การเปรียบเทียบอัตราการทำผ่าตัดต่อมลูกหมากในผู้ป่วยต่อมลูกหมากโตที่ได้รับ α-blockers เพียงอย่างเดียวเทียบกับผู้ป่วยที่ได้รับยา α-blockers และ 5-alpha reductase inhibitor ในโรงพยาบาลอ่างทอง
คำสำคัญ:
ต่อมลูกหมากโต, Alpha-blocker, 5-alpha reductase inhibitor, TURP, PSAบทคัดย่อ
เป็นที่ทราบกันดีว่ายา 5-alpha reductase inhibitor (5ARI) สามารถลดขนาดต่อมลูกหมาก และค่า PSA ได้ โดยการศึกษานี้ทำขึ้นที่โรงพยาบาลอ่างทอง ซึ่งขาดแพทย์เฉพาะทางทางเดินปัสสาวะ ซึ่งผู้ป่วยหลายได้รับการรักษากับแพทย์ศัลยกรรมทั่วไปชั่วคราว วัตถุประสงค์ของการศึกษานี้ เพื่อเปรียบเทียบความแตกต่างของผลลัพธ์ระหว่างการรักษาด้วยยา alpha-blocker อย่างเดียวกับการรักษาแบบยา combination therapy (alpha-blocker ร่วมกับ 5ARI) ว่าให้ผลลัพธ์แตกต่างกันหรือไม่ โดยการศึกษานี้เก็บข้อมูลย้อนหลัง วันที่ 1 มกราคม 2563 ถึง 31 ตุลาคม 2568 โดยมีจำนวนประชากร 571 รายและใช้สถิติ Chi-square, ANOVA, multivariable logistic regression, Pearson correlation ซึ่งผู้ป่วยแบ่งเป็นสองกลุ่มคือกลุ่มที่ได้รับยา alpha-blocker อย่างเดียวกับกลุ่มที่ได้ยา combination therapy โดยเก็บข้อมูลขนาดต่อมลูกหมาก และค่า PSA ก่อนผ่าตัด เพื่อดูอัตราการทำ TURP ของผู้ป่วย
ผลการศึกษาพบว่าผู้ป่วยที่มีอายุมากกว่า และต่อมลูกหมากใหญ่กว่ามีแนวโน้มที่จะได้รับการรักษาแบบ combination มากกว่าผู้ที่อายุน้อยกว่า และขนาดต่อมลูกเล็กกว่าอย่างมีนัยสำคัญ (อายุเฉลี่ย 72 vs 68 ปี, ขนาดต่อมลุกหมาก 50 vs 39 cm3) p <0.001, p <0.001 แต่อัตราการผ่าตัด TURP ของทั้งสองกลุ่ม มีค่า p = 0.691, ค่า OR = 0.897 (95%CI 0.525–1.532) ซึ่งไม่ได้แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ โดยอายุที่มากขึ้นส่งผลต่อขนาดต่อมลูกหมากที่โตขึ้นเพียงเล็กน้อย (r = 0.346, p < 0.001) และค่า PSA ที่เพิ่มขึ้นเล็กน้อย (r = 0.328, p < 0.001) และค่า PSA ส่งผลต่อขนาดต่อมลูกหมากปานกลาง (r = .676, p < .001) โดยปัจจัยที่มีผลกับการผ่าตัด คือ อายุ ขนาดต่อมลูกหมาก ค่า PSA ค่า PSAD และโรคประจำตัวความดันโลหิตสูง โดย โรคเบาหวาน, ไขมันสูง และตัวยาไม่ได้เป็นปัจจัยที่มีผลกับการผ่าตัด
ในบริบทของโรงพยาบาล ที่มีแพทย์ศัลยกรรมทั่วไปรักษาโรคต่อมลูกหมากโต เนื่องจากขาดแพทย์ศัลยกรรมทางเดินปัสสาวะประจำการ มีแนวโน้มที่ผู้ป่วยที่มีอายุมาก และขนาดต่อมลูกหมากที่โตกว่าจะมีโอกาสได้รับ combination therapy มากกว่า แต่อัตราผ่าตัด TURP ไม่แตกต่างกัน ซึ่งผลการศึกษานี้ ชี้ให้เห็นว่าภายใต้ข้อจำกัดด้านแพทย์เฉพาะทาง การเลือกใช้การรักษาด้วยยาทั้งสองรูปแบบให้ผลลัพธ์ด้านการผ่าตัดไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ
Downloads
เอกสารอ้างอิง
Ng M, Leslie SW, Baradhi KM. Benign prostatic hyperplasia. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2024 [cited 2025 Dec 25]. Available from:https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK558920/
Gwon YN, Park JJ, Yang WJ, Doo SW, Kim JH, Kim DK. Comparing effects of alpha-blocker management on acute urinary retention secondary to benign prostatic hyperplasia: a systematic review and network meta-analysis. Prostate Int. 2023;11(2):91–9. https://doi.org/10.1016/j.prnil.2022.12.002
Wu Y, Davidian MH, DeSimone EM II. Guidelines for the treatment of benign prostatic hyperplasia. US Pharm. 2016;41(8):36–40.
European Association of Urology. EAU guidelines on the management of non-neurogenic male lower urinary tract symptoms, including benign prostatic obstruction [Internet]. Arnhem: EAU Guidelines Office; 2023 [cited 2025 Dec 25]. Available from: https://uroweb.org/guidelines
Parsons JK, Dahm P, Köhler TS, Lerner LB, Wilt TJ. Surgical management of lower urinary tract symptoms attributed to benign prostatic hyperplasia: AUA guideline amendment 2020. J Urol. 2020;204(4):799–804. https://doi.org/10.1097/JU.0000000000001298
Kim EH, Brockman JA, Andriole GL. The use of 5-alpha reductase inhibitors in the treatment of benign prostatic hyperplasia. Asian J Urol. 2018;5(1):28–32. https://doi.org/10.1016/j.ajur.2017.11.005
วงศกร ชัยกิตติพร, บรรณาธิการ. All about prostate: โรคต่อมลูกหมากสำหรับแพทย์เวชปฏิบัติ. กรุงเทพฯ: สมาคมศัลยแพทย์ระบบทางเดินปัสสาวะแห่งประเทศไทย; 2562.
Gravas S, Gacci M, Gratzke C, Herrmann TRW, Karavitakis M, Kyriazis I, et al. Summary paper on the 2023 European Association of Urology guidelines on the management of non-neurogenic male lower urinary tract symptoms. Eur Urol. 2023;84(2):207–22. https://doi.org/10.1016/j.eururo.2023.04.008
Shao WH, Zheng CF, Ge YC, Chen XR, Zhang BW, Wang GL, et al. Age-related changes for the predictors of benign prostatic hyperplasia in Chinese men aged 40 years or older. Asian J Androl. 2023;25(1):132–6. https://doi.org/10.4103/aja202223
Loughlin KR. The clinical applications of five-alpha reductase inhibitors. Can J Urol. 2021;28(2):10584–8.
Bansal A, Arora A. Transurethral resection of prostate and bleeding: a prospective, randomized, double-blind placebo-controlled trial to see the efficacy of short-term use of finasteride and dutasteride on operative blood loss and prostatic microvessel density. J Endourol. 2017;31(9):910–7. https://doi.org/10.1089/end.2016.0696
Malde S, Lam W, Adwin Z, Hashim H. Pharmacological and interventional treatment of benign prostatic obstruction: an evidence-based comparative review. BJUI Compass. 2021;2(4):238–59. https://doi.org/10.1002/bco2.74
Bengtsen MB, Heide-Jørgensen U, Borre M, Nørgaard M. Long-term risk of benign prostatic hyperplasia-related surgery and acute urinary retention in men treated with 5-alpha reductase inhibitor versus alpha-blocker monotherapy in routine clinical care. Prostate. 2023;83:980–9. https://doi.org/10.1002/pros.24540
D’Agate S, Chavan C, Manyak M, Palacios-Moreno JM, Oelke M, Michel MC, et al. Model-based meta-analysis of the time to first acute urinary retention or benign prostatic hyperplasia-related surgery in patients with moderate or severe symptoms. Br J Clin Pharmacol. 2021;87(7):2777–89. https://doi.org/10.1111/bcp.14682
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 โรงพยาบาลสิงห์บุรี
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของโรงพยาบาลสิงห์บุรี
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับโรงพยาบาลสิงห์บุรี และบุคคลากรท่านอื่นๆในโรงพยาบาลฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใดๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
