การศึกษาเปรียบเทียบการคาดคะเนน้ำหนักทารกในครรภ์ ด้วยวิธีทางคลินิกในระยะคลอดกับน้ำหนักแรกคลอดของทารก

ผู้แต่ง

  • ฐิติมา คาระบุตร วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี ชัยนาท คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • จาฏุพัจน์ ศรีพุ่ม วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี ชัยนาท คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • นัยนา กระจะจ่าง กลุ่มการพยาบาล โรงพยาบาลสิงห์บุรี จังหวัดสิงห์บุรี

คำสำคัญ:

การคาดคะเนน้ำหนักทารก, น้ำหนักแรกคลอด, ความสูงยอดมดลูก, เส้นรอบวงหน้าท้อง

บทคัดย่อ

การศึกษานี้เป็นการวิจัยเชิงพรรณนาเชิงเปรียบเทียบ มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบความแม่นยำของการคาดคะเนน้ำหนักทารกในครรภ์ด้วยวิธีทางคลินิก 4 วิธี ได้แก่ Dare’s formula, Johnson’s formula, สมการของขจรศิลป์ ผ่องสวัสดิ์กุล และสมการของนุสรา พัวรัตนอรุณกรกับน้ำหนักแรกคลอดจริงของทารก กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้คลอดที่รับบริการ ณ ห้องคลอด โรงพยาบาลสิงห์บุรี ระหว่างวันที่ 1 ตุลาคม 2566 ถึง 30 กันยายน 2567 จำนวน 115 ราย คัดเลือกตามเกณฑ์ที่กำหนด เก็บข้อมูลความสูงยอดมดลูก เส้นรอบวงหน้าท้อง ระดับส่วนนำ และน้ำหนักแรกคลอด จากนั้นคำนวณน้ำหนักทารกด้วยทั้ง 4 วิธี วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา การวิเคราะห์ความแปรปรวนแบบวัดซ้ำ และการเปรียบเทียบรายคู่โดยปรับแบบ Bonferroni

ผลการศึกษาพบว่า น้ำหนักแรกคลอดจริงเฉลี่ย 3,224.84± 363.87 กรัม ค่าประมาณจากทั้ง 4 วิธีแตกต่างจากน้ำหนักแรกคลอดจริงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .001) เมื่อพิจารณาค่าความคลาดเคลื่อนตามตัวชี้วัดที่รายงาน สมการของขจรศิลป์ ผ่องสวัสดิ์กุลให้ค่าคลาดเคลื่อนน้อยที่สุด รองลงมาคือ Johnson’s formula สมการของนุสรา พัวรัตนอรุณกร และ Dare’s formula ตามลำดับ

สรุป สมการของขจรศิลป์ ผ่องสวัสดิ์กุลให้ค่าประมาณใกล้เคียงน้ำหนักแรกคลอดจริงมากที่สุดในกลุ่มตัวอย่างนี้ จึงอาจใช้เป็นเครื่องมือคัดกรองเบื้องต้นเพื่อประกอบการประเมินความเสี่ยงและวางแผนการดูแลในระยะคลอด ทั้งนี้ควรใช้ร่วมกับข้อมูลทางคลินิกอื่นและการประเมินของสูติแพทย์ โดยเฉพาะในรายที่สงสัยทารกน้ำหนักน้อยหรือทารกตัวโต

Downloads

Download data is not yet available.

ประวัติผู้แต่ง

ฐิติมา คาระบุตร, วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี ชัยนาท คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก

อาจารย์

จาฏุพัจน์ ศรีพุ่ม, วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี ชัยนาท คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก

อาจารย์

นัยนา กระจะจ่าง, กลุ่มการพยาบาล โรงพยาบาลสิงห์บุรี จังหวัดสิงห์บุรี

พยาบาลวิชาชีพชำนาญการพิเศษ 

เอกสารอ้างอิง

Yiheyis A, Alemseged F, Segni H. Johnson's formula for predicting birth weight in pregnant mothers at Jimma University Teaching Hospital, South West Ethiopia. Med J Obstet Gynecol. 2016;4(3):1087.

อรพินทร์ เตชรังสรรค์, วันเพ็ญ สุขส่ง. การศึกษาเปรียบเทียบน้ำหนักทารกที่ได้จากผลคูณความสูงของมดลูกกับเส้นรอบวงหน้าท้องมารดาที่ระดับสะดือ: กรณีศึกษาโรงพยาบาลสมเด็จพระบรมราชเทวี ณ ศรีราชา สภากาชาดไทย. วารสารการพยาบาลสภากาชาดไทย. 2561;11(1):161-9.

Dare FO, Ademowore AS, Ifaturoti OO, Nganwuchu A. The value of symphysio-fundal height/abdominal girth measurements in predicting fetal weight. Int J Gynaecol Obstet. 1990;31(3):243-8. doi:10.1016/0020-7292(90)91018-L.

Johnson RW, Toshach CE. Estimation of fetal weight using longitudinal mensuration. Am J Obstet Gynecol. 1954;68(3):891-6. doi:10.1016/S0002-9378(16)38330-2.

ขจรศิลป์ ผ่องสวัสดิ์กุล. การคาดคะเนน้ำหนักทารกแรกเกิดโดยใช้ผลคูณระหว่างความสูงของมดลูกและเส้นรอบวงหน้าท้องมารดาที่ระดับสะดือเมื่อเจ็บครรภ์คลอด. พุทธชินราชเวชสาร. 2550;24(1):15-21.

นุสรา พัวรัตนอรุณกร. การคาดคะเนน้ำหนักทารกในครรภ์. วารสารวิชาการสาธารณสุข. 2551;17(5):SV1377-84.

อังสนา วิศรุตเกษมพงศ์, สุภาพ ชอบขยัน. การศึกษาเปรียบเทียบการคาดคะเนน้ำหนักทารกในครรภ์ในระยะคลอดด้วยวิธีการของ Dare และ Johnson และความสัมพันธ์กับน้ำหนักทารกเมื่อแรกเกิด. วารสารวิชาการสาธารณสุข. 2563;29(4):637-45.

สุพันธินันท์ วรรณพฤกษ์, ปิยะนุช พรหมสาขา ณ สกลนคร, เรืองศิริ ภานุเวศ, จิตตานันท์ ศรีสุวรรณ์. ผลการเปรียบเทียบการคาดคะเนน้ำหนักทารกในครรภ์ในระยะรอคลอดด้วยวิธีแบบแดร์และวิธีแบบจอห์นสัน. วารสารการพยาบาล สุขภาพและการศึกษา. 2567;7(1):28-37.

Sattana S. The Development of Estimate Fetal Birth Weight in Pregnancy Labour Room Buntharik Hospital. TUH J Online. 2019;4(3):49-55.

นภัสวรรณ สงวนศิลป์. การศึกษาประสิทธิผลการคาดคะเนน้ำหนักทารกในครรภ์โดยใช้ผลคูณระหว่างความสูงของยอดมดลูกกับเส้นรอบวงหน้าท้องที่ระดับสะดือเปรียบเทียบกับการวัดระดับความสูงมดลูกของ Modified Johnson ในโรงพยาบาลสุวรรณคูหา. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ. 2563;13(1):459-66.

สุรัตน์ เอื้ออํานวย, เทียรทอง ชาระ. การคาดคะเนน้ำหนักทารกในครรภ์ด้วยวิธีของจอห์นสันและของแดร์. วารสารเกื้อการุณย์. 2563;27(2):155-63.

สุรีพร ศรีโพธิ์อุ่น, ราตรี พลเยี่ยม, ลำพงษ์ ศรีวงค์ชัย. ความสัมพันธ์ระหว่างระดับความสูงยอดมดลูกกับการคาดคะเนน้ำหนักทารกในครรภ์ในผู้คลอดครรภ์ครบกำหนด. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9: วารสารส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม. 2564;15(38):497-507.

วรรณวิภา รัตนพิทักษ์. การศึกษาเปรียบเทียบและความสัมพันธ์ระหว่างการคาดคะเนน้ำหนักทารกในครรภ์ในระยะคลอดด้วยวิธี Dare และวิธีตรวจด้วยคลื่นเสียงความถี่สูงกับน้ำหนักทารกแรกเกิด โรงพยาบาลบางบัวทอง. วารสารโรงพยาบาลสกลนคร. 2566;26(1):68-77.

Das S, Biswas S, Das SN. A study on estimation of fetal weight in term pregnancy by clinical methods and ultrasonography and comparison with actual birth weight. Integr Gynecol Obstet J. 2025;8(1):1-6. https://doi.org/10.31038/IGOJ.2025813

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

26-08-2026

รูปแบบการอ้างอิง

1.
คาระบุตร ฐ, ศรีพุ่ม จ, กระจะจ่าง น. การศึกษาเปรียบเทียบการคาดคะเนน้ำหนักทารกในครรภ์ ด้วยวิธีทางคลินิกในระยะคลอดกับน้ำหนักแรกคลอดของทารก. Singburi Hosp J [อินเทอร์เน็ต]. 26 สิงหาคม 2026 [อ้างถึง 6 กันยายน 2026];35(2):B31-B38. available at: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/shj/article/view/286203

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย