Effects of a Self-Management Promotion Program on Self-Management Behaviors and HbA1c Levels among Older Adults with Uncontrolled Diabetes

Main Article Content

Pakjima Samansook

Abstract

Uncontrolled diabetes among older adults requires effective self-management supported by collaboration between older adults and their families. This quasi-experimental study aimed to examine the effects of an individual and family self-management promotion program on self-management behaviors and glycated hemoglobin (HbA1c) levels among older adults with uncontrolled diabetes. The participants were 60 older adults with uncontrolled diabetes, randomly assigned to an experimental group and a comparison group, with 30 participants in each group. Participants were recruited from Chaniang Subdistrict Health Promoting Hospital, Mueang Surin District, Surin Province, Thailand. The experimental group received the individual and family self-management promotion program through small-group and family-based sessions, consisting of five sessions over four weeks. Data were collected using a personal and family information questionnaire, a self-management behavior questionnaire, and HbA1c measurements. Data were analyzed using descriptive and inferential statistics.


The results showed that after the intervention, the experimental group had a mean self-management behavior score of 115.83 (S.D. = 8.08), which was significantly higher than the pre-intervention score (t = 18.43, p = 0.0001) and significantly higher than that of the comparison group (t = 16.86, p = 0.0001). In addition, the HbA1c level of the experimental group decreased after receiving the program.


The findings demonstrate that the individual and family self-management promotion program was effective in improving self-management behaviors and reducing HbA1c levels among older adults with uncontrolled diabetes. Public health personnel can apply this program to promote self-management among older adults and their families, thereby reducing the risk of complications associated with poorly controlled diabetes.

Article Details

How to Cite
Samansook, P. (2026). Effects of a Self-Management Promotion Program on Self-Management Behaviors and HbA1c Levels among Older Adults with Uncontrolled Diabetes. Journal of Allied Health Sciences and Community Health, 3(2), 15–30. retrieved from https://he01.tci-thaijo.org/index.php/JAHSCH/article/view/292209
Section
Research Articles

References

กนกวรรณ ด้วงกลัด, ปัญญรัตน์ ลาภวงศ์วัฒนา และ ณัฐกมล ชาญสาธิตพร. (2563).โปรแกรมการ ส่งเสริมการจัดการตนเองในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ควบคุมไม่ได้, วารสารวิจัยสุขภาพและการพยาบาล,36(1),66-83.

กมลพร สิริคุตจตุพร, วิราพรรณ วิโรจน์รัตน์ และ นารีรัตน์ จิตรมนตรี. (2559). ปัจจัยทํานาย พฤติกรรมการจัดการตนเองของผู้สูงอายุโรคเบาหวานชนิดที่ 2. วารสารสภาการพยาบาล,32(1), 81-93.

กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข. (2557). คู่มือการคัดกรอง/ประเมินผู้สูงอายุ, นนทบุรี: สำนักงานกิจการโรง

พิมพ์สงเคราะห์องค์การทหารผ่านศึก

กรรณิกา ศรีสมทรง, โรจนี จิตนาวัฒน์ และ กนกพร สุคําวัง. (2560). ผลของการสนับสนุนการจัดการ ตนเองต่อ

พฤติกรรมการดูแลเท้าของผู้สูงอายุที่เป็นโรคเบาหวานชนิดที่ 2. วารสารสภาการพยาบาล, 32(3), 120-134.

กลุ่มงานเทคนิคการแพทย์และพยาธิวิทยาคลินิก โรงพยาบาลอินทร์บุรี. (2563) คู่มือการเก็บสิ่งส่ง ตรวจและการตรวจวิเคราะห์. http://www.inb.moph.go.th/

โชติรส คงหอม. (2557). ปัจจัยที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการจัดการตนเองของผู้ป่วยโรคเบาหวาน โรงพยาบาลคลอง

หลวง จังหวัดปทุมธานี, วารสารวิชาการวิทยาลัยอีสเทิร์นเอเชีย, 8(2),248-258.

ณัฐธยาน์ วิสารพันธ์, จิตร มงคลมะไฟ, นิลพร แสนโท และ วราทิพย์ แก่นการ. (2563). ประสิทธิผลของการ

จัดการตนเองและครอบครัวของผู้ป่วยโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูงในศูนย์ สุขภาพชุมชน จังหวัด

ยโสธร, วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ, 38(4), 102–111.

ทรงกรฎ ศฤงคาร, มยุรี นิรัตธราดร และ ปรีย์กมล รัชนกุล. (2563). ผลของโปรแกรมส่งเสริมการ จัดการตนเอง

และครอบครัวต่อพฤติกรรมการควบคุมระดับน้ำตาลและระดับน้ำตาลสะสมใน เลือดของผู้ป่วย

โรคเบาหวานชนิดที่ 2 วารสารวิจัยสุขภาพและการพยาบาล, 38(1), 86-96.

ธานี นามม่วง. (2566). ปัจจัยทํานายพฤติกรรมการดูแลสุขภาพตนเองของผู้สูงอายุที่ป่วยด้วยโรคเบาหวานที่ไม่

สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด จังหวัดสุรินทร์, วารสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน, 9(1), 170-180.

เนตรนภา พันเล็ก, ณัฐธยาน์ สุวรรณคฤหาสน์ และ โรจนี จินตนาวัฒน์. (2565).ปัจจัยทํานายพฤติกรรมการจัดการ

ตนเองของผู้สูงอายุโรคเบาหวานชนิดที่ 2 พยาบาลสารมหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 49(4), 99-113.

ประกาย จิโรจน์กุล. (2548). การวิจัยทางการพยาบาล แนวคิด หลักการ และวิธีปฏิบัติ (พิมพ์ครั้งที่ 2) กรุงเทพฯ:

โครงการสวัสดิการวิชาการ สถาบันพระบรมราชนก.

ปริญญา แก้วสงค์, เขมารดี มาสิงบุญ, ภาวนา กีรติยุตวงศ์, Gail D'Eramo Melkus และ วรรณี เดียวอิศเรศ.

(2561). ประสิทธิผลของโปรแกรมการสนับสนุนการจัดการตนเองต่อความรู้ในการดูแล เท้า พฤติกรรมการดูแลเท้า การรับรู้การได้รับการสนับสนุนจากสังคม และระดับน้ำตาลสะสม ในเลือดของผู้เป็นเบาหวานชนิดที่ 2 ภาวะแทรกซ้อนที่เท้า, วารสารพยาบาลตํารวจ, 10(2), 385-399.

พัชรี อ่างบุญตา, ลินจง โปธิบาล และ ณัฐพงศ์ โฆษชุณหนันท์. (2555).ผลของโปรแกรมสนับสนุนการจัดการตนเองต่อพฤติกรรมการจัดการตนเองและระดับฮีโมโกลบินเอวันซีของผู้สูงอายุที่ เป็นโรคเบาหวานชนิดที่ 2. พยาบาลสาร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 39(3), 93-104

พิกุล อุทธิยา, พชร วิวุฒิ และ สุชาติ เครื่องชัย. (2567) ผลของโปรแกรมการส่งเสริมการรับรู้อิสระแห่ง ตนต่อพฤติกรรมการจัดการตนเอง และระดับฮีโมโกลบินเอวันซีของผู้สูงอายุโรคเบาหวานใน อําเภอห้างฉัตร จังหวัดลําปาง. วารสารวิชาการสุขภาพภาคเหนือ, 11(1), 35-49

เพชรมณี สุวรรณมาลี, ลินจง โปธิบาล และ กนกพร สุคําวัง. (2554). พฤติกรรมการดูแลตนเองและ ความผาสุกของผู้สูงอายุโรคเบาหวาน ในแขวงสะหวันนะเขตประเทศสาธารณรัฐ ประชาธิปไตย ประชาชนลาว, พยาบาลสาร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 38(4), 37-49.

มยุรี ปะวันนา, (2567) ผลของโปรแกรมการจัดการโรคเบาหวานด้วยตนเองต่อพฤติกรรมการจัดการ ตนเอง ระดับน้ำตาลสะสมในเลือด และผลลัพธ์ทางคลินิกของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดไม่ได้. วารสารวิชาการสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดมหาสารคาม,15(8),70-82.

ลักษณ์ ชุติธรรมานันท์, นิกร จันลม, ธนาวรรณ แสนปัญญา และสุวิชา จันทร์สุริยะกุล. (2561). การ พัฒนารูปแบบการให้บริการการแพทย์ฉุกเฉินในผู้สูงอายุกระดูกสะโพกหัก จังหวัดพร่https://www.niems.go.th/1/upload/migrate/1

สถาบันโภชนาการ มหาวิทยาลัยมหิดล. (2561). คู่มือการจัดอาหารเบาหวานด้วยดัชนีน้ำตาลและมวลน้ำตาล (พิมพ์ครั้งที่ 2). บริษัท พรทรัพย์การพิมพ์ จํากัด.

สมาคมโรคเบาหวานแห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์, สมาคมโรคต่อมไร้ท่อแห่งประเทศไทย, และสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ. (2560). แนวทางเวชปฏิบัติสำหรับโรคเบาหวาน พ.ศ. 2560. ร่มเย็น มีเดีย จํากัด

สำนักงานชันสูตรสาธารณสุข สำนักอนามัย กรุงเทพมหานคร. (2560), น้ำตาลสะสม (HbA1c) คือ อะไร. https://webportal.bangkok.go.th/lab /page/main/2158/1/1/info

สิชล ทองมา, วารี กังใจ และ สหัทยา รัตนจรณะ (2564). ผลของโปรแกรมส่งเสริมความยืดหยุ่นต่อ พฤติกรรมการจัดการตนเองและระดับฮีโมโกลบินเอวันซีของผู้สูงอายุโรคเบาหวาน, ไทยเภสัช ศาสตร์และวิทยาการสุขภาพ, 16(2), 139-148.

สุจิตรา บุญประสิทธิ์, สิริลักษณ์ โสมานุสรณ์ และ ชมนาด สุ่มเงิน. (2560). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับ การจัดการ

ตนเองในการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้สูงอายุโรคเบาหวานที่ควบคุม ระดับน้ำตาลในเลือดไม่ได้.

วารสารวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี กรุงเทพ, 33(3), 70–80.

สุพรรษา ขวัญสมคิด, วนิดา เสนะสุทธิพันธุ์ และ อาภาวรรณ หนูคง. (2565). ปัจจัยทํานายพฤติกรรม การจัดการ

ตนเองของวัยรุ่นโรคเบาหวานชนิดที่ 1. วารสารพยาบาลศาสตร์, 41(1), 27–43.

สุพาพร เพ็ชรอาวุธ, นันทิยา วัฒายุ, และ นันทวัน สุวรรณรูป. (2554). ปัจจัยทํานายพฤติกรรมการจัดการ

โรคเบาหวานด้วยตนเองของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2. วารสารพยาบาลศาสตร์, 29(4), 18-26.

อัจฉราวดี ศรียะศักดิ์, อติญาณ์ ศรเกษตริน, จินตนา ทองเพชร, วารุณี เกตุอินทร์, ณัฐพร อุทัยธรรม สุปราณี หมู่

คุย และ ทิพวัลย์ มีทรัพย์. (2564). การพัฒนาความรอบรู้ด้านสุขภาพเพื่อจัดการ สุขภาพผู้สูงอายุที่มี

ภาวะเบาหวานและความดันโลหิตสูงในบริบทคลินิกหมอครอบครัว กรณีศึกษาในจังหวัดเพชรบุรี, วารสาร

วิจัยระบบสาธารณสุข,155-173.

Abbasi-Kangevari, M., Mohebi, F., Ghamari, S. H., Modirian, M., Shahbal, N., Ahmadi, N., Farzi, Y.,

Azmin, M., Roshani, S., Zokaei, H., Khezrian, M., Seyfi, S., Keykhaei, M., Gorgani, F., Rahimi,

S., Rezaei, N., Khatibzadeh, S., & Shahraz, S. (2023). Quality and cost of healthcare

services in patients with diabetes in Iran: Results of a nationwide short-term longitudinal

survey. Front Endocrinol (Lausanne), 14,099464. https://doi.org/10.3389/fendo.2023.1099464