ความชุกและปัจจัยทำนายภาวะสมองเสื่อมของผู้สูงอายุกลุ่มชาติพันธุ์ม้งที่อาศัยในชุมชน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยแบบหาความสัมพันธ์เชิงทำนายนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความชุกและปัจจัยทำนายภาวะสมองเสื่อมของผู้สูงอายุกลุ่มชาติพันธุ์ม้งที่อาศัยในชุมชน กลุ่มตัวอย่างคือผู้สูงอายุกลุ่มชาติพันธุ์ม้ง ที่มีอายุตั้งแต่ 60-80 ปี อาศัยอยู่ในชุมชนของประเทศไทยจำนวน 543 คน สุ่มตัวอย่างโดยวิธีการสุ่มแบบหลายขั้นตอน เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบสัมภาษณ์ข้อมูลส่วนบุคคล แบบทดสอบสภาพสมองของไทย แบบสัมภาษณ์ความเศร้าในผู้สูงอายุไทย แบบสัมภาษณ์คุณภาพการนอนหลับของพิตส์เบิร์ก และแบบสัมภาษณ์ความสามารถในการปฏิบัติกิจวัตรประจำวัน ทดสอบความเชื่อมั่นของเครื่องมือด้วยค่าสัมประสิทธิ์อัลฟาของครอนบาค เท่ากับ .829, .890, .764 และ .802 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพรรณนา และการวิเคราะห์ถดถอยเชิงเส้นพหุคูณแบบขั้นตอน
ผลการวิจัยพบว่าผู้สูงอายุกลุ่มชาติพันธุ์ม้งมีความชุกของภาวะสมองเสื่อมร้อยละ 85.60 และปัจจัยทำนายการเกิดภาวะสมองเสื่อมในผู้สูงอายุกลุ่มชาติพันธุ์ม้งที่อาศัยอยู่ในชุมชน พบว่า อายุ (ß = -.368) ภาวะซึมเศร้า (ß = -.187) คุณภาพการนอนหลับ (ß = -.149) และดัชนีมวลกาย (ß = -.083) สามารถร่วมทำนายการเกิดภาวะสมองเสื่อมในผู้สูงอายุกลุ่มชาติพันธุ์ม้งที่อาศัยอยู่ในชุมชนได้ ร้อยละ 28 (R2 = .280 p <.05)
ผลการวิจัยนี้แสดงให้เห็นว่า อายุ ภาวะซึมเศร้า คุณภาพการนอนหลับและดัชนีมวลกาย เป็นปัจจัยต่อการเกิดภาวะสมองเสื่อม ดังนั้นผู้ให้บริการสุขภาพที่เกี่ยวข้องควรให้ความสำคัญกับผลของปัจจัยดังกล่าวและนำไปใช้เป็นข้อมูลพื้นฐานในการออกแบบกิจกรรมส่งเสริมและการป้องกันการเกิดภาวะสมองเสื่อมของผู้สูงอายุกลุ่มชาติพันธุ์ม้งต่อไป
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความหรือข้อคิดเห็นใดใดที่ปรากฏในวารสารวิจัยการพยาบาลและวิทยาศาสตร์สุขภาพ เป็นวรรณกรรมของผู้เขียน ซึ่งบรรณาธิการหรือสมาคมศิษย์เก่า ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย และบทความที่ได้รับการตีพิมพ์เผยแพร่ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิจัยการพยาบาลและวิทยาศาสตร์สุขภาพ
เอกสารอ้างอิง
Anundilokrit, P. (2021). Dementia. Regional Health Promotion Center 9 Journal, 15(37), 392-398. (in Thai).
Bich, N. N., Dung, N. T .T., Vu, T., Quy, L.T., Tuan, N.A., Binh, N. T. T., Hung, N. T. & Anh, L. V. (2019). Dementia and associated factors among the elderly in Vietnam: a cross-sectional study. International Journal of Mental Health Systems, 13(57).
doi:10.1186/s13033-019-0314-7.
Cantón-Habas, V., Rich-Ruiz, M., Romero-Saldaña, M. & Carrera-González, M. d. P. (2020). Depression as a risk factor for dementia and alzheimer’s disease. Biomedicines, 8(11), 457. doi:10.3390/biomedicines8110457.
Cognitive Rehabilitation Group. (1993). Thai mental state examination (TMSE): a cognitive assessment tool for Thai population. Siriraj Medical Journal, 45(6), 359-374. (in Thai).
Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). New York: Routledge. doi:10.4324/9780203771587.
Department of Older Persons. (2023). Statistics on older persons, June 2023. Retrived (2025, September 2). from https://www.dop.go.th/th/statistics_side?content=1&sub=2. (in Thai).
Duangchan, C., Yodthong, D. & Pissamorn Dechduang, P. (2020). The prevalence and predicting factors of dementia among older people living in community, Phetchaburi province. Journal of Prachomklao College of Nursing, Phetchaburi Province, 3(2), 133-148. (in Thai).
Elahi, F. M., Wang , M. M. & Meschia, J. F. ( 2023). Cerebral small vessel disease–related dementia: more questions than answers. Stroke, 54, 648–660. doi: 10.1161/STROKEAHA.122.038265
Foundation of Thai Gerontology Research and Development institute. (2021). Situation of the Thai elderly 2020. Nakhon Pathom: Institute for Population and Social Research, Mahidol University. (in Thai).
Engel G. L. (1977). The need for a new medical model: a challenge for biomedicine. Science (New York, N.Y.), 196(4286), 129-136. doi:10.1126/science.847460.
Faul, F., Erdfelder, E., Buchner, A., & Lang, A. G. (2009). Statistical power analyses using G*Power 3.1: tests for correlation and regression analyses. Behavior research methods, 41(4), 1149-1160. doi:10.3758/BRM.41.4.1149.
Ford, E., Greenslade, N., Paudyal, P., Bremner, S., Smith, H. E., Banerjee, S., Sadhwani, S., Rooney, P., Oliver, S. & Cassell, J. (2018) Predicting dementia from primary care records: a systematic review and meta-analysis. PLoS ONE, 13(3), e0194735. doi:10.1371/journal.pone.0194735.
Hakim, A. (2022). Perspectives on the complex links between depression and dementia. Frontiers in aging neuroscience, 14, 821866. doi:10.3389/fnagi.2022.821866.
Hfocus . (2023). The department of medical services is concerned about the ‘aging society’. It has been found that the number of older people with dementia is increasing every year. Retrieved (2024, December 20). from
https://www.hfocus.org/content/2023/12/29302. (in Thai).
Imarb, C. (2019). Prevalence and associated factors of cognitive impairment among elderly in Watphleng district, Ratchaburi province. Journal of Health Science, 28(5), 782-791. (in Thai).
Jeong, S., Park, J., Han, K., Yoo, J., Yoo, J. E., Lee,C. M., Jung, W., Lee, J., Kim, S. & Shin, W. (2023). Association of changes in smoking intensity with risk of dementia in Korea. JAMA Netw Open, 6(1), e2251506. doi:10.1001/jamanetworkopen.2022.51506
Jia, L. et al. (2020). Prevalence, risk factors, and management of dementia and mild cognitive impairment in adults aged 60 years or older in China: a cross-sectional study. The Lancet. Public health, 5(12), e661–e671. doi:10.1016/S2468-2667(20)30185-7.
Jirapramukpitak, T. & Tanchaiswad, W. (1997). Sleep disturbances among nurses of Songklanagarind Hospital. Journal of the Psychiatric Association of Thailand, 42(3), 123-132.
Jitapunkul, S., Kamolratanakul, P. & Ebrahim, S. (1994). The meaning of activities of daily living in a Thai elderly population: development of a new index. Age and Aging, 23, 97-101. doi:10.1093/ageing/23.2.97.
Kramarow, E. A. (2024). Diagnosed dementia in adults age 65 and older: United States, 2022. National Health Statistics Reports, (203), 1-9.
Kivimäki, M. et al. (2018). Body mass index and risk of dementia: Analysis of individual-level data from 1.3 million individuals. Alzheimer's & Dementia: The Journal of the Alzheimer's Association, 14(5), 601–609. doi:10.1016/j.jalz.2017.09.016.
Lee, J. & Kim, H. J. (2022). Normal aging induces changes in the brain and neurodegeneration
progress: review of the structural, biochemical, metabolic, cellular, and molecular changes. Frontiers in Aging Neuroscience, 14, 931536.
doi.org/10.3389/fnagi.2022.931536.
Limpawatana, P. (2018). Geriatric syndromes and interesting health issues (2nd ed.). Khon Kaen: Khlang Nanawittaya Printing. (in Thai).
Livingston, G. et al. (2024). Dementia prevention, intervention, and care: 2024 report of the Lancet standing Commission. Lancet, 404(10452), 572-628. doi:10.1016/S0140-6736(24)01296-0.
Livingston, G. et al. (2017). Dementia prevention, intervention, and care. Lancet, 390(10113), 2673–2734. doi: 10.1016/S0140-6736(17)31363-6.
Pibanwong, P., Chanthapruek, C., Paengsuk, P., Phinyo, P., Phakwan Talotphong, P. & Hemchanan, N. (2018). A Study of dementia and factors associated with dementia among elderly in North East, Thailand. Journal of Boromarajonani College of Nursing, Surin, 8(2), 46-57. (in Thai).
Prajapati, B., Dunne, M. & Armstrong, R. (2010). Sample size estimation and statistical power analyses. Optometry Today, 16(7), 10-18.
Qu, Y., Hu, H. Y., Ou, Y. N., Shen, X. N., Xu, W., Wang, Z. T., Dong, Q., Tan, L. & Yu, J. T. (2020). Association of body mass index with risk of cognitive impairment and dementia: a systematic review and meta-analysis of prospective studies. Neuroscience and biobehavioral reviews, 115, 189-198. doi:10.1016/j.neubiorev.2020.05.012.
Rittichuai, R., Jitmanas, A., Ruksachol, O., Intarapak, W., Khongnual, N. & Tunyarak, H. (2020). Factors associated with dementia among the elderly in Nakhon Si Thammarat. Journal of Southern Technology, 13(56),1-63. (in Thai).
Rodpan, N., Sihapark, S., Kassakorn, L., Peasupun, K. & Phoma, A. (2024). Prevalence and factors associated dementia among the elderly in inpatient department, Namphong district, Khon Kaen province. Regional Health Promotion Center 9 Journal, 18(2), 459-472. (in Thai).
Roongruang, A. & Satayavongthip, B. (2023). Prevalence and factors associated with risks for dementia among elderly in Sungnoen subdistruct municipality, Nakhon Ratchasima province. Regional Health Promotion Center 9 Journal, 17(1), 272-287. (in Thai).
Rattanasuwan, N. (2019). ‘Ethnic and marginalized elderly’ have shorter life expectancies than ‘urban elderly’ due to language barriers and access to public health services. Matichon Daily. 7. Retrieved (2025, September 23). from
https://www.matichon.co.th/local/news_1621335. (in Thai).
Sabia, S., Fayosse, A., Dumurgier, J., Hees, V. T. V., Paquet, C., Sommerlad, A., Kivimäki, M., Dugravot, A. & Singh-Manoux, A. (2021). Association of sleep duration in middle and old age with incidence of dementia. Nature Communications, 12(1), 2289.
doi:10.1038/s41467-021-22354-2.
Sommerlad, A., Ruegger, J., Singh-Manoux, A., Lewis, G. & Livingston, G. (2018). Marriage and risk of dementia: systematic review and meta-analysis of observational studies. Journal of Neurology, Neurosurgery & Psychiatry,89, 231-238.
doi:10.1136/jnnp-2017-316274.
Tantanokit, T., Bosittipichet, T. & Leesri, T. (2021). The study of prevalence and associated factors of dementia in the elderly. Siriraj Medical Journal, 73(4), 224-235.
Thongwachira, C., Thophon, S., Kwanyuen, R. & Niputhuttapong, S. (2017). Prevalence, associated factors of dementia among the elderly in the Bangkok urban area : a case study in Bang Phlat district. KKU International Journal of Humanities and Social Sciences, 7(3), 1-21.
Wongpakaran, N., Wongpakaran, T., & Van Reekum, R. (2013). The use of GDS-15 in detecting MDD: a comparison between residents in a Thai long-term care home and geriatric outpatients. Journal of Clinical Medicine Research, 5(2), 101-111.
doi:10.4021/jocmr1239w.
Wongsaree, C. (2017). Effect of dementia on older adult in Thailand. Christian University of Thailand Journal, 23(4), 680-689. (in Thai).
Wutthithanaphokhin, C., Market, K., Boompim, H. & Limphatcharaporn, J. (2023). Prevalence of dementia in Ban Bang Khae social welfare development center for older persons. Journal of Science and Technology Northern, 2(2), 70-80. (in Thai).
World Health Organization (WHO) (2025). Ageing and health. Retrieved (2025, October 1) from https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/ageing-and-health.
Xiong, Y., Tvedt, J., Åkerstedt, T, Cadar, D., & Wang, H. (2024). Impact of sleep duration and sleep disturbances on the incidence of dementia and Alzheimer's disease: a 10-year follow-up study. Psychiatry Research,333,115760.
doi.org/10.1016/j.psychres.2024.115760.
