุธ, นันทิยา วัฒายุ, และ นันทวัน สุวรรณรูป. (2554). ปัจจัยทํานายพฤติกรรมการจัดการ
โรคเบาหวานด้วยตนเองของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2. วารสารพยาบาลศาสตร์, 29(4), 18-26.
อัจฉราวดี ศรียะศักดิ์, อติญาณ์ ศรเกษตริน, จินตนา ทองเพชร, วารุณี เกตุอินทร์, ณัฐพร อุทัยธรรม สุปราณี หมู่
คุย และ ทิพวัลย์ มีทรัพย์. (2564). การพัฒนาความรอบรู้ด้านสุขภาพเพื่อจัดการ สุขภาพผู้สูงอายุที่มี
ภาวะเบาหวานและความดันโลหิตสูงในบริบทคลินิกหมอครอบครัว กรณีศึกษาในจังหวัดเพชรบุรี, วารสาร
วิจัยระบบสาธารณสุข,155-173.
Abbasi-Kangevari, M., Mohebi, F., Ghamari, S. H., Modirian, M., Shahbal, N., Ahmadi, N., Farzi, Y.,
Azmin, M., Roshani, S., Zokaei, H., Khezrian, M., Seyfi, S., Keykhaei, M., Gorgani, F., Rahimi,
S., Rezaei, N., Khatibzadeh, S., & Shahraz, S. (2023). Quality and cost of healthcare
services in patients with diabetes in Iran: Results of a nationwide short-term longitudinal
survey. Front Endocrinol (Lausanne), 14,099464. https://doi.org/10.3389/fendo.2023.1099464
