การควบคุมคุณภาพเพื่อประเมินความสามารถของห้องปฏิบัติการเคมีคลินิก กลุ่มงานเทคนิคการแพทย์ โรงพยาบาลสมุทรปราการ โดยใช้แนวคิด Six Sigma

ผู้แต่ง

  • ยุทธพงษ์ มีแก้วน้อย กลุ่มงานเทคนิคการแพทย์ โรงพยาบาลสมุทรปราการ

คำสำคัญ:

การควบคุมคุณภาพ, การประเมินความสามารถของห้องปฏิบัติการ, Six Sigma

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์ : เพื่อประเมินความสามารถของห้องปฏิบัติการเคมีคลินิก โดยใช้แนวคิด Six Sigma และเพื่อนำข้อมูลที่ได้มาใช้ในการวางแผนและพัฒนาคุณภาพการวิเคราะห์ทางห้องปฏิบัติการ

วิธีการศึกษา : เป็นการศึกษาข้อมูลย้อนหลัง (Retrospective data) จากการทำ internal quality control (IQC) และ external quality control (EQC) ของการวิเคราะห์ทางเคมีคลินิก 22 รายการ ผลวิเคราะห์ IQC ในช่วงเดือนสิงหาคม 2560 ถึง เดือนกันยายน 2560 และ EQC ย้อนหลัง 6 เดือน ตั้งแต่ช่วงเดือน กุมภาพันธ์ 2560 ถึง กรกฎาคม 2560

ผลการศึกษา : จากการนำแนวคิด Six Sigma มาประยุกต์ใช้ เพื่อประเมินความสามารถของห้องปฏิบัติการโดยใช้เครื่องวิเคราะห์เคมีอัตโนมัติรุ่น Cobas 6000 วิเคราะห์สารควบคุมคุณภาพ 2 ระดับ แต่ละระดับวิเคราะห์สารชีวเคมี 22 รายการ พบว่าร้อยละ 40.91 ของรายการวิเคราะห์คุณภาพอยู่ในระดับดีเลิศ (Sigma metric ≥ 6 ) ได้แก่ ALP,  AST , creatinine, HDL, LDH, magnesium, potassium, triglyceride และ uric acid  อยู่ในระดับดีเยี่ยม (Sigma metric 5.0 – 5.9)  คิดเป็นร้อยละ 9.09 ได้แก่ ALT และ CK อยู่ในระดับดี (Sigma metric 4.0 – 4.9) ได้แก่ glucose,  phosphorus, total protein, total bilirubin และ calcium คิดเป็นร้อยละ 22.73 รายการวิเคราะห์ที่ Sigma <4 ได้แก่ ALB, chloride, cholesterol, LDL, sodium และ BUN คิดเป็นร้อยละ 27.27

สรุป : คุณภาพของการวิเคราะห์ทางห้องปฏิบัติการสามารถดูได้จาก Laboratory performance  ซึ่งเป็นตัวชี้วัดคุณภาพอย่างหนึ่งของห้องปฏิบัติการ ระบบคุณภาพที่ดีจะทำให้ผลการวิเคราะห์มีคุณภาพ ผู้ป่วยและแพทย์ได้รับผลการตรวจที่มีความถูกต้องแม่นยำมากที่สุด ลดความเสี่ยงต่อการรายงานผลการวิเคราะห์ผิดพลาด ช่วยลดงบประมาณค่าใช้จ่ายในการทำ quality control ของห้องปฏิบัติการ อีกทั้งทราบถึง analytical performance ที่ให้บริการเพื่อเป็นข้อมูลสำหรับพัฒนาการวิเคราะห์ให้ดียิ่งขึ้น หรือรักษา performance ให้อยู่ในระดับที่ดีเยี่ยมต่อไป

Downloads

Download data is not yet available.

References

Farr AJ, Freeman KP, Quality control validation, application of sigma metrics, and performance comparison between two biochemistry analyzers in a commercial veterinary laboratory. J Vet Diagn Invest. 2008 ; 20 : 536 – 44.

นวพรรณ จารุรักษ์, ดาราวรรณ วนะชิวนาวิน. การควบคุมคุณภาพวิเคราะห์ในห้องปฏิบัติการคลินิก : จากทฤษฎีสู่การปฏิบัติ. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์เรือนแก้ว, 2548.

นวพรรณ จารุรักษ์, การควบคุมคุณภาพการวิเคราะห์ด้วยกฎหลายกฎ: ระดับเบื้องต้น. สมุทรปราการ: บริษัท แอล. ที. อาร์ต พริ้นติ้ง จำกัด. 2551.

Westgard JO. Six Sigma Design and Control: Desirable Precision and Requisite QC for Laboratory Measurement Process.Madison, WI:Westgard QC;2000.

วรรณา เพ่งเรืองโรจน์ชัย, การประยุกต์ใช้ Six Sigma เพื่อการประเมินและควบคุมคุณภาพวิธีวิเคราะห์ในห้องปฏิบัติการที่ให้บริการงานประจำ,ว.เทคนิคการแพทย์. 2551 ; 36 : 2305 - 29.

นวพรรณ จารุรักษ์, Principle of validation for new technique, ว.โลหิตวิทยาและเวชศาสตร์ บริการโลหิต. 2554 ; 21(2) : 69 -72.

ศรันภัสร์ ขามงามเดชาวัฒน์ และพิไลวรรณ ศิริพฤกษ์พงษ์, ประสิทธิภาพของ QC procedure ที่ได้จากการใช้ OPSpec chart และ sigma metric QC Planning tool, ว.เทคนิคการแพทย์. 2556 ; 41(2) : 4548 – 63.

Nevalainen D, Berte L, Kraft C, Leigh E, Morgan T.Evaluating Laboratory Performance on Quality Indicators With the Six Sigma Scale. Arch Pathol Lab Med. 2000; 124: 516-9.

กาญจนา กิจบูรณะ, การวางแผนควบคุมคุณภาพเพื่อประเมินความสามารถของห้องปฏิบัติการเคมีคลินิก กลุ่มงานเทคนิคการแพทย์ โรงพยาบาลสวรรค์ประชารักษ์, ว.เทคนิคการแพทย์. 2556 ; 41(2) : 4576 - 87.

ยุพาพิน อ้นทอง, เบญจวรรณ รุ่งเรือง และพลากร พุทธรักษ์, การประเมินประสิทธิภาพและการ วางแผนควบคุมคุณภาพของเครื่องตรวจวิเคราะห์นับเซลล์เม็ดเลือด โดยใช้ Sigma metric ในห้องปฏิบัติการหน่วยโลหิตวิทยา โรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ จังหวัดปทุมธานี, ว.วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี.2559 ; 24(4) : 661 - 72.

Downloads

เผยแพร่แล้ว

2022-06-24