การพัฒนาแบบประเมินการบริหารเชิงกลยุทธ์ของสำนักงานสาธารณสุขอำเภอในจังหวัดสงขลา
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาและตรวจสอบคุณภาพเบื้องต้นของแบบประเมินการบริหารเชิงกลยุทธ์ของสำนักงานสาธารณสุขอำเภอในจังหวัดสงขลา โดยใช้รูปแบบการวิจัยและพัฒนา (Research and Development: R&D) ร่วมกับการวิจัยแบบผสมผสานวิธีประเภทแสวงหาผลลัพธ์ในระยะแรก (Exploratory Sequential Mixed Methods Design) ดำเนินการ 3 ระยะ ได้แก่ (1) การศึกษาองค์ประกอบและสังเคราะห์กรอบแนวคิดจากการทบทวนเอกสาร แนวคิด ทฤษฎี และการสัมภาษณ์เชิงลึกบุคลากรสำนักงานสาธารณสุขอำเภอ จำนวน 16 คน (2) การพัฒนาและตรวจสอบคุณภาพเบื้องต้นของแบบประเมิน โดยตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาและนำไปทดลองใช้กับบุคลากรสำนักงานสาธารณสุขอำเภอ จำนวน 192 คน เพื่อวิเคราะห์ความเชื่อมั่นภายในและความตรงเชิงโครงสร้างเบื้องต้นด้วยการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงสำรวจ และ (3) การศึกษาระดับการบริหารเชิงกลยุทธ์ตามการรับรู้ของบุคลากร
ผลการศึกษาพบว่า กรอบแนวคิดการบริหารเชิงกลยุทธ์ประกอบด้วย 4 องค์ประกอบ ได้แก่ การวิเคราะห์สภาพแวดล้อม การกำหนดกลยุทธ์ การนำกลยุทธ์ไปสู่การปฏิบัติ และการประเมินผลและควบคุมกลยุทธ์ แบบประเมินมีข้อคำถาม 36 ข้อ โดยมีค่าดัชนีความตรงเชิงเนื้อหา (IOC) อยู่ระหว่าง 0.67–1.00 และมีค่าเฉลี่ยทั้งฉบับเท่ากับ 0.94 ค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาคเท่ากับ 0.957 และรายองค์ประกอบอยู่ระหว่าง 0.858–0.895 ผลการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงสำรวจพบว่า ข้อมูลมีความเหมาะสมสำหรับการวิเคราะห์องค์ประกอบ (KMO = 0.951; Bartlett’s test, p < 0.001) และสนับสนุนโครงสร้าง 4 องค์ประกอบ ซึ่งสามารถอธิบายความแปรปรวนรวมได้ร้อยละ 45.44 โดยข้อคำถาม 34 ข้อมีค่าน้ำหนักองค์ประกอบตั้งแต่ 0.430–0.943 ขณะที่ข้อ 13 และ 33 มีค่าน้ำหนักองค์ประกอบต่ำกว่า 0.40 แต่ได้รับการคงไว้เนื่องจากมีความสำคัญเชิงทฤษฎีและควรได้รับการตรวจสอบเพิ่มเติมในการศึกษาครั้งต่อไป ผลการประเมินระดับการบริหารเชิงกลยุทธ์ตามการรับรู้ของบุคลากรพบว่า โดยรวมอยู่ในระดับมาก (x̄ = 3.74, S.D. = 0.53) โดยด้านการวิเคราะห์สภาพแวดล้อมมีค่าเฉลี่ยสูงสุด (x̄ = 3.83, S.D. = 0.58) และด้านการประเมินผลและควบคุมกลยุทธ์มีค่าเฉลี่ยต่ำสุด (x̄ = 3.71, S.D. = 0.59) ผลการวิจัยให้หลักฐานเบื้องต้นว่าแบบประเมินมีความตรงเชิงเนื้อหา ความสอดคล้องภายใน และโครงสร้างองค์ประกอบในระดับที่เหมาะสมสำหรับการนำไปใช้ประเมินการบริหารเชิงกลยุทธ์ของสำนักงานสาธารณสุขอำเภอ อย่างไรก็ตาม ควรมีการตรวจสอบโครงสร้างด้วยกลุ่มตัวอย่างอิสระและการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยันในระยะต่อไป
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของ วิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธร จังหวัดยะลา
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงสาธารณสุข. (2563). รายงานตามตัวชี้วัดระดับเขต ปี 2563. http://hdceservice.moph.go.th
กระทรวงสาธารณสุข. (2560). โครงสร้างหน่วยงานในราชการบริหารส่วนภูมิภาค สังกัดสำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข.www.pngo.moph.go.th/pngo/phocadownload/adminis/struck.pdf
กลุ่มงานประกันสุขภาพ สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. (2563). รายงานข้อมูล 7 ระดับ ปี 2563. http://hfo.cfo.in.th/
ขัตติยา ด้วงสำราญ. (2552). รูปแบบการบริหารเชิงกลยุทธ์สำหรับโรงเรียนขนาดเล็ก [วิทยานิพนธ์ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร]. บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร.
จตุพร เสถียรคง. (2557). กลยุทธ์แห่งความสำเร็จในการบริหารจัดการภาครัฐของไทย [วิทยานิพนธ์ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยบูรพา]. วิทยาลัยการบริการธุรกิจ มหาวิทยาลัยบูรพา.
จุฑารัตน์ ธรรมชัยชัช. (2554). การศึกษาปัญหาและการกำหนดกลยุทธ์ระดับองค์กร กลยุทธ์ระดับธุรกิจ และกลยุทธ์ระดับผลิตภัณฑ์ เพื่อเป็นผู้นำในตลาดสินเชื่อส่วนบุคคล กรณีศึกษาผลิตภัณฑ์สินเชื่อเงินสดทันใจกสิกรไทย (K-Express Cash) ของธนาคารกสิกรไทย จำกัด (มหาชน) [การศึกษาค้นคว้าด้วยตนเองปริญญาบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย]. บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย.
ชาย โพธิสิตา. (2554). ศาสตร์และศิลป์แห่งการวิจัยเชิงคุณภาพ (พิมพ์ครั้งที่ 5). อมรินทร์ พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง.
พัชราภรณ์ ดวงชื่น. (2558). องค์ประกอบการบริหารจัดการเชิงกลยุทธ์สู่ความเป็นเลิศทางโรงเรียนสังกัดมูลนิธิแห่งสภาคริสตจักรในประเทศไทย [วิทยานิพนธ์ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร]. บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร.
วรางคณา ผลประเสริฐ. (2557). แนวคิดเกี่ยวกับการจัดการเชิงกลยุทธ์. ใน ประมวลสาระชุดวิชาการจัดการเชิงกลยุทธ์ในการบริหารโรงพยาบาล (หน่วยที่ 1). มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
วรายุทธ ทับแก้ว. (2554). การจัดการเชิงกลยุทธ์ขององค์กร กลยุทธ์ธุรกิจ และปัจจัยทางการตลาดที่ส่งผลต่อการเลือกใช้สถานีบริการน้ำมัน: กรณีศึกษา บริษัทเอสโซ่ (ประเทศไทย) จำกัด (มหาชน) [การศึกษาค้นคว้าด้วยตนเองปริญญาบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย]. บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย.
วิเชียร ชีวิทยอุดม. (2558). การจัดการสมัยใหม่. ธนธัชการพิมพ์.
สรินทร เชี่ยวโสธร. (2557). รูปแบบการบริหารยุทธศาสตร์แบบบูรณาการเพื่อนำองค์กรสู่วิสัยทัศน์. https://www.tci-thaijo.org
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ. (2546). คู่มือคำอธิบายและแนวทางปฏิบัติตามพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการบริหารกิจการ บ้านเมืองที่ดี พ.ศ. 2546. สิรบุตรการพิมพ์.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ. (2546). คู่มือ เทคนิคและวิธีการบริหารจัดการสมัยใหม่ตามแนวทางการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี การจัดทำคำรับรองการปฏิบัติงานและการประเมินผลการปฏิบัติราชการ. http://www.opdc.org
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ. (2551). คู่มือ เทคนิคการปรับและพัฒนาองค์กร เวอร์ชัน 1.0. อมรินทร์ พริ้นติ้ง แอนด์พับลิชชิ่ง.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ. (2558). เกณฑ์คุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐขั้นพื้นฐาน ฉบับที่ 2. วิชั่น พริ้นท์ แอนด์ มีเดีย.
สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. (2560). โครงสร้างหน่วยงานในราชการบริหารส่วนภูมิภาค กระทรวงสาธารณสุข. http://hr.moph.go.th/person/atta60/1
สำนักนโยบายและยุทธศาสตร์ สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. (2560). แผนพัฒนาสุขภาพแห่งชาติ ฉบับที่ 12. http://bps2.moph.go.th
สำนักบริหารการสาธารณสุข สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. (2559). ข้อมูลพื้นฐานโรงพยาบาลในสังกัดสำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. http://phdb.moph.go.th/phdb2017/force_down.php?f_id=314
สำนักบริหารการสาธารณสุข สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. (2555). เอกสารประกอบการประชุมสัมมนาเพื่อพัฒนาระบบบริการสุขภาพส่วนภูมิภาค. http://pmsn.hss.moph.go.th
สุวิมล ติรกานันท์. (2555). การใช้สถิติในงานวิจัยทางสังคศาสตร์: แนวทางสู่การปฏิบัติ. โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
อารีย์ อ่วมตานี. (2554). การพัฒนาเครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยทางพยาบาลศาสตร์.
Aird, S. D. (2010). Nursing home administrators’ management strategic: Effects on cost and quality dementia care. ProQuest.
Al-Hijji, K. Z. (2014). Strategic management model for academic libraries. ScienceDirect. http://www.sciencedirect.com
Ansoff, H. I. (1979). Strategic management. Macmillan Academic and Professional.
Best, J. W., & Kahn, J. V. (2003). Research in education (9th ed.). Allyn and Bacon.
Burns, N., & Grove, S. K. (2001). The practice of nursing research: Conduct, critique and utilization (4th ed.). W. B. Saunders.
Byrne, B. M. (2001). Structural equation modeling with AMOS: Basic concepts, applications, and programming. Lawrence Erlbaum Associates.
Coldiron, J. S. (2011). Mental health service organization: Understanding process and impact on performance. ProQuest.
Comrey, A. L., & Lee, H. B. (1992). A first course in factor analysis (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates.
