รูปแบบการดูแลผู้ป่วยโรคเรื้อรังและการสนับสนุนการจัดการตนเอง ในผู้ป่วยความดันโลหิตสูงและผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2: การทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบ

  • ธวัชชัย สัตยสมบูรณ์ วิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธร จังหวัดพิษณุโลก
  • ยุวนุช สัตยสมบูรณ์ คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาบัยมหิดล
คำสำคัญ: การดูแลโรคเรื้อรัง, การสนับสนุนการจัดการตนเอง, เบาหวานชนิดที่ 2, ความดันโลหิตสูง

บทคัดย่อ

รูปแบบการดูแลผู้ป่วยโรคเรื้อรังและการสนับสนุนการจัดการตนเองเป็นแนวคิดการพัฒนาระบบดูแลผู้ป่วย การวิจัยนี้เป็นการทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบ มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินผลของรูปแบบการดูแลผู้ป่วยโรคเรื้อรังและการสนับสนุนการจัดการตนเอง ในผู้ป่วยความดันโลหิตสูง (HT) และผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 (T2DM) วิธีการทบทวนวรรณกรรมใช้กรอบแนวคิด PICO การประเมินคุณภาพและระดับของหลักฐานเชิงประจักษ์ ตามวิธีของ DiCenso, Guyatt, & Ciliska (2005) เก็บข้อมูลโดยสืบค้นฐานข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ที่กำหนดและการสืบค้นด้วยมือ ใช้บทความวิจัย รายงานวิจัยภาษาไทยและภาษาอังกฤษที่ตีพิมพ์เผยแพร่ ระหว่าง พ.ศ. 2547 ถึง พ.ศ.2557 คำสำคัญที่ใช้สืบค้นเกี่ยวกับ Chronic Care Model (CCM), Self-Management Support (SMS), Diabetes, Hypertension, Intervention และ RCT Experimental.นำมาสกัดผลการวิจัย ผลการวิจัยพบว่า

จากบทความวิจัยที่ผ่านเกณฑ์ประเมินคุณภาพ 110 เรื่อง เป็นงานวิจัยรูปแบบการดูแลผู้ป่วยโรคเรื้อรังและการสนับสนุนการจัดการดูแลตนเองในผู้ป่วยความดันโลหิตสูง จำนวน 36 เรื่อง ในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 จำนวน 74 เรื่อง พบว่า รูปแบบการดูแลผู้ป่วยโรคเรื้อรังและการสนับสนุนการจัดการตนเองที่มีตั้งแต่ 2 องค์ประกอบขึ้นไป มีประสิทธิผลดีต่อผลลัพธ์ของผู้ป่วย HT และT2DM ได้แก่ การรับรู้สมรรถนะในตน ลดระดับน้ำตาลในเลือด ควบคุมความดันโลหิต พฤติกรรมดูแลตนเองดีขึ้น

ควรนำรูปแบบการดูแลโรคเรื้องรังและโปรแกรมการสนับสนุนการจัดการตนเองไปใช้พัฒนาระบบการดูแลผู้ป่วย HT และ T2DM ในประเทศไทย

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

Adepu, R., Rasheed, A., & Nagavi, B.G. (2007). Effect of Patient Counseling on Quality of Life in Type-2 Diabetes Mellitus Patients in Two Selected South Indian Community Pharmacies: A Study. Indian Journal of Pharmaceutical Sciences, 69(4), 519.

Aekplakorn, W. (Ed.). (2004). Thai National Health Examination Survey, NHES V. Nontaburi: Health Systems Research Institute. (in Thai)

American Diabetes Association. (2019). Improving Care and Promoting Health in Populations: Standards of Medical Care in Diabetes 2019. Diabetes Care, 42(Supplement1), S7-S12.

Angell, S., Guthartz, S., Dalal, M., Foster, V., Pogue, V., Wei, A., et al. (2013). Integrating Self Blood Pressure Monitoring Into the Routine Management of Uncontrolled Hypertension: Translating Evidence to Practice. The Journal of Clinical Hypertension, 15(3), 180-185.

Brownson, C. A., & Heisler, M. (2009). The Role of Peer Support in Diabetes Care and Self- Management. The Patient: Patient-Centered Outcomes Research, 2(1), 5-17.

Bureau of Non Communicable Disease. (2015). Annual Report. Bangkok: WVO Officer of Printing Mill. (in Thai)

Coleman, K., Austin, B., Brach, C., & Wagner, E. H. (2009). Evidence on the Chronic Care Model in the New Millennium. Health Affairs (Project Hope), 28(1), 75-85.

DiCenso, A., Guyatt, G., & Ciliska, D. (2005). Evidence-Based Nursing: A Guide to Clinical Practice. St. Louid, Mo: Elsevier/Mosby.

Embrey, N. (2008). A Concecpt Analysis of Self-Management in Long-Term Condition. British Journal of Neuroscience Nursing, 10(2), 507-513.

Gihan, S. M., & Nadia, E. L. Sayed Ahmed. (2013). Effect of Aerobic Exercise with DASH on Blood Pressure and Lipid Profile in Prehypertensive Women. Bulletin of Faculty of Pharmacy, Cairo University, 18(1), 101-108.

Glasgow, R. E., Askew, S., Purcell, P., Levine, E., Warner, E. T., Stange, K. C., et al. (2013). Use of REAIM to Address Health Inequities: Application in a Low-Income Community Health Center-Based Weight Loss and Hypertension Self-Management Program. Translational Behavioral Medicine, 3(2), 200-210.

International Diabetes Federation. (2017). IDF Diabetes Atlas, 8th ed. Brussels, Belgium: International Diabetes Federation.

Kamlungdee, U., Bunmusik, P., & Watcharawiwat, A. (2017). The Development of Home Visit Guidelines for Patients with Type 2 Diabetes Mellitus or Hypertension Run by Family Care Team. The Southern College Network Journal of Nursing and Public Health, 4s, 34-45. (in Thai)

Kanfer, F. (1988). Self-Management Methods. In. Kanfer & A.P. Goldstein. (Eds.). Helping People Change: A Textbook of Methods. (3rd ed). New York: Pergamon.

Lee, A., Siu, C. F., Leung, K. T., Lau, L. C., Chan, C. C., & Wong, K. K. (2011). General Practice and Social Service Partnership for Better Clinical Outcomes, Patient Self-Efficacy and Lifestyle Behaviours of Diabetic Care: Randomized Control Trial of a Chronic Care Model. Postgrad Med J, 87(1032), 688-693.

Melnyk, B. M., & Fineout-Overholt E. (2011). Evidence-Based Practice in Nursing & Healthcare: A Guide to Best Practice: Lippincott Williams & Wilkins.

Moonsarnand, S., & Sumpowthong, K. (2016). Effects of Dietary Behavior Modification Program Guideline of the DASH with Self-Efficacy Theory and Social Support on Reducing the Risk of Hypertension among Pre-Hypertensive Patients. The Public Health Journal of Burapha University, 11(1), 87-98.

Phunsuwan, N., Sumattana, G., & Tewthong, K. (2015). Effectiveness of Change Management Health Beliefs and Health Behaviors Self Risk Essential Hypertension Disease at Kokmamaung Subdistrict, Pakham District, Buriram Province. Thaksin University Journal, 18(2), 70-78. (in Thai)

Piatt, G. A., Anderson, R. M., Brooks, M. M., Songer, T., Siminerio, L. M., Korytkowski, M. M., et al. (2010). 3-Year Follow-Up of Clinical and Behavioral Improvements Following a Multifaceted Diabetes Care Intervention: Results of a Randomized Controlled Trial. Diabetes Educ, 36(2), 301-309.

Puwarawuttipanit, W., Musikthong, J., Sriprasong, S., Phligbua, W., Kasetkala, P., Hanlop, K., at al. (2015). A Systematic Review of Chronic Care Model and Self- Management Support in Chronic Illness. Health Syatem Research Reports. (Thai HSRI) Retrieved June 9, 2019 from https://kb.hsri.or.th /dspace/handle/11228/4368. (in Thai)

Ryan, P., & Swin, K. J. (2009). The Individual and Family Self-Management Theory: Background and Perspectives on Context, Process, and Outcomes. Nursing Outlook, 57, 217-225.

Siminerio, L., Ruppert, K. M., & Gabbay, R. A. (2013). Who Can Provide Diabetes Self-Management Support in Primary Care?: Findings From a Randomized Controlled Trial. Diabetes Educator, 39(5), 705-713.

Sornchamni, C., & Prakeechip, S. (2007). Chronic Disease Management Holistic High Cost Diseases. Nonthaburi: S. Phichit Printing. (in Thai)

Tang, T. S., Gillard, M. L., Funnell, M. M., Nwankwo, R., Parker, E., Spurlock, D., et al. (2005). Developing a New Generation of Ongoing Diabetes Self-Management Support Interventions: a Preliminary Report. Diabetes Educator, 31(1), 91-97.

Tongpeth, J. (2013). Effectiveness of Self - Management Promoting Potential Program on Blood Sugar Control and Quality of Life Among Diabetes Mellitus Type 2 Patients. Journal of The Royal Thai Army Nurses, 14(2), 69-78. (in Thai)

Wagner, E. H., Davis, C., Schaefer, J., VonKorff, M., & Austin, B. (1998). A Survey of Leading Chronic Disease Management Programs: Are They Consistent with the Literature. Managed Care Quarterly, 7(3), 56-66.

Wagner, E. H., Austin, B. T., Davis, C., Hindmarsh, M., Schaefer, J., & Bonomi, A. E. (2001). Improving Chronic Illness Care: Translating Evidence Into Action. Health Affairs, 20(6), 64-78.

Wang, V., Smith, V. A., Bosworth, H. B., Oddone, E. Z., Olsen M. K., McCant, F., et al. (2012). Economic Evaluation of Telephone Self-Management Interventions for Blood Pressure Control. American heart journal, 163(6), 980-986.

World Health Organization. (2018). Non Communicable Disease Countries Profile 2018. Geneva: World Health Organization.

World Health Organization. (2019). Hypertension. Retrieved May 11, 2019 from https:// www.who.int/news-room/fact-sheets.

Xue, F., Yao, W., & Lewin, RJ. (2008). A Randomised Trial of a 5 Week, Manual Based, Self-Management Programme for Hypertension Delivered in a Cardiac Patient Club in Shanghai', BMC Cardiovascular Disorders, 10(8), 1-11.

เผยแพร่แล้ว
2020-05-29