Predictors of Quality of Life among Older Adults Aged 80 Years and above in Nakhon Ratchasima Province
Keywords:
Quality of Life, Adults Aged 80 Years and above, Health Behaviors, EnvironmentalAbstract
This descriptive study aimed to examine quality of life and identify predictors of quality of life among adults aged 80 years and older. The sample consisted of 129 adults aged 80 years and older residing in Nakhon Ratchasima Province, selected using multistage random sampling. The research instruments were: 1) a demographic questionnaire, 2) a self-rated health status questionnaire, 3) a questionnaire assessing environmental factors supporting health behaviors, 4) an assessment of activities of daily living, 5) a health behavior questionnaire, and 6) a quality-of-life questionnaire. Content validity was assessed by three experts, with content validity index values for Sections 3 and 5 ranging from .67 to 1.00. Reliability testing yielded Cronbach’s alpha coefficients of .71 for environmental factors supporting health behaviors and .78 for health behaviors. Data were analyzed using descriptive statistics and multiple regression analysis. The results were as follows.
1. Among adults aged 80 years and older in Nakhon Ratchasima Province, 61.24% had a moderate overall quality of life, 36.43% had a good quality of life, and 2.33% had a low quality of life.
2. The significant predictors of quality of life were health behaviors (Beta = .459) and environmental factors supporting health behaviors (Beta = .232). Together, these predictors explained 27.40% of the variance in quality of life (adjR2 = .274, p-value < .001), with statistical significance at the .001 level.
Therefore, healthcare facilities should provide both passive and proactive health promotion activities and improve environmental factors that support health behaviors, including housing conditions, opportunities for social participation, and access to healthcare services to enhance the quality of life of adults aged 80 years and older. These findings may also provide useful evidence for developing policies and action plans to promote a better quality of life among older adults.
References
กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข. (2564). คู่มือการคัดกรองและประเมินสุขภาพผู้สูงอายุ พ.ศ. 2564. สืบค้นเมื่อ 1 มีนาคม 2568 จาก https://drive.google.com/file/d/1AzA7XPBrra2btoqeTs9O5Mhk0oD7naNZ/view.
กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย. (2567). รายงานสถิติจำนวนประชากรแยกรายอายุ ระบบสถิติทางการทะเบียน. สืบค้นเมื่อ 1 มีนาคม 2568 จาก https://stat.bora.dopa.go.th/new_stat/webPage/statByAge.php
กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2568). สถานการณ์์ผู้้สููงอายุุไทย พ.ศ. 2567. กรุุงเทพมหานคร: บริษัท โกโกพริ้นท์ (ไทยแลนด์) จำกัด.
กู้เกียรติ ก้อนแก้ว, ภาณุมาศ ทองเหลี่ยม และศิริยากร ทรัพย์ประเสริฐ. (2562). ศึกษาปัจจัยพยากรณ์คุณภาพชีวิตผู้สูงอายุที่มีภาวะติดบ้าน อำเภอคลองขลุง จังหวัดกำแพงเพชร, วารสารวิชาการสาธารณสุข, 28(3), 394-401. https://thaidj.org/index.php/JHS/article/view/7185/6611
จิรัชยา เคล้าดี, สุภชัย นาคสุวรรณ์ และจักรวาล สุขไมตรี. (2560). ปัจจัยที่มีผลต่อคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุในจังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารราชพฤกษ์, 15(1), 27-32. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/Ratchaphruekjournal/article/view/90779/71259
จุฑามาศ วงจันทร์, สุวรรณา วุฒิรณฤทธ์ และลัดดา เหลืองรัตนมาศ. (2565). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ ในเขตสุขภาพที่ 6. ราชาวดีสาร วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สุรินทร์, 12(1), 32-49. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/bcnsurin/article/view/248949/172736
เจษฎา นกน้อย และวรรณภรณ์ บริพันธ์. (2560). คุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุในจังหวัดสงขลา. วารสารมหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์, 9(3), 94-105. https://li01.tci-thaijo.org/index.php/pnujr/article/view/99140
ฐิติกร โภชน์เจริญ และวิทญา ตันอารีย์. (2566). พฤติกรรมการจัดการสุขภาพที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ ตำบลแม่ปืม อำเภอเมือง จังหวัดพะเยา. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีสู่ชุมชน, 1(3), 12-24. https://li02.tci-thaijo.org/index.php/STC/article/view/533
ณีรนุช อาภาจรัส, ณีรนุช อาภาจรัส, อุไรพร ถินสถิตย์, ปาริชาติ จำนงการ, พรรนิกาญจน วังกุ่ม, กัลยลักษณ์ ทับทิมใส, และคณะ (2565). การพัฒนามาตรฐานการจัดสิ่งแวดล้อมที่เหมาะสมกับผู้สูงอายุ. วารสารวิจัยทางวิทยาศาสตร์สุขภาพ, 16(1), 1-12. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/JHR/article/view/253093/173003
เด่น นวลไธสง และสุภาภรณ์ สุดหนองบัว. (2559). วารสารวิชาการและวิจัยสังคมศาสตร์, 11(ฉบับพิเศษ), 89-104. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/JSSRA/article/view/71023/63927
ธิติรัตน์ ราศิริ และอาจินต์ สงทับ. (2564). ผลการศึกษาปัจจัยทำนายพฤติกรรมการส่งเสริมสุขภาพของผู้สูงอายุกลุ่มติดบ้าน จังหวัดพิษณุโลก. วารสารเครือข่ายและวิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้, 8(1), 127-139. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/scnet/issue/view/16673/4141
นงนุช วงศ์สว่าง, กีรติ กิจธีรวุฒิพงศ์ และธนะวัฒน์ รวมสุก. (2564). การจัดสิ่งแวดล้อมในบ้านเพื่อสุขภาพของผู้สูงอายุ: บทบาทของพยาบาลอนามัยชุมชน. วารสารวิจัยเพื่อการส่งเสริมสุขภาพและคุณภาพชีวิต, 1(1), 68-77. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/RHQJ/article/view/245900
พัชราภรณ์ พัฒนะ. (2562). คุณภาพชีวิตของผูสูงอายุในศูนยการเรียนรูการดูแลผูสูงอายุเขตสุขภาพที่ 4. พุทธชินราชเวชสาร, 36(1), 21-33. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/BMJ/article/view/218455
พิชญ์ พิมพ์เมือง, นพมาศ ช้างเดชา และหฤหรรษ์ พิมพ์เมือง. (2567). ปัจจัยที่สงผลต่อคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ตำบลหนองพยอม อำเภอตะพานหิน จังหวัดพิจิตร. วารสารวิจัยและวิชาการสาธารณสุขจังหวัดพิจิตร, 5(1), 41-54. https://phichit.moph.go.th/research_view.php?yp=y5p1&ref_id=b04
ศศิพัฒน์ ยอดเพชร, ภาวนา พัฒนศรี และธนิกานต์ ศักดาพร. (2560). โรงเรียนผู้สูงอายุ: ชุดความรู้การพัฒนาเป็นผู้สูงอายุที่มีศักยภาพ. กรุงเทพมหานคร: สถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย.
สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข (สวรส.). (2560). คู่มือการจัดการสิ่งแวดล้อมชุมชนที่เหมาะสมกับกลุ่มผู้สูงอายุในพื้นที่ชนบทของประเทศไทย. สืบค้นเมื่อ 23 มกราคม 2568 จาก https://www.dop.go.th/download/knowledge/th1614761105-453_0.pdf
สำนักงานพัฒนานโยบายสุขภาพระหว่างประเทศ กลุ่มงานพัฒนาดัชนีภาวะโรคแห่งประเทศไทย. (2567). อายุคาดเฉลี่ยและอายุคาดเฉลี่ยของการมีสุขภาวะของประชากรไทย พ.ศ. 2562-2567 ระดับประเทศและจังหวัด. สืบค้นเมื่อ 22 ตุลาคม 2568 จาก https://le-hale.bodthai.net/
สำนักงานสถิติจังหวัดนครราชสีมา สำนักงานสถิติแห่งชาติ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม. (2568). การสำรวจประชากรสูงอายุในประเทศไทย พ.ศ. 2567 จังหวัดนครราชสีมา. สืบค้นเมื่อ 1 มีนาคม 2568 จาก https://shorturl.asia/J4r1b
สำนักงานสถิติแห่งชาติ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม. (2567). การสำรวจประชากรสูงอายุในประเทศไทย พ.ศ. 2567 ระดับจังหวัด. สืบค้นเมื่อ 1 มีนาคม 2568 จาก https://www.nso.go.th/nsoweb/storage/survey_detail/2025/20250103144326_47137.pdf
สำนักงานสถิติแห่งชาติ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม. (2567). ตัวชี้วัดดัชนีสำคัญของประเทศไทย 2567. สืบค้นเมื่อ 22 ตุลาคม 2568 จาก https://www.nso.go.th/public/e-book/Indicators-Thailand/ Thailand-Indicators-2567/24/
สำนักอนามัยสิ่งแวดล้อม. (2560). การจัดสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมต่อผู้สูงอายุติดบ้าน ติดเตียง. สืบค้นเมื่อ 22 ตุลาคม 2568 จาก https://multimedia.anamai.moph.go.th/associates/bound-elder/
สุวัฒน์ มหัตนิรันดร์กุล, วิระวรรณ ตันติพิวัฒนสกุล, วนิดา พุ่มไพศาลชัย, กรองจิตต์ วงศ์สุวรรณ และราณี พรมานะรังกุล. (2545). เครื่องชี้วัดคุณภาพชีวิตขององค์การอนามัยโลกชุดย่อ ฉบับภาษาไทย. สืบค้นเมื่อ 1 มีนาคม 2568 จาก https://dmh.go.th/test/ download/ files/whoqol.pdf
อรสุดา ตันตยานนท์ และแดนวิชัย สายรักษา. (2566). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุของเทศบาลเมืองมหาสารคาม จังหวัดมหาสารคาม. วารสารสหวิทยาการ วิจัยและวิชาการ, 3(6), 385-398. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/IARJ/article/view/270620/180732
Cohen, J. (1988). Statistical Power Analysis for the Behavioral Sciences. (2nd). Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum Associates, Publishers.
Faul, F., Erdfelder, E., Lang, A. G., & Buchner, A. (2007). G*Power 3: A flexible statistical power analysis program for the social, behavioral, and biomedical sciences. Behavior Research Methods, 39(2), 175-191.
Hair, F. J., Black, C. W., Babin, J. B., & Anderson, E. R. (2019). Multivariate Data Analysis 7th ed. New Jersey: Pearson Education.
Rondón García, L. M., & Ramírez Navarrro, J. M. (2018). The impact of quality of life on the health of older people from a multidimensional perspective. Journal of aging research, 2018, 4086294. https://doi.org/10.1155/2018/4086294
World Health Organization. (1997). WHOQOL-BREF Introduction, Administration, Scoring and Generic Version of the Assessment, Field Trail Version. Geneva: World Health Organization.
World Health Organization. (2023). Thailand’s Leadership and Innovations Towards Healthty Aging. Retrieved Octoiber 22, 2025 from https://www.who.int/thailand/news/feature-stories/detail/thailands-leadership-and-innovation-towards-healthy-ageing
World Health Organization, (2025). Ageing and Health. Retrieved Octoiber 22, 2025 from https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/ageing-and-health
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 The Southern College Network Journal of Nursing and Public Health
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
1. บทความหรือข้อคิดเห็นใด ๆ ที่ปรากฏในวารสารเครือข่าย วิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้ ที่เป็นวรรณกรรมของผู้เขียน บรรณาธิการหรือเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและวิทยาลัยการสาธารณสุขภาคใต้ ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย
2. บทความที่ได้รับการตีพิมพ์ถือเป็นลิขสิทธิ์ของ วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้
