วิจัยการพยาบาลและวิทยาศาสตร์สุขภาพ

ประสิทธิผลของโปรแกรมการจัดการตนเองของผู้ป่วยไตวายเรื้อรังระยะสุดท้ายรายใหม่ที่ได้รับการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม โรงพยาบาลอุตรดิตถ์

ราตรี อุ้ยแก้ว, ศศิธร ชิดนายี — Mon, 03 Nov 2025 00:00:00 +0700

การวิจัยกึ่งทดลองแบบสองกลุ่มวัดผลก่อนและหลังนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของการใช้โปรแกรมการจัดการตนเองของผู้ป่วยไตวายเรื้อรังระยะสุดท้ายรายใหม่ที่ได้รับการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียมต่อพฤติกรรมการจัดการตนเองและคุณภาพชีวิต กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยไตวายเรื้อรังระยะสุดท้ายรายใหม่ที่เข้ารับการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม หน่วยไตเทียมเรื้อรัง โรงพยาบาลอุตรดิตถ์ จำนวน 60 คน แบ่งเป็นกลุ่มควบคุมและกลุ่มทดลองจำนวนกลุ่มละ 30 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ 1) โปรแกรมการจัดการตนเองของผู้ป่วยไตวายเรื้อรังรายใหม่ที่ได้รับการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม 2) แบบสอบถามพฤติกรรมการจัดการตนเองของผู้ป่วยรายใหม่ที่ได้รับการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม และ 3) แบบวัดคุณภาพชีวิต ที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพ 9-Thai หาค่าความเชื่อมั่นของแบบวัดพฤติกรรมและแบบวัดคุณภาพชีวิตโดยใช้สัมประสิทธิ์อัลฟาครอนบาค ได้เท่ากับ .84 และ .72 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพรรณนาและสถิติทดสอบ Chi square, Wilcoxon Signed Ranks Test และ Mann Whitney -U- Test

ผลการศึกษา พบว่า 1) ภายหลังเข้าร่วมโปรแกรมการจัดการตนเองของผู้ป่วยไตวายเรื้อรังระยะสุดท้ายรายใหม่ที่ได้รับการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม กลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยพฤติกรรมการจัดการตนเองและคุณภาพชีวิตสูงกว่าก่อนเข้าร่วมโปรแกรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 2) ภายหลังการใช้โปรแกรมกลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยพฤติกรรมการจัดการตนเองและคุณภาพชีวิตสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่าง มีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05

การศึกษานี้แสดงถึงโปรแกรมฯ มีผลดีต่อพฤติกรรมการจัดการตนเองและคุณภาพชีวิต จึงควรใช้เป็นแนวทางการส่งเสริมผู้ป่วยที่ฟอกเลือดรายใหม่เพื่อป้องกันการเกิดภาวะแทรกซ้อน และอาจช่วยลดค่าใช้จ่ายของโรงพยาบาลได้

ผลของโปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเสี่ยงต่อโรคความดันโลหิตสูงของเกษตรกร ผู้ปลูกยางพารา อำเภอขุนหาญ จังหวัดศรีสะเกษ

ศุภนิตย์ ปิ่นคำ, นภาเพ็ญ จันทขัมมา, ซู้หงส์ ดีเสมอ — Tue, 30 Dec 2025 00:00:00 +0700

การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประสิทธิผลของโปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเสี่ยงต่อโรคความดันโลหิตสูงของเกษตรกรผู้ปลูกยางพารา กลุ่มตัวอย่างเป็นเกษตรกรผู้ปลูกยางพารากลุ่มเสี่ยงโรคความดันโลหิตสูง อายุ 35-59 ปี คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างด้วยวิธีการสุ่มอย่างเป็นระบบ ได้กลุ่มตัวอย่าง 60 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มเปรียบเทียบกลุ่มละ 30 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ โปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเสี่ยงต่อโรคความดันโลหิตสูงของเกษตรกรผู้ปลูกยางพารา ซึ่งผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาจากผู้ทรงคุณวุฒิได้ค่าความตรงเชิงเนื้อหา 1.0 เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บข้อมูล คือ แบบสอบถาม ประกอบด้วย 2 ส่วน ได้แก่ 1) ข้อมูลทั่วไปและข้อมูลสุขภาพ 2) พฤติกรรมเสี่ยงต่อโรคความดันโลหิตสูง ซึ่งแบ่งเป็น 3 ด้าน ได้แก่ ด้านการรับประทานอาหาร ด้านการออกกำลังกาย และด้านการนอนหลับและการจัดการความเครียด โดยมีค่าความตรงเชิงเนื้อหา .97 และค่าความเที่ยง .718 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและสถิติที

ผลการทดลอง พบว่าหลังใช้โปรแกรมฯ กลุ่มทดลองมีพฤติกรรมเสี่ยงต่อโรคความดันโลหิตสูงและความดันโลหิตลดลงกว่าก่อนใช้โปรแกรมฯ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 และลดลงกว่ากลุ่มเปรียบเทียบ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05

ผลการศึกษานี้แสดงให้เห็นถึงโปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเสี่ยงต่อโรคความดันโลหิตสูงที่สร้างขึ้น สามารถลดพฤติกรรมเสี่ยงและลดความดันโลหิตได้ ควรนำไปใช้ต่อยอดในพื้นที่อื่น ๆ ต่อไป

ผลของโปรแกรมส่งเสริมความสามารถตนเองต่อพฤติกรรมป้องกันอาการผิดปกติทางระบบกระดูกและกล้ามเนื้อที่เกี่ยวเนื่องกับการทำงานของพนักงานแบกถุงกอล์ฟสนามกอล์ฟแห่งหนึ่ง อำเภอบางละมุง จังหวัดชลบุรี

ศิริพร กลิ่นสุคนธ์, แอนน์ จิระพงษ์สุวรรณ, สุรินธร กลัมพากร, สุคนธา ศิริ — Tue, 30 Dec 2025 00:00:00 +0700

การวิจัยนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง แบบสองกลุ่มวัดก่อนและหลังการทดลอง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมส่งเสริมการรับรู้ความสามารถของตนเองต่อพฤติกรรมป้องกันอาการผิดปกติของระบบกระดูกและกล้ามเนื้อในพนักงานแบกถุงกอล์ฟ กลุ่มตัวอย่างคือพนักงานแบกถุงกอล์ฟจากสนามกอล์ฟ อำเภอบางละมุง จังหวัดชลบุรี คัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจงตามคุณสมบัติตามเกณฑ์ที่กำหนด จำนวน 90 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลอง 45 คน กลุ่มเปรียบเทียบ 45 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย 1) โปรแกรมส่งเสริมความสามารถตนเองต่อพฤติกรรมป้องกันอาการปวดหลัง 2) แบบสอบถามการรับรู้ความสามารถตนเองในการปฏิบัติตนเพื่อป้องกันการเกิดอาการผิดปกติทางระบบกระดูกและกล้ามเนื้อ และ 3) แบบสอบถามพฤติกรรมป้องกันอาการผิดปกติทางระบบกระดูกและกล้ามเนื้อ หาค่าความเชื่อมั่นของแบบสอบถามโดยใช้สัมประสิทธิ์อัลฟาของครอนบาค ได้เท่ากับ .73 และ .71 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพรรณนา Paired Sample t-test และ Independent t-test

ผลการวิจัยพบว่า 1) ภายหลังได้รับโปรแกรมฯ กลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยการรับรู้ความสามารถของตนเองต่อพฤติกรรมป้องกันอาการผิดปกติระบบกระดูกและกล้ามเนื้อที่เกี่ยวเนื่องกับการทำงาน, คะแนนเฉลี่ยพฤติกรรมป้องกันอาการปวดกล้ามเนื้อและคะแนนเฉลี่ยความยืดหยุ่นของกล้ามเนื้อ สูงกว่าก่อนเข้าร่วมโปรแกรมฯ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ p<.001 และสูงกว่ากลุ่มเปรียบเทียบ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ p<.001

2) ภายหลังได้รับโปรแกรมฯ กลุ่มทดลองจะมีคะแนนเฉลี่ยความเสี่ยงทางการยศาสตร์ และคะแนนเฉลี่ยระดับอาการปวดกล้ามเนื้อต่ำกว่าก่อนเข้าร่วมโปรแกรมฯ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ p<.001 และต่ำกว่ากลุ่มเปรียบเทียบ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ p<.001

ผลการศึกษานี้นำไปใช้เป็นแนวทางในการเตรียมพนักงานแบบถุงกลกอล์ฟเพื่อป้องกันอาการผิดปกติทางระบบกระดูกและกล้ามเนื้อจากการทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยการเพิ่มความสามารถในการปฏิบัติตนเพื่อป้องกันอาการดังกล่าวอย่างเหมาะสม

ผลของโปรแกรมการเสริมสร้างทักษะการแก้ปัญหาต่อความเครียดของนักศึกษาพยาบาล

สุภิสสร อภิชัยวิศรุตกุล, สมบัติ สกุลพรรณ์, สรัญญา วรรณชัยกุล — Tue, 30 Dec 2025 00:00:00 +0700

การวิจัยกึ่งทดลองนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบคะแนนเฉลี่ยความเครียดของนักศึกษาพยาบาล ระยะก่อนทดลอง หลังทดลอง และติดตามผลระหว่างกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุมหลังได้รับโปรแกรมการเสริมสร้างทักษะการแก้ปัญหาต่อความเครียดของนักศึกษาพยาบาล กลุ่มตัวอย่างคือนักศึกษาพยาบาลที่ศึกษาในวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สังกัดสถาบันพระบรมราชชนกแห่งหนึ่งในประเทศไทย ปีการศึกษา 2566 วิธีการคัดเลือกกลุ่มตัวอย่างตามคุณสมบัติที่กำหนด คือ มีความเครียดอยู่ในระดับปานกลางขึ้นไป มีทักษะการแก้ปัญหาระดับน้อย และยินยอมเข้าร่วมการวิจัยด้วยความสมัครใจ จำนวน 52 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลอง 26 คน กลุ่มควบคุม 26 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย 1) แบบสอบถามข้อมูลทั่วไป 2) แบบประเมินทักษะการแก้ปัญหา ค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ .82 3) แบบวัดความเครียดของนักศึกษาพยาบาล ค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ .98 และ 4) โปรแกรมการเสริมสร้างทักษะการแก้ปัญหาต่อความเครียดของนักศึกษาพยาบาล ซึ่งผ่านการตรวจสอบความตรงของเนื้อหาจากผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 6 ท่าน มีค่าดัชนีความตรงเชิงเนื้อหาเท่ากับ .92 และนำโปรแกรมฯไปทดลองใช้กับนักศึกษาพยาบาลที่มีคุณสมบัติใกล้เคียงกับกลุ่มตัวอย่าง วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา สถิติทดสอบค่าทีชนิดสองกลุ่มที่เป็นอิสระต่อกัน และสถิติวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียวแบบวัดซ้ำ

ผลการศึกษาพบว่า 1) คะแนนเฉลี่ยความเครียดของนักศึกษาพยาบาลหลังได้รับโปรแกรมการเสริมสร้างทักษะการแก้ปัญหา 2 สัปดาห์ และระยะติดตามผล 1 เดือน ต่ำกว่าระยะก่อนได้รับโปรแกรมอย่าง มีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 2) คะแนนเฉลี่ยความเครียดของนักศึกษาพยาบาลกลุ่มทดลองหลังได้รับโปรแกรมการเสริมสร้างทักษะการแก้ปัญหา 2 สัปดาห์ และระยะติดตาม 1 เดือน ต่ำกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05

ผลการศึกษาครั้งนี้แสดงให้เห็นได้ว่า โปรแกรมเสริมสร้างทักษะการแก้ปัญหาสามารถเพิ่มทักษะการแก้ปัญหาของนักศึกษาแล้วทำให้นักศึกษาพยาบาลมีความเครียดลดลงได้ ดังนั้นจึงควรมีการนำโปรแกรมนี้ไปใช้ในการลดความเครียดของนักศึกษาพยาบาลต่อไป

ประสิทธิผลของการใช้โปรแกรมการฝึกควบคุมพฤติกรรมตนเองและการติดตามทางโทรศัพท์ในผู้ที่มีความผิดปกติจากการใช้แอมเฟตามีน โรงพยาบาลธัญญารักษ์เชียงใหม่

ศราวดี วุฒิ, สรัญญา วรรณชัยกุล, สมบัติ สกุลพรรณ์ — Tue, 30 Dec 2025 00:00:00 +0700

การศึกษาเชิงปฏิบัติการนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประสิทธิผลของการใช้โปรแกรมการฝึกควบคุมพฤติกรรมตนเองและการติดตามทางโทรศัพท์ในผู้ที่มีความผิดปกติจากการใช้แอมเฟตามีนที่มารับบริการที่แผนกผู้ป่วยใน โรงพยาบาลธัญญารักษ์เชียงใหม่ กลุ่มตัวอย่างเลือกแบบเฉพาะเจาะจง จำนวน 40 คน ได้แก่ 1) ผู้ที่มีความผิดปกติจากการใช้แอมเฟตามีนที่มารับบริการที่แผนกผู้ป่วยใน โรงพยาบาลธัญญารักษ์เชียงใหม่ และอยู่ในระยะฟื้นฟูสมรรถภาพ จำนวน 17 คน 2) ญาติหรือผู้ดูแลผู้ที่มีความผิดปกติจากการใช้แอมเฟตามีน จำนวน 17 คน และ 3) ทีมบุคลากรทางการพยาบาลที่ใช้โปรแกรมฯ จำนวน 6 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย 1) โปรแกรมการฝึกควบคุมพฤติกรรมตนเองและการติดตามทาง 2) แบบประเมินพฤติกรรมการเสพโดยการติดตามเป็นช่วงเวลา 3) แบบบันทึกการกลับมารักษาซ้ำตามตัวชี้วัดของโรงพยาบาลธัญญารักษ์เชียงใหม่ 4) แบบประเมินความพึงพอใจของผู้ที่มีความผิดปกติจากการใช้แอมเฟตามีนที่ได้รับโปรแกรมฯ และ 5) แบบประเมินความคิดเห็นของทีมบุคลากรทางการพยาบาลต่อการใช้โปรแกรมฯ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา

ผลการศึกษาพบว่า 1) ผู้ที่มีความผิดปกติจากการใช้แอมเฟตามีนมีคะแนนพฤติกรรมการเสพแอมเฟตามีนหลังสิ้นสุดโปรแกรมการฝึกควบคุมพฤติกรรมตนเองและการติดตามทางโทรศัพท์ 1 เดือน ลดลงทุกราย และร้อยละ 29.41 สามารถหยุดเสพแอมเฟตามีนได้ และทุกรายไม่มีการกลับเข้ามารับการรักษาซ้ำภายหลังจำหน่ายออกจากโรงพยาบาล 1 เดือน 2) ผู้ที่มีความผิดปกติจากการใช้แอมเฟตามีน มีความพึงพอใจต่อการได้รับโปรแกรมฯ ในภาพรวมในระดับมากที่สุด ร้อยละ 82.40 3) ทีมบุคลากรทางการพยาบาลที่ใช้โปรแกรมฯ ทุกรายมีความคิดเห็นถึงประโยชน์ของโปรแกรมฯ สามารถนำมาผสมผสานกับความรู้เดิมที่มีอยู่ ง่ายต่อการนำไปปฏิบัติอย่างเป็นรูปธรรมและสังเกตผลลัพธ์ได้อย่างชัดเจน

ผลการศึกษาแสดงให้เห็นว่า โปรแกรมการฝึกควบคุมพฤติกรรมตนเองและการติดตามทางโทรศัพท์ สามารถลดพฤติกรรมการเสพและการกลับมารักษาซ้ำในผู้ที่มีความผิดปกติจากการใช้แอมเฟตามีนได้

ประสิทธิผลของโปรแกรมการดูแลผู้ป่วยเด็กโรคธาลัสซีเมียขณะให้เลือดอย่างมีส่วนร่วม ของผู้ดูแลในคลินิกให้เลือดแบบวันเดียวกลับ โรงพยาบาลอุตรดิตถ์

ศิรินทิพย์ ฝักฝ่าย, นัยนา อินธิโชติ, เชาวลิต ฝักฝ่าย — Tue, 30 Dec 2025 00:00:00 +0700

การวิจัยกึ่งทดลองนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เปรียบเทียบความรู้ของผู้ดูแลผู้ป่วยเด็กโรคธาลัสซีเมียขณะให้เลือดอย่างมีส่วนร่วมก่อนและหลังการเข้าร่วมโปรแกรมการดูแลผู้ป่วยเด็กโรคธาลัสซีเมียขณะให้เลือดอย่างมีส่วนร่วมของผู้ดูแล 2) เพื่อเปรียบเทียบพฤติกรรมการดูแลผู้ป่วยเด็กโรคธาลัสซีเมียขณะให้เลือดอย่างมีส่วนร่วมของผู้ดูแลก่อนและหลังการเข้าร่วมโปรแกรมฯ และ 3) เพื่อศึกษาความพึงพอใจของบุคลากรที่ปฏิบัติงานในคลินิกให้เลือดแบบวันเดียวกลับต่อโปรแกรมการดูแลผู้ป่วยเด็กโรคธาลัสซีเมียขณะให้เลือดอย่างมีส่วนร่วมของผู้ดูแล กลุ่มตัวอย่างมี 2 กลุ่ม คือ กลุ่มที่ 1 คือ ผู้ดูแลผู้ป่วยเด็กโรคธาลัสซีเมียที่มารับบริการในคลินิกให้เลือดแบบวันเดียวกลับ หอผู้ป่วยกุมารเวชกรรม 3 โรงพยาบาลอุตรดิตถ์ จำนวน 30 คน กลุ่มที่ 2 คือบุคลากรที่เกี่ยวข้องในขณะที่ผู้ป่วยให้เลือดในคลินิกให้เลือดแบบวันเดียวกลับ ได้แก่ แพทย์ พยาบาล และผู้ช่วยเหลือคนไข้ จำนวน 18 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย 1) โปรแกรมการดูแลผู้ป่วยเด็กโรคธาลัสซีเมียขณะให้เลือดอย่างมีส่วนร่วมของผู้ดูแล ค่าความตรงตามเนื้อหา (CVI) เท่ากับ 1.0 2) แบบสอบถามความรู้เกี่ยวกับการดูแลผู้ป่วยเด็กโรคธาลัสซีเมียขณะให้เลือด 3) แบบสอบถามพฤติกรรมดูแลผู้ป่วยเด็กโรคธาลัสซีเมียขณะให้เลือด และ 4) แบบสอบถามความพึงพอใจของบุคลากรที่มีต่อโปรแกรมการดูแลผู้ป่วยเด็กโรคธาลัสซีเมียขณะให้เลือดอย่างมีส่วนร่วมของผู้ดูแล วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และสถิติ Paired t-test

ผลการวิจัยพบว่า 1) ความรู้ของผู้ดูแลผู้ป่วยเด็กโรคธาลัสซีเมียขณะให้เลือดอย่างมีส่วนร่วมหลังการได้รับโปรแกรมฯ สูงกว่าก่อนการได้รับโปรแกรมฯ อย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ .001 2) พฤติกรรมของผู้ดูแลผู้ป่วยเด็กโรคธาลัสซีเมียขณะให้เลือดอย่างมีส่วนร่วมหลังการได้รับโปรแกรมฯ ถูกต้องกว่าก่อนการได้รับโปรแกรมฯ อย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ .001 และ 3) ความพึงพอใจของบุคลากรที่มีต่อโปรแกรมฯ อยู่ในระดับมากที่สุด (𝒙̅=4.55, SD = .30)

ผลการวิจัยนี้แสดงให้เห็นว่าโปรแกรมนี้มีศักยภาพที่จะเป็นแนวทางปฏิบัติที่ดีในการพัฒนาคุณภาพการดูแลผู้ป่วยเด็กธาลัสซีเมียในระยะยาว และควรพิจารณานำไปปรับใช้หรือขยายผลในวงกว้างขึ้น เพื่อให้ผู้ดูแลและผู้ป่วยได้รับประโยชน์สูงสุด

อคติต่อน้ำหนักตัว พฤติกรรมการบริโภคอาหารและน้ำหนักตัวที่เพิ่มขึ้น ระหว่างตั้งครรภ์ในสตรีที่มีดัชนีมวลกายสูงก่อนการตั้งครรภ์

สิริกานดา สุขเกษม, ปิยะนุช ชูโต, ปิยะภรณ์ ประสิทธิ์วัฒนเสรี — Tue, 30 Dec 2025 00:00:00 +0700

การวิจัยเชิงพรรณนาหาความสัมพันธ์นี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาหาความสัมพันธ์ระหว่างอคติต่อน้ำหนักตัว พฤติกรรมการบริโภคอาหารกับน้ำหนักตัวที่เพิ่มขึ้นระหว่างตั้งครรภ์ กลุ่มตัวอย่างเป็นสตรีตั้งครรภ์อายุ 20 ปีขึ้นไป อายุครรภ์ 20-40 สัปดาห์ มีดัชนีมวลกายสูงก่อนการตั้งครรภ์ ไม่มีภาวะและโรคประจำตัวที่เกี่ยวข้องกับการเพิ่มขึ้นของน้ำหนักตัว ที่มารับบริการฝากครรภ์ที่โรงพยาบาลอุตรดิตถ์ และโรงพยาบาลแพร่ ระหว่างเดือนมกราคม 2567 ถึงเดือนกันยายน 2567 จำนวน 90 ราย เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสอบถามอคติต่อน้ำหนักตัว และแบบสอบถามการบริโภคอาหารขณะตั้งครรภ์ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนาและสถิติสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน

ผลการวิจัยพบว่า 1) กลุ่มตัวอย่างมีน้ำหนักตัวเพิ่มขึ้นมากกว่าเกณฑ์ ร้อยละ 81.11 และมีน้ำหนักตัวเพิ่มขึ้นตามเกณฑ์ร้อยละ 18.89 มีคะแนนอคติต่อน้ำหนักตัวเฉลี่ยเท่ากับ 36.04 (SD = 6.86) มีคะแนนพฤติกรรมการบริโภคอาหารเฉลี่ยเท่ากับ 80.74 (SD = 4.84) 2) อคติต่อน้ำหนักตัวมีความสัมพันธ์ทางบวกในระดับต่ำกับน้ำหนักตัวที่เพิ่มขึ้นระหว่างตั้งครรภ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 (r = .220, p ≤ .05) และพฤติกรรมการบริโภคอาหารมีความสัมพันธ์ทางลบในระดับต่ำกับน้ำหนักตัวที่เพิ่มขึ้นระหว่างตั้งครรภ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 (r = -.256, p ≤ .05)

ข้อเสนอแนะคือควรส่งเสริมให้สตรีที่มีดัชนีมวลกายสูงก่อนการตั้งครรภ์มีพฤติกรรมการบริโภคอาหารอย่างเหมาะสม โดยให้การพยาบาลอย่างปราศจากการใช้ถ้อยคำหรือการแสดงพฤติกรรมที่อาจสื่อถึงการตำหนิหรือการแบ่งแยกสตรีตั้งครรภ์จากน้ำหนักตัว

ปัจจัยที่ส่งผลต่อภาวะเตี้ยในเด็กวัยเรียนกลุ่มชาติพันธุ์ บ้านมูเซอ อำเภอเมือง จังหวัดตาก

Tue, 30 Dec 2025 00:00:00 +0700

การศึกษานี้เป็นการวิจัยแบบหาความสัมพันธ์เชิงทำนาย มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อภาวะเตี้ยในเด็กวัยเรียนกลุ่มชาติพันธุ์อาศัยอยู่บ้านมูเซอ อำเภอเมือง จังหวัดตาก กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ดูแลของเด็กวัยเรียน อายุ 6 – 14 ปี จำนวน 224 คน คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างตามสัดส่วนของห้องเรียนและสุ่มอย่างง่าย เก็บข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามประกอบด้วย 3 ตอน ดังนี้ 1) ข้อมูลทั่วไปของเด็ก 2) ข้อมูลทั่วไปของผู้ดูแล และ 3) พฤติกรรมการดูแลเด็กด้านโภชนาการ การพักผ่อนและออกกำลังกาย มีค่าความตรงเชิงเนื้อหาเท่ากับ .67-1.0 และมีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ .85 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนาและการวิเคราะห์ถดถอย โลจิสติกแบบทวิ

ผลการศึกษาพบว่าปัจจัยด้านผู้ดูแลและปัจจัยแวดล้อมส่งผลต่อภาวะเตี้ยอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ที่ระดับ .05 โดยปัจจัยด้านผู้ดูแล ได้แก่ 1) กลุ่มชาติพันธุ์ โดยเด็กกลุ่มผู้ดูแลชาติพันธุ์มูเซอดำมีโอกาสเกิด ภาวะเตี้ยเพิ่มขึ้นกว่ากลุ่มผู้ดูแลชาติพันธุ์ม้งเป็น 6.862 เท่า (95% CI; 2.590–18.180, p=.000) 2) การนับถือผี/บรรพบุรุษ โดยเด็กกลุ่มผู้ดูแลที่นับถือผี/บรรพบุรุษมีโอกาสเกิดภาวะเตี้ยเพิ่มขึ้นกว่าเด็กกลุ่มที่ผู้ดูแลนับถือคริสต์ เป็น 4.704 เท่า (95% CI; 1.508–14.670, p=.008) และ 3) สถานภาพสมรส โดยเด็กกลุ่มที่ผู้ดูแลมี สถานภาพหม้าย/หย่าร้าง/แยกกันอยู่มีโอกาสเกิดภาวะเตี้ยเพิ่มขึ้นกว่าเด็กที่ผู้ดูแลสมรส/อยู่ด้วยกันเป็น 3.384 เท่า (95% CI; 1.017–11.260, p=.047) และด้านปัจจัยแวดล้อม ได้แก่ การได้รับความรู้ในการดูแลเกี่ยวกับโภชนาการ โดยกลุ่มที่ผู้ดูแลไม่ได้รับความรู้ฯ มีโอกาสเกิดภาวะเตี้ยเพิ่มขึ้นกว่ากลุ่มที่ผู้ดูแลได้รับความรู้ฯ เป็น 2.386 เท่า (95% CI; 1.217–4.681 p=.011) นอกจากนี้ยังพบว่าการดูแลเด็กให้รับประทานอาหารประเภทปลา ธัญพืชและส่งเสริมให้เด็กที่ออกกำลังกาย มีโอกาสเกิดภาวะเตี้ยลดลงจากกลุ่มที่ไม่ปฏิบัติอย่างมีนัยสำคัญทางที่ระดับ .05

ดังนั้นควรให้ความสำคัญในการเฝ้าระวังเด็กกลุ่มชาติพันธุ์ ติดตามปัจจัยเสี่ยงที่เกี่ยวข้อง ให้ผู้ปกครองมีส่วนร่วมในการดูแลโดยให้ความรู้เรื่องโภชนาการและการออกกำลังกายที่เหมาะสมเพื่อลดภาวะเตี้ยในเด็กกลุ่มชาติพันธุ์ต่อไป

ปัจจัยทำนายพฤติกรรมการจัดการตนเองของผู้ป่วยที่ได้รับยาวาร์ฟาริน

Tue, 30 Dec 2025 00:00:00 +0700

การวิจัยแบบหาความสัมพันธ์เชิงทำนายนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยทำนายพฤติกรรมการจัดการตนเองของผู้ป่วยที่ได้รับยาวาร์ฟาริน กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยนอกที่ได้รับยาวาร์ฟารินที่คลินิกวาร์ฟารินในโรงพยาบาลลำปาง จำนวน 370 คน รวบรวมข้อมูลตั้งแต่เดือนเมษายน 2567 ถึง มิถุนายน 2567 เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคลและภาวะสุขภาพ แบบสอบถามความรู้ในการรับประทานยาวาร์ฟาริน แบบสอบถามความรอบรู้ด้านสุขภาพในผู้ป่วยที่ได้รับยาวาร์ฟาริน และแบบสอบถามพฤติกรรมการจัดการตนเองในผู้ป่วยที่ได้รับยาวาร์ฟาริน ซึ่งผ่านการตรวจสอบความตรงตามเนื้อหาและหาค่าความเชื่อมั่นของเครื่องมือ .90, .76 และ .87 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพรรณนาและการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณ

ผลการศึกษาพบว่า 1) พฤติกรรมการจัดการตนเองโดยรวมมีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับปานกลาง ( =93.43, SD=13.93) โดยพฤติกรรมการจัดการตนเองทั้งด้านการแพทย์ ด้านบทบาทที่ดำรงอยู่ในชีวิตประจำวัน และด้านอารมณ์มีค่าคะแนนเฉลี่ยอยู่ในระดับปานกลาง ( =57.17 SD=9.02, =20.30 SD=4.22 และ =15.97 SD =3.64 ตามลำดับ) 2) การมองเห็นและความรู้ในการรับประทานยาวาร์ฟารินสามารถทำนายพฤติกรรมการจัดการตนเองของผู้ป่วยที่ได้รับยาวาร์ฟารินอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .001 และความรอบรู้ด้านสุขภาพสามารถทำนายอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 โดยตัวแปรความสามารถในการมองเห็น มีอำนาจพยากรณ์สูงสุด (Beta = .469)

ควรส่งเสริมให้พยาบาลมีการประเมินและเสริมสร้างความรู้เกี่ยวกับการใช้ยาวาร์ฟาริน ความรอบรู้ด้านสุขภาพ และความสามารถในการมองเห็นของผู้ป่วยอย่างสม่ำเสมอเพื่อเพิ่มศักยภาพพฤติกรรมการจัดการตนเองของผู้ป่วยที่ได้รับยาวาร์ฟาริน

ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการป้องกันการพลัดตกหกล้มของผู้สูงอายุ จังหวัดพิษณุโลก

อานิ พรหมมา, ดาวรุ่ง คำวงศ์, พิสิษฐ์ ดวงตา — Tue, 30 Dec 2025 00:00:00 +0700

การศึกษานี้เป็นการวิจัยเชิงวิเคราะห์แบบภาคตัดขวาง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพฤติกรรมการป้องกันการพลัดตกหกล้มของผู้สูงอายุ และเพื่อศึกษาปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการป้องกันการพลัดตกหกล้ม ของผู้สูงอายุ จังหวัดพิษณุโลก กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้สูงอายุที่มีอายุตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไป จังหวัดพิษณุโลก จำนวน 568 คน สุ่มตัวอย่างแบบแบบหลายขั้นตอน เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบสอบถาม 5 ส่วน ประกอบด้วย 1) ปัจจัยส่วนบุคคล 2) การรับรู้ส่วนบุคคลตามแบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพ 3) แรงสนับสนุนทางสังคม 4) ความรอบรู้ด้านสุขภาพในการป้องกันการพลัดตกหกล้ม 5) พฤติกรรมการป้องกันการพลัดตก หกล้ม มีค่าความตรงเชิงเนื้อหาอยู่ระหว่าง 0.67 – 1.00 ค่าความเชื่อมั่นของแบบสอบถามการรับรู้ส่วนบุคคลตามแบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพ แรงสนับสนุนทางสังคม ความรอบรู้ด้านสุขภาพในการป้องกันการพลัดตกหกล้ม และพฤติกรรมการป้องกันการพลัดตกหกล้มของผู้สูงอายุ เท่ากับ .86, .82, .83 และ.74 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและสถิติวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณเชิงเส้นแบบขั้นตอน

ผลการศึกษาพบว่า 1) กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่ ร้อยละ 74.30 มีพฤติกรรมป้องกันการพลัดตกหกล้มอยู่ในระดับดี 2) ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมป้องกันการพลัดตกหกล้ม ได้แก่ เพศหญิง การสมรส การศึกษาระดับมัธยมศึกษาขึ้นไป ความรอบรู้ด้านสุขภาพในการป้องกันการพลัดตกหกล้ม แรงสนับสนุนทางสังคม และ การรับรู้ส่วนบุคคลตามแบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพ โดยสามารถร่วมพยากรณ์พฤติกรรมป้องกันการพลัดตกหกล้มของผู้สูงอายุ ได้ร้อยละ 51.70 (R²= .517, Adj R²= .512)

ดังนั้นบุคลากรด้านสาธารณสุขและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรส่งเสริมพฤติกรรมป้องกันการพลัดตกหกล้ม โดยพัฒนาความรอบรู้ด้านสุขภาพ แรงสนับสนุนทางสังคม และการรับรู้ตามแบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพ เพื่อสร้างพฤติกรรมการป้องกันการพลัดตกหกล้มได้

ภาวะเหนื่อยล้าและความเข้มแข็งทางใจของผู้ดูแลมีส่วนร่วมในการทำนายคุณภาพชีวิต ของญาติผู้ดูแลผู้ป่วยมะเร็งที่รอดชีวิต

สราวุฒิ สีถาน; นดาพิม ใจกาศ — Tue, 30 Dec 2025 00:00:00 +0700

การวิจัยแบบหาความสัมพันธ์เชิงทำนายนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาอำนาจในการร่วมกันทำนายของภาวะเหนื่อยล้าและความเข้มแข็งทางใจของผู้ดูแลต่อคุณภาพชีวิตของญาติผู้ดูแลผู้ป่วยมะเร็งที่รอดชีวิต กลุ่มตัวอย่าง คือ ญาติผู้ดูแลผู้ป่วยมะเร็งที่รอดชีวิตที่เข้ารับการรักษาในแผนกเคมีบำบัด โรงพยาบาลมะเร็งในเขตภาคกลาง จำนวน 180 ราย รวบรวมข้อมูลระหว่างเดือนมกราคมถึงเมษายน 2567 เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถามข้อมูลทั่วไป แบบประเมินภาระการดูแลผู้ป่วยของซาริต แบบประเมินความเข้มแข็งทางใจ และแบบประเมินคุณภาพชีวิตขององค์การอนามัยโลกชุดย่อ ฉบับภาษาไทย ผลการตรวจสอบความเที่ยงของเครื่องมือโดยใช้สูตรสัมประสิทธิ์อัลฟาครอนบาค เท่ากับ .82, .78 และ .84 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนาและการวิเคราะห์ถดถอยเชิงเส้นแบบพหุคูณ โดยคัดเลือกตัวแปรเข้าสมการด้วยวิธีเพิ่มตัวแปรอิสระแบบขั้นตอน (Stepwise Regression)

ผลการศึกษาพบว่าญาติผู้ดูแลมีคุณภาพชีวิตระดับปานกลาง ( = 94.67, SD = 12.31) ภาวะเหนื่อยล้าและความเข้มแข็งทางใจของผู้ดูแลสามารถร่วมกันทำนายคุณภาพชีวิตของญาติผู้ดูแลผู้ป่วยมะเร็งที่รอดชีวิตได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ร้อยละ 48 (R²= .48, p<.001)

จากผลการวิจัยชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการพัฒนาแนวทางประเมินคุณภาพชีวิตของญาติผู้ดูแลผู้ป่วยมะเร็งที่รอดชีวิต โดยเน้นการประเมินภาวะเหนื่อยล้าและความเข้มแข็งทางใจ เพื่อให้พยาบาลสามารถระบุผู้ดูแลที่มีความเสี่ยงและจัดบริการพยาบาลหรือการสนับสนุนที่เหมาะสม อันจะช่วยส่งเสริมคุณภาพชีวิตของญาติผู้ดูแลได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ความชุกและปัจจัยทำนายภาวะสมองเสื่อมของผู้สูงอายุกลุ่มชาติพันธุ์ม้งที่อาศัยในชุมชน

Tue, 30 Dec 2025 00:00:00 +0700

การวิจัยแบบหาความสัมพันธ์เชิงทำนายนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความชุกและปัจจัยทำนายภาวะสมองเสื่อมของผู้สูงอายุกลุ่มชาติพันธุ์ม้งที่อาศัยในชุมชน กลุ่มตัวอย่างคือผู้สูงอายุกลุ่มชาติพันธุ์ม้ง ที่มีอายุตั้งแต่ 60-80 ปี อาศัยอยู่ในชุมชนของประเทศไทยจำนวน 543 คน สุ่มตัวอย่างโดยวิธีการสุ่มแบบหลายขั้นตอน เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบสัมภาษณ์ข้อมูลส่วนบุคคล แบบทดสอบสภาพสมองของไทย แบบสัมภาษณ์ความเศร้าในผู้สูงอายุไทย แบบสัมภาษณ์คุณภาพการนอนหลับของพิตส์เบิร์ก และแบบสัมภาษณ์ความสามารถในการปฏิบัติกิจวัตรประจำวัน ทดสอบความเชื่อมั่นของเครื่องมือด้วยค่าสัมประสิทธิ์อัลฟาของครอนบาค เท่ากับ .829, .890, .764 และ .802 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพรรณนา และการวิเคราะห์ถดถอยเชิงเส้นพหุคูณแบบขั้นตอน

ผลการวิจัยพบว่าผู้สูงอายุกลุ่มชาติพันธุ์ม้งมีความชุกของภาวะสมองเสื่อมร้อยละ 85.60 และปัจจัยทำนายการเกิดภาวะสมองเสื่อมในผู้สูงอายุกลุ่มชาติพันธุ์ม้งที่อาศัยอยู่ในชุมชน พบว่า อายุ (ß = -.368) ภาวะซึมเศร้า (ß = -.187) คุณภาพการนอนหลับ (ß = -.149) และดัชนีมวลกาย (ß = -.083) สามารถร่วมทำนายการเกิดภาวะสมองเสื่อมในผู้สูงอายุกลุ่มชาติพันธุ์ม้งที่อาศัยอยู่ในชุมชนได้ ร้อยละ 28 (R² = .280 p <.05)

ผลการวิจัยนี้แสดงให้เห็นว่า อายุ ภาวะซึมเศร้า คุณภาพการนอนหลับและดัชนีมวลกาย เป็นปัจจัยต่อการเกิดภาวะสมองเสื่อม ดังนั้นผู้ให้บริการสุขภาพที่เกี่ยวข้องควรให้ความสำคัญกับผลของปัจจัยดังกล่าวและนำไปใช้เป็นข้อมูลพื้นฐานในการออกแบบกิจกรรมส่งเสริมและการป้องกันการเกิดภาวะสมองเสื่อมของผู้สูงอายุกลุ่มชาติพันธุ์ม้งต่อไป

การพัฒนาแนวปฏิบัติการพยาบาลผู้ป่วยหลังผ่าตัดหัวใจแบบเปิด 72 ชั่วโมง โรงพยาบาลอุตรดิตถ์

รัชนีบูล มรม่วง, ทวีศักดิ์ แก้วเปี้ย, จีราวรรณ แก้วน้อย, อรุณรัตน์ พรมมา — Tue, 30 Dec 2025 00:00:00 +0700

การวิจัยและพัฒนานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาแนวปฏิบัติการพยาบาลผู้ป่วยหลังผ่าตัดหัวใจแบบเปิด 72 ชั่วโมง โรงพยาบาลอุตรดิตถ์ และศึกษาประสิทธิผลของแนวปฏิบัติการพยาบาลผู้ป่วยหลังผ่าตัดหัวใจแบบเปิด 72 ชั่วโมง ดำเนินการ 3 ขั้นตอน คือ ขั้นตอนที่ 1 ศึกษาสภาพการณ์ ปัญหาและความต้องการการพยาบาลในการดูแลผู้ป่วยหลังผ่าตัดหัวใจ 72 ชั่วโมง ใช้วิธีเชิงคุณภาพโดยการการสนทนากลุ่มแบบเจาะลึก พยาบาลวิชาชีพที่ปฏิบัติงานในหออภิบาลผู้ป่วยวิกฤตศัลยกรรมอุบัติเหตุ จำนวน 10 คน วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหา ขั้นตอนที่ 2 พัฒนาแนวปฏิบัติการพยาบาลผู้ป่วยหลังผ่าตัดหัวใจแบบเปิด 72 ชั่วโมงและทดลองใช้แนวปฏิบัติฯ ผ่านการตรวจสอบจากผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 3 คน และขั้นตอนที่ 3 ศึกษาประสิทธิผลของแนวปฏิบัติฯ แบ่งเป็น 2 ส่วน คือ 1) การวิจัยกึ่งทดลองแบบหนึ่งกลุ่ม วัดผลก่อนและหลังการทดลอง กลุ่มตัวอย่างคือ พยาบาลวิชาชีพ จำนวน 10 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แนวปฏิบัติการพยาบาลผู้ป่วยหลังผ่าตัดหัวใจแบบเปิด 72 ชั่วโมง แบบวัดความรู้การพยาบาลผู้ป่วยผ่าตัดหัวใจ แบบประเมินความพึงพอใจของพยาบาลต่อการใช้แนวปฏิบัติการพยาบาล 2) การศึกษาเชิงพรรณนาแบบย้อนหลัง กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้ป่วยหลังผ่าตัดหัวใจแบบเปิดที่รักษาในหออภิบาลผู้ป่วยวิกฤตศัลยกรรมอุบัติเหตุ โรงพยาบาลอุตรดิตถ์ จำนวน 54 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลอง 27 คน และกลุ่มควบคุม 27 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบบันทึกข้อมูลทั่วไปและข้อมูลทางคลินิกของผู้ป่วย วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา สถิติ independent t-test และสถิติ paired t-testเลือด การจัดการการไหลเวียนเลือด การจัดการการสูญเสียเลือดและการให้เลือด การป้องกันไตวายเฉียบพลันหลังผ่าตัด การเฝ้าระวัง ischemic stroke และการจัดการอาการปวด

2) ประสิทธิผลของแนวปฏิบัติการพยาบาล พบว่า อุบัติการณ์ทางคลินิกที่พบในผู้ป่วยลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ ภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะจาก 66.7% เหลือ 33.3% และภาวะไตวายเฉียบพลันจาก 29.6% เหลือ 0% อุบัติการณ์การพยาบาลลดลงจาก 22.2% เหลือ 3.7% โดยเฉพาะอุบัติการณ์คลื่นไฟฟ้าหัวใจผิดปกติไม่ได้รายงาน/รายงานช้าเกิน 30 นาที และการปรับยาไม่เหมาะสม ความพึงพอใจการใช้แนวปฏิบัติอยู่ในระดับมากถึงมากที่สุด หลังใช้แนวปฏิบัติพยาบาลมีคะแนนความรู้เพิ่มขึ้นจาก 22.10 ± 1.85 เป็น 26.30 ± 3.65 (t = 3.84, p = .004).

แนวปฏิบัติการพยาบาลช่วยให้ผู้ป่วยได้รับการพยาบาลอย่างครอบคลุมและเฝ้าระวังภาวะแทรกซ้อนได้อย่างทันท่วงที แต่จำเป็นต้องมีการนิเทศติดตามให้ปฏิบัติสม่ำเสมอ โดยควรมีการนิเทศสัปดาห์ละ 1 ครั้ง ในเดือนแรก และเดือนละ 1 ครั้ง ในเดือนถัดไป

การพัฒนาระบบดูแลผู้ป่วยจิตเวชยาเสพติดที่มีความเสี่ยงสูงต่อการก่อความรุนแรง

เสกสรร อรรควาไสย์, วราวรรณ ยศธรรมเสนี, พรรณพิมล สุขวงษ์, รุจิรา จันทะพัน — Sun, 28 Dec 2025 00:00:00 +0700

การวิจัยเชิงปฏิบัติการครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อ 1) พัฒนาระบบดูแลผู้ป่วยจิตเวชยาเสพติดที่มีความเสี่ยงสูงต่อการก่อความรุนแรง 2) เพื่อประเมินผลลัพธ์ของระบบดูแลผู้ป่วยจิตเวชยาเสพติดที่มีความเสี่ยงสูงต่อการก่อความรุนแรง การวิจัยมี 2 ขั้นตอน ได้แก่ 1) ขั้นการศึกษาสถานการณ์และสภาพปัญหาของผู้ป่วยจิตเวชยาเสพติดที่มีความเสี่ยงสูงต่อการก่อความรุนแรง ระดับบุคคล ครอบครัวและชุมชน และปัจจัยโครงสร้างของชุมชน และการพัฒนาระบบฯ ผู้ให้ข้อมูลคัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจง เป็นผู้ป่วยจิตเวชยาเสพติดที่เสี่ยงต่อการก่อความรุนแรง จำนวน 30 คน ผู้ดูแล จำนวน 30 คน และเจ้าหน้าที่สาธารณสุขผู้รับผิดชอบงานสุขภาพจิตและจิตเวช จำนวน 30 คน รวมทั้งสิ้น 90 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แนวสัมภาษณ์เชิงลึก วิเคราะห์ข้อมูลใช้วิเคราะห์เชิงเนื้อหา และ 2) ขั้นการศึกษาประสิทธิผลของระบบฯ กลุ่มตัวอย่างคือ ผู้ป่วยจิตเวชยาเสพติดที่เสี่ยงต่อการก่อความรุนแรง จำนวน 30 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ 1) แบบประเมินอาการทางจิต และ 2) แบบประเมินความสามารถโดยรวม วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และสถิติ Paired t-test

ผลการวิจัยพบว่า 1) การพัฒนาระบบดูแลผู้ป่วยจิตเวชยาเสพติดที่มีความเสี่ยงสูงต่อการก่อความรุนแรงทำให้เกิดระบบการจัดการกลุ่มผู้ป่วยจิตเวช ข้อปฏิบัติสำหรับการแจ้งเหตุและการช่วยเหลือเบื้องต้นในผู้ป่วยวิกฤตสุขภาพจิต และแนวทางปฏิบัติการดูแลผู้ป่วยจิตเวชยาเสพติดที่สามารถนำไปใช้ในพื้นที่

2) ภายหลังทดลองใช้ระบบฯ พบว่าค่าเฉลี่ยอาการทางจิตของกลุ่มตัวอย่างลดลงจาก 61.6 คะแนน เป็น 59.6 คะแนน และค่าคะแนนเฉลี่ยประเมินความสามารถโดยรวมของผู้ป่วยในเชิงจิตใจ สังคมและอาชีพเพิ่มขึ้นจาก 43.96 เป็น 48.46

ระบบที่พัฒนาขึ้นทำให้กลุ่มตัวอย่างมีค่าเฉลี่ยอาการทางจิตลดลงและคะแนนความสามารถโดยรวมเพิ่มขึ้น ดังนั้นควรนำระบบที่พัฒนานี้ไปทดลองใช้ในพื้นที่อื่นเพื่อเปรียบเทียบความคุ้มค่าและผลลัพธ์ทางสุขภาพของผู้ป่วยจิตเวชยาเสพติด

การบูรณาการสู่ความยั่งยืนด้านสุขภาพในยุคดิจิทัล: การวิเคราะห์อภิมาน ระบบบริการปฐมภูมิหญิงตั้งครรภ์วัยรุ่น

สิตานันท์ ศรีใจวงศ์ , สืบตระกูล ตันตลานุกุล — Tue, 30 Dec 2025 00:00:00 +0700

การวิจัยนี้เป็นการวิเคราะห์อภิมานแบบผสมผสาน มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) วิเคราะห์ประสิทธิผลของการ บูรณาการเทคโนโลยีดิจิทัลในระบบบริการปฐมภูมิสำหรับหญิงตั้งครรภ์วัยรุ่น 2) ศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อความยั่งยืน และ 3) พัฒนาข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย กลุ่มตัวอย่างคืองานวิจัยจำนวน 38 เรื่อง ที่ตีพิมพ์ระหว่างปี พ.ศ. 2556-2567 ซึ่งผ่านเกณฑ์การคัดเลือกตามคุณสมบัติที่กำหนด เครื่องมือที่ใช้ประกอบด้วยแบบบันทึกการคัดเลือกงานวิจัย แบบประเมินคุณภาพงานวิจัย (RoB 2 และ ROBINS-I) และแบบสกัดข้อมูล การวิเคราะห์ข้อมูลใช้การคำนวณขนาดอิทธิพลรวมโดยใช้โมเดลอิทธิพลสุ่ม วิเคราะห์ความไม่เป็นเอกพันธ์ การวิเคราะห์กลุ่มย่อย การวิเคราะห์การถดถอยเมตา การประเมินอคติในการตีพิมพ์ และการวิเคราะห์เนื้อหาแบบอุปนัย

ผลการศึกษาพบว่า การบูรณาการเทคโนโลยีดิจิทัลมีประสิทธิผลในการเพิ่มการใช้บริการฝากครรภ์ (RR = 1.72, 95% CI: 1.35, 2.18) ปรับปรุงความรู้และพฤติกรรมสุขภาพ และส่งผลดีต่อผลลัพธ์ด้านสุขภาพ แอปพลิเคชันมือถือมีประสิทธิผลสูงสุด (SMD = .64) การบูรณาการเข้ากับระบบที่มีอยู่และการมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียมีความสัมพันธ์กับประสิทธิผลอย่างมีนัยสำคัญ (p <.05) อย่างไรก็ตามประสิทธิผลลดลงเมื่อติดตามผลนานขึ้น และมีความแตกต่างตามระดับรายได้ของประเทศ ปัจจัยที่ส่งผลต่อความยั่งยืนประกอบด้วยปัจจัยหลายระดับ ตั้งแต่ระดับบุคคลถึงระดับนโยบาย

ข้อเสนอแนะสำคัญคือควรส่งเสริมการพัฒนาแอปพลิเคชันมือถือ บูรณาการเข้ากับระบบที่มีอยู่ ส่งเสริมการมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย และมีการสนับสนุนเชิงนโยบายและงบประมาณอย่างต่อเนื่องเพื่อความยั่งยืนในระยะยาว

รูปแบบการจัดการเบาหวานโดยชุมชนเมือง: กรณีศึกษาชุมชนสัมพันธ์ เขตบางกอกใหญ่

Tue, 30 Dec 2025 00:00:00 +0700

การวิจัยเชิงคุณภาพนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบการจัดการเบาหวานโดยใช้ชุมชนเมืองเป็นฐานตามกรอบแนวคิด CIPP Model กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้มีส่วนได้ส่วนเสียต่อโครงการจัดการเบาหวานโดยชุมชนสัมพันธ์ เขตบางกอกใหญ่ กรุงเทพมหานคร จำนวน 34 คน แบ่งเป็น 4 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มผู้เข้าร่วมโครงการ กลุ่มชุมชน กลุ่มสถานบริการสุขภาพ และกลุ่มสถานศึกษา เครื่องมือในการวิจัย คือ แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล แบบสนทนากลุ่มผ่านการตรวจสอบความตรงของเนื้อหาโดยผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 3 ท่าน แบบบันทึกภาคสนาม วิเคราะห์ผลข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนาและวิเคราะห์เชิงเนื้อหาโดยตรง (Direct Content Analysis) และนำมาสร้างรูปแบบของโครงการเบาหวานตามกรอบแนวคิด CIPP Model

ผลการวิจัยพบว่าปัจจัยแห่งความสำเร็จของโครงการจัดการเบาหวานโดยชุมชน กรณีศึกษาชุมชนสัมพันธ์ เขตบางกอกใหญ่ นำไปสู่การพัฒนา “BKY DM Remission Model” สอดคล้องกับ CIPP Model ดังนี้ ขั้นเตรียมการ ประกอบด้วย การสำรวจบริบทชุมชน ศึกษาดูงานชุมชนต้นแบบเบาหวานสงบ วางแผนกลยุทธ์และจัดหาแหล่งทุน เตรียมทรัพยากรและวางแผนงบประมาณ ประชาสัมพันธ์และรับสมัครผู้เข้าร่วม จัดตั้งโรงเรียนเบาหวานและกลุ่ม LINE ในขั้นดำเนินงาน ลงทะเบียนและประเมินสุขภาพเบื้องต้น กิจกรรมนันทนาการ กิจกรรมให้ความรู้/ฝึกทักษะ สนทนากลุ่ม เพื่อนช่วยเพื่อน และแบ่งปันประสบการณ์จากบุคคลต้นแบบ ติดตามความก้าวหน้าและปรับแผนรายบุคคล ขั้นประเมินผลประกอบด้วย ประเมินผลลัพธ์ทางสุขภาพ สรุปการใช้ทรัพยากรและงบประมาณ ประเมินผลโครงการและรายงาน

ผลลัพธ์พบว่าผู้เข้าร่วมมีพฤติกรรมสุขภาพดีขึ้นและสามารถควบคุมระดับน้ำตาล การดำเนินงานใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่าและมีการสรุปผลเพื่อต่อยอดเชิงนโยบายเพื่อความยั่งยืน รูปแบบนี้สามารถใช้เป็นต้นแบบการจัดการเบาหวานโดยชุมชนเมืองและสามารถขยายผลสู่พื้นที่ที่มีบริบทใกล้เคียงกันได้ในอนาคตสอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนของสหประชาชาติ SDGs

ประสบการณ์การจัดการตนเองในการบริโภคอาหารของผู้ป่วยเบาหวาน ที่ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดไม่ได้

อัญชรี เข็มเพชร, อภัสริน มะโน, อิทธิพล แก้วฟอง — Tue, 30 Dec 2025 00:00:00 +0700

การวิจัยเชิงพรรณนานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประสบการณ์การจัดการตนเองในการบริโภคอาหารของผู้ป่วยเบาหวานที่ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดไม่ได้ ผู้ให้ข้อมูลหลัก คือ ผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดไม่ได้ โดยเลือกแบบเฉพาะเจาะจงตามเกณฑ์ที่กำหนดในพื้นที่รับผิดชอบของสถานีอนามัยเฉลิมพระเกียรติ 60 พรรษา นวมินทราชินี งิ้วงาม อำเภอเมืองอุตรดิตถ์ จังหวัดอุตรดิตถ์ จำนวน 15 คน เครื่องมือวิจัยที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ประกอบด้วย 1) แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้างที่ผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาจากผู้ทรงคุณวุฒิ 3 ท่าน และ 2) เครื่องบันทึกเสียง เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการสัมภาษณ์เชิงลึกโดยผู้วิจัยซึ่งผ่านการฝึกอบรมเทคนิคการวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้เวลา 45-60 นาที วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้การวิเคราะห์เชิงเนื้อหา

ผลการวิจัยพบว่าผู้ให้ข้อมูลหลักมีประสบการณ์การจัดการตนเองในการบริโภคอาหาร ข้อมูลที่ได้จากการสัมภาษณ์ ประกอบด้วย 6 ประเด็นหลัก คือ ประเด็นหลักที่ 1 การตั้งเป้าหมายที่ไม่ชัดเจน ประเด็นหลักที่ 2 การรวบรวบข้อมูลไม่เป็นระบบ ประเด็นหลักที่ 3 ประเมินสุขภาพจากความรู้สึก ประเด็นหลักที่ 4 สังคมและวัฒนธรรมมีผลต่อการตัดสินใจ ประเด็นหลักที่ 5 การรับประทานอาหารขัดแย้งกับความตั้งใจ และประเด็นหลักที่ 6 การเรียนรู้และปรับตัวจากประสบการณ์

ผลการวิจัยนี้สามารถนำไปใช้เป็นแนวทางในการปฏิบัติการพยาบาลเพื่อดูแลด้านการบริโภคอาหารของผู้ป่วยเบาหวานที่ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดไม่ได้ และการพัฒนาโปรแกรมส่งเสริมการจัดการตนเองด้านพฤติกรรมการบริโภคอาหารที่เหมาะสมสำหรับผู้ป่วยเบาหวานได้อย่างมีประสิทธิภาพต่อไป

ประสบการณ์ของผู้ดูแลในการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุความดันโลหิตสูง

รุ่งนภา สิงห์สถิต, เอมอัชฌา วัฒนบุรานนท์, ยุวดี รอดจากภัย, วรเดช ช้างแก้ว — Tue, 30 Dec 2025 00:00:00 +0700

การวิจัยเชิงคุณภาพแบบปรากฏการณ์วิทยานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประสบการณ์ของผู้ดูแลในการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุความดันโลหิตสูง ผู้ให้ข้อมูล จำนวน 30 คน ได้รับการคัดเลือกแบบเจาะจง ตามเกณฑ์คุณสมบัติที่กำหนด เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา

ผลการศึกษาพบว่าประสบการณ์ของผู้ดูแลในการดูแลสุขภาพ สูงอายุความดันโลหิตสูง ประกอบด้วย 1) วิธีการในการดูแล 2) ปัญหาและอุปสรรคในการดูแลสุขภาพ 3) ความต้องการช่วยเหลือในการดูแล และ 4) ความสามารถของตนในการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุความดันโลหิตสูง ซึ่งบุคคลในครอบครัวที่เป็นผู้ดูแลผู้สูงอายุมีวิธีการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุความดันโลหิตสูงในแบบพื้นฐานตามคำแนะนำของแพทย์ ประกอบด้วย ด้านอาหาร ด้านการรับประทานยา ด้านการออกกำลังกายและการไปพบแพทย์ตามนัด ปัญหาและอุปสรรคต่อการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุความดันโลหิตสูง ได้แก่ 1) การไม่ปฏิบัติตามแนวทางการดูแลของแพทย์สั่ง 2) สถานภาพครอบครัวทางด้านเศรษฐกิจ 3) ระบบการให้บริการดูแลสุขภาพของหน่วยงานภาครัฐที่เกี่ยวข้อง 4) ค่าใช้จ่ายระหว่างการเดินทางไปใช้บริการ ความต้องการให้หน่วยงานภาครัฐหรือภาคเอกชนในการสนับสนุนการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุความดันโลหิตสูง ได้แก่ 1) ด้านการเข้าถึงการให้บริการของโรงพยาบาลหรือหน่วยส่งเสริมสุขภาพที่เกี่ยวข้อง 2) ระบบการให้บริการของโรงพยาบาลหรือหน่วยส่งเสริมสุขภาพที่เกี่ยวข้อง 3) การให้ความรู้และทักษะที่เกี่ยวข้องในการดูแลผู้สูงอายุที่เป็นผู้ป่วยความดันโลหิตสูง ส่วนความสามารถของตนในการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุความดันโลหิตสูง พบว่าบุคคลในครอบครัวที่เป็นผู้ดูแลผู้สูงอายุมีความสามารถดูแลสุขภาพผู้สูงอายุได้ตามศักยภาพและความสามารถที่มีตามคำแนะนำจากแพทย์ ที่ได้จากการพาผู้สูงอายุไปพบแพทย์ตามนัดและรู้สึกดีใจที่ได้ดูแล ได้ตอบแทนบุญคุณ ถึงแม้บางครั้งจะเหนื่อยและท้อในการดูแลผู้สูงอายุ

การลาออกของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน จังหวัดสุโขทัย

ยุทธนา แยบคาย, กฤษฎนัย ศรีใจ, วัลยา ตูพานิช — Sun, 28 Dec 2025 00:00:00 +0700

การวิจัยเชิงคุณภาพแบบบรรยายปรากฏการณ์วิทยาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการลาออกของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน จังหวัดสุโขทัย ผู้ให้ข้อมูลหลัก คือ อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน จังหวัดสุโขทัย จำนวน 100 คน ซึ่งได้จากการคัดเลือกผู้ให้ข้อมูลแบบหลากหลาย เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกร่วมกับการสังเกต วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา และตรวจสอบความน่าเชื่อถือของข้อมูลด้วยการตรวจสอบแบบสามเส้า

ผลการวิจัยพบว่า ผู้ให้ข้อมูลส่วนมากเป็นเพศหญิง ร้อยละ 74.00 มีอายุเฉลี่ย 47.24±16.26 ปี มีสถานภาพสมรส ร้อยละ 71.00 สำเร็จการศึกษาระดับประถมศึกษา ร้อยละ 44.00 ประกอบอาชีพเกษตรกรรมหรือเลี้ยงสัตว์ ร้อยละ 55.00 ใช้สมาร์ทโฟน ร้อยละ 55.00 และมีระยะเวลาในการเป็นอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านเฉลี่ย 12.66±9.83 ปี โดยมีสาเหตุการลาออกของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ได้แก่ 1) สภาพร่างกายและสุขภาพจากการเข้าสู่วัยสูงอายุ การเจ็บป่วย มีโรคประจำตัว และร่างกายไม่แข็งแรง 2) สภาพทางเศรษฐกิจและสังคมจากการไปปฏิบัติหน้าที่ตามกฎหมาย การย้ายถิ่นฐาน การย้ายสถานที่ทำงาน การประกอบอาชีพ และบทบาทหน้าที่ทางสังคมหรือภาระหน้าที่ทางครอบครัว และ 3) สภาพแวดล้อมในการทำงานจากภาระงานที่มากเกินไป การทำงานร่วมกับเพื่อนร่วมงาน ความรู้สึกท้อแท้เบื่อหน่าย ขาดแรงจูงใจในการทำงาน ขาดการสนับสนุน และขาดความร่วมมือในการทำงาน รวมถึงกฎระเบียบข้อบังคับที่เป็นอุปสรรคในการปฏิบัติงานของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน

ดังนั้นจากผลการวิจัยนี้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องสามารถนำไปใช้เป็นแนวทางการวางแผนกำลังคนด้านสุขภาพภาคประชาชน การสรรหาและคัดเลือกอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านใหม่ การลดอัตราการลาออกจากการเป็นอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านและเพิ่มอัตราการคงอยู่ของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านได้

Drainage care for Nursing Practice model: หุ่นจำลองเพื่อพัฒนาทักษะการดูแลท่อระบายทางช่องท้อง

เยาวลักษณ์ คุมขวัญ, อัจฉรา สิทธิรักษ์, จักรัตน์ จำปาแก้ว — Tue, 30 Dec 2025 00:00:00 +0700

การวิจัยกึ่งทดลอง แบบวัดเฉพาะหลังการทดลอง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประสิทธิภาพหุ่นจำลอง DcNP model กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ 1) อาจารย์พยาบาลวิทยาลัยพยาบาล บรมราชชนนี นครลำปาง ที่สอนวิชาหลักการและเทคนิคการพยาบาล ในภาคทดลอง จำนวน 13 คน 2) วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี นครลำปางที่ผ่านการเรียนวิชาหลักการและเทคนิคการพยาบาลในภาคทดลองมาแล้วตอนชั้นปีที่ 2 โดยมีจำนวนทั้งหมด 152 คน ซึ่งทั้งหมดที่มีคุณสมบัติตามเกณฑ์ที่กำหนด เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ 1) หุ่น DcNP model ที่พัฒนาโดยใช้แนวคิด design thinking process 2) แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล และ 3) แบบประเมินประสิทธิภาพหุ่นจำลอง DcNP mode วิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติพรรณนา

ผลการศึกษาประสิทธิภาพหุ่นจำลอง DcNP model พบว่าอาจารย์พยาบาลและนักศึกษาพยาบาลประเมินประสิทธิภาพหุ่นจำลอง DcNP model โดยรวมอยู่ในระดับดีมากและระดับดี ( = 4.71, SD. = .15; =4.45, SD .27 ตามลำดับ)

จากผลการศึกษาแสดงว่าสามารถนำหุ่นจำลอง DcNP model ไปใช้ในการสอนเพื่อพัฒนาทักษะการดูแลท่อระบายทางช่องท้องแก่นักศึกษาได้