ผลของโปรแกรมการสร้างความตระหนักรู้ต่อพฤติกรรมการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองของกลุ่มเสี่ยงโรคหลอดเลือดสมองในตำบลเตาปูน จังหวัดราชบุรี

ผู้แต่ง

  • ปาลิตา จำเหล่ นักศึกษาหลักสูตรปริญญาพยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการพยาบาลเวชปฏิบัติชุมชน คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
  • รักชนก คชไกร คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดลล
  • จันทิมา ฤกษ์เลื่อนฤทธิ์ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดลล

คำสำคัญ:

พฤติกรรมการป้องกันโรคหลอดเลือดสมอง , โปรแกรมการสร้างความตระหนักรู้ , กลุ่มเสี่ยงโรคหลอดเลือดสมอง

บทคัดย่อ

การวิจัยกึ่งทดลองแบบสองกลุ่ม โดยใช้รูปแบบการวิจัยแบบวัดผลก่อนและหลังการทดลอง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการสร้างความตระหนักรู้ต่อพฤติกรรมการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองของกลุ่มเสี่ยงโรคหลอดเลือดสมองในตำบลเตาปูน จังหวัดราชบุรี จำนวนทั้งสิ้น 60 คน สุ่มอย่างง่ายด้วยวิธีการจับฉลาก แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ จำนวน 30 คน ซึ่งกลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมการสร้างความตระหนักรู้ต่อพฤติกรรมการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองเป็นระยะเวลา 8 สัปดาห์ ขณะที่กลุ่มควบคุมได้รับการดูแลตามมาตรฐานของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านเขาราบ เครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล และแบบสอบถามพฤติกรรมการป้องกันการเกิดโรคหลอดเลือดสมอง ได้ค่าความตรงเชิงเนื้อหาเท่ากับ 1.00 และค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ .766 ทำการวิเคราะห์ด้วยสถิติเชิงพรรณนา สถิติ Paired T-Test และ สถิติ Independent T-Test ผลการวิจัยพบว่า

1. หลังการทดลองกลุ่มทดลองมีค่าเฉลี่ยของคะแนนการสร้างความตระหนักรู้ต่อพฤติกรรมการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองสูงกว่าก่อนการทดลองและสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 (p-value < .05)

2. หลังการทดลองกลุ่มทดลองมีค่าเฉลี่ยพฤติกรรมการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองสูงกว่าก่อนการทดลองและสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสําคัญทางสถิติที่ระดับ .05 (p-value < .05)

บุคลากรทางสุขภาพควรนำโปรแกรมฯ ไปใช้เป็นแนวทางการดำเนินงาน ในการสร้างเสริมความตระหนักรู้ต่อพฤติกรรมการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองของกลุ่มเสี่ยงโรคหลอดเลือดสมองในชุมชน

เอกสารอ้างอิง

กาญจนา โม่มาลา และพิสุทธิ์ คงขำ. (2563). ปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองของผู้ป่วยโรคเรื้อรัง โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านเก่า อำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี. วารสาร มฉก, วิชาการ, 24(2), 172–185. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/HCUJOURNAL/article/view/242219/167564

กลุ่มงานยุทธศาสตร์และข้อมูลเพื่อการพัฒนาจังหวัด สำนักงานศาลากลางจังหวัดราชบุรี. (2560). แผนพัฒนาจังหวัดราชบุรี พ.ศ. 2561–2564. จังหวัดราชบุรี.

กองส่งเสริมและพัฒนาสุขภาพจิต. (2565). หลักสูตร 3 หมอสำหรับป้องกันปัญหาการฆ่าตัวตายในชุมชน. สืบค้นเมื่อ 2 พฤษภาคม 2569 จาก https://chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https:// dmhpd.dmh.go.th/wp-content/uploads/2024

กองยุทธศาสตร์และแผนงาน กระทรวงสาธารณสุข. (2561). แผนยุทธศาสตร์ชาติระยะ 20 ปี (ด้านสาธารณสุข) พ.ศ. 2561 – 2580. สืบค้นเมื่อ 2 พฤษภาคม 2569 จาก https://stopcorruption.moph.go.th/ index. Php /main/p_detail/page/60

จิตรลดา สมประเสริฐ, วารุณี ผ่องแผ้ว, ดวงทิพย์ อนันต์ศุภมงคล, และนฤมล พรหมภิบาล. (2565). ผลของโปรแกรมการจัดการความเครียดต่อความเครียด และคุณภาพการนอนหลับของนิสิตพยาบาล. วารสารพยาบาล, 71(2), 19-27. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/JRTAN/article/view/257179/176182/1038856

ดลพร ตันทนงศักดิ์กุล, วีณา เที่ยงธรรม, และปาหนัน พิชญภิญโญ. (2565). ผลของโปรแกรมการป้องกันโรคหลอด

เลือดสมองในผู้ป่วยที่มีโรคร่วม ความดันโลหิตสูง โรคเบาหวาน และภาวะระดับไขมันในเลือดสูงโดยประยุกต์ใช้ทฤษฎีแรงจูงใจเพื่อป้องกันโรคร่วมกับการติดตามทางโทรศัพท์. วารสารวิจัยสุขภาพและการพยาบาล, 38(3), 91-104. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/bcnbangkok/article/view/255701

ทิตาวดี สิงห์โค, ศากุล ช่างไม้, และทิพา ต่อสกุลแก้ว. (2563). ผลของโปรแกรมส่งเสริมการรับรู้ความเชื่อด้านสุขภาพต่อพฤติกรรมการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองและการรับรู้ประโยชน์ของการคงไว้ซึ่งพฤติกรรมในผู้สูงอายุกลุ่มเสี่ยง. วารสารโรงพยาบาลเจริญกรุงประชารักษ์, 16(2), 42-60. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/JCP/article/view/240967/168573

ภคพร กลิ่นหอม, จินต์ทิพา ศิริกุลวิวัฒน์, และเอกรินทร์ อ่วมอุ่ม. (2566). ผลของโปรแกรมการเสริมสร้างความตระหนักรู้ต่อพฤติกรรมการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองในผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงที่มีค่าดัชนีมวลกายเกินเกณฑ์. วารสารวิทยาลัยพยาบาลพระจอมเกล้า จังหวัดเพชรบุรี, 6(2), 102-118. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/pck/article/view/259867

รักนิรันดร์ ตานันต์, จริยาวัตร คมพยัคฆ์, และอรพินท์ สีขาว. (2561). ความตระหนักรู้ในการจัดการอาการเตือนโรคหลอดเลือดสมอง ในผู้ป่วยความดันโลหิตสูงที่มีภาวะเสี่ยงสูง. วารสาร มฉก.วิชาการ, 22(43), 13-26. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/HCUJOURNAL/article/view/161332?PageSpeed=noscript

โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านเขาราบ. (2567). รายงานสถิติผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง ประจำปีงบประมาณ 2565–2567. จังหวัดราชบุรี.

วรารัตน์ ทิพย์รัตน์, โสภิต สุวรรณเวลา, ประไพพิศ สิงหเสม, และสายพิณ เม่งเอียด. (2561). ผลของโปรแกรมสนับสนุนการจัดการตนเองต่อพฤติกรรมการจัดการค่าความดันโลหิตในผู้ป่วยกลุ่มเสี่ยงโรคหลอดเลือดสมอง อำเภอเมือง จังหวัดตรัง. วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้, 5(2), 70-85. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/scnet/article/view/130692

สำนักโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. (2563). รายงานประจำปีสำนักโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์อักษรกราฟฟิคแอนด์ดีไซน์.

American Heart Association. (2021). 2021 Heart Disease and Stroke Statistics Update Fact Sheet at a Glance. Retrieved June 20, 2025 from https://www.heart.org/-/media/phd-fifiles- 2/science-news/2/2021-heart-and-strokeupdate/2021_heart_disease_and_stroke_statistics _update _fact_sheet at_a_glance.pdf

Breckler, S. W. (1986). Attitude Structure and Function. New York: L Eribaum Association.

Burns, N., & Grove, S. K. (2013). The Practice of Nursing Research: Appraisal, Synthesis, and Generation of Evidence (8th ed.). St. Louis, MO: Elsevier.

Stroke Foundation. (2022). Transient ischemic attack (TIA). Retrieved June 20, 2025 from https://strokefoundation.org.au/media/mbeae/transient-ischaemic-attack.pdf

World Stroke Organization. (2018). Annual Report 2017. World Stroke Organization. Retrieved June 20, 2025 from http://www.world-stroke.org/about-wso/wso-annual-report.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-10-04