การพัฒนาแนวทางการดำเนินงานตามบทบาทภารกิจของสำนักงานสาธารณสุขอำเภอ ภายหลังการถ่ายโอนภารกิจสถานีอนามัยเฉลิมพระเกียรติ 60 พรรษา นวมินทราชินี และโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล ให้แก่องค์การบริหารส่วนจังหวัดแพร่

บทคัดย่อ

การถ่ายโอนภารกิจโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลไปยังองค์การบริหารส่วนจังหวัด ส่งผลให้บทบาทของสำนักงานสาธารณสุขอำเภอเปลี่ยนจากการกำกับดูแลโดยตรงไปสู่บทบาทเชิงยุทธศาสตร์ อย่างไรก็ตาม ยังขาดแนวทางการดำเนินงานที่ชัดเจนรองรับบริบทการเปลี่ยนแปลง การวิจัยครั้งนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อพัฒนาและศึกษาผลของการใช้แนวทางการดำเนินงานตามบทบาทภารกิจของสำนักงานสาธารณสุขอำเภอ ภายหลังการถ่ายโอนภารกิจดังกล่าวให้แก่องค์การบริหารส่วนจังหวัดแพร่ ด้วยวิธีวิจัยเชิงปฏิบัติการ ดำเนินการระหว่างเดือน มีนาคม - ธันวาคม 2568 กลุ่มตัวอย่าง คือ บุคลากรสาธารณสุขในสังกัดสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดแพร่ จำนวน 120 คน เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยการสนทนากลุ่ม การสัมภาษณ์ และแบบสอบถามแบบมาตรประมาณค่า วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ค่าดัชนีความต้องการจำเป็น และการวิเคราะห์เนื้อหา

ผลการวิจัย พบว่า แนวทางการดำเนินงานตามบทบาทภารกิจของสำนักงานสาธารณสุขอำเภอ ภายหลังการถ่ายโอนภารกิจสถานีอนามัยเฉลิมพระเกียรติ 60 พรรษา นวมินทราชินี และโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล ให้แก่องค์การบริหารส่วนจังหวัดแพร่ ประกอบด้วยบทบาทภารกิจ 9 ด้าน ผลของแนวทางการดำเนินตามบทบาทภารกิจดังกล่าวภายหลังการนำไปใช้ดำเนินการในพื้นที่ พบว่า สามารถนำไปใช้ในการดำเนินงานได้จริงในทางปฏิบัติ และพบว่าบทบาทภารกิจด้านศูนย์ประสานงานสุขภาพภาคประชาชนระดับอำเภอเป็นบทบาทภารกิจที่ควรได้รับการพัฒนาหรือปรับปรุงเป็นลำดับแรก (PNI_modified = 0.71) ขณะที่ความพึงพอใจของบุคลากรสาธารณสุขต่อแนวทางการดำเนินงานตามบทบาทภารกิจที่พัฒนาขึ้น อยู่ในระดับมาก (Mean = 3.39, SD = 0.69)

ข้อเสนอแนะ การนำแนวทางการดำเนินงานตามบทบาทภารกิจดังกล่าวไปใช้ ควรพัฒนาศักยภาพบุคลากร ระบบข้อมูลสุขภาพ และกลไกความร่วมมือระหว่างหน่วยงาน เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและความยั่งยืนของการดำเนินงานด้านสาธารณสุขระดับพื้นที่