ปัจจัยที่มีผลต่อความสำเร็จในการจัดการอนามัยสิ่งแวดล้อม โรงพยาบาลเขาชะเมาเฉลิมพระเกียรติ 80 พรรษา จังหวัดระยอง
คำสำคัญ:
ปัจจัยความสำเร็จ, การจัดการอนามัยสิ่งแวดล้อม, เกณฑ์การพัฒนาด้านอนามัยสิ่งแวดล้อม, โรงพยาบาลสังกัดกระทรวงสาธารณสุขบทคัดย่อ
ระบบสาธารณสุขทั่วโลกกำลังเผชิญกับความท้าทายจากปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อมที่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพ และกระทรวงสาธารณสุขได้ผลักดันนโยบายการจัดการสิ่งแวดล้อมในสถานบริการ การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา (1) ปัจจัยส่วนบุคคล ปัจจัยภายในองค์กร ปัจจัยภายนอกองค์กร และความสำเร็จในการจัดการอนามัยสิ่งแวดล้อม (2) อิทธิพลของปัจจัยส่วนบุคคล ปัจจัยภายในองค์กร และปัจจัยภายนอกองค์กรต่อความสำเร็จในการจัดการอนามัยสิ่งแวดล้อม และ (3) ปัญหา อุปสรรค และข้อเสนอแนะในการจัดการอนามัยสิ่งแวดล้อม โรงพยาบาลเขาชะเมาเฉลิมพระเกียรติ ๘๐ พรรษา จังหวัดระยอง
การศึกษาครั้งนี้เป็นการศึกษาเชิงวิเคราะห์แบบภาคตัดขวาง ประชากร คือ บุคลากรโรงพยาบาลเขาชะเมาเฉลิมพระเกียรติ ๘๐ พรรษา ที่ปฏิบัติงานจริงในโรงพยาบาลเขาชะเมาเฉลิมพระเกียรติ ๘๐ พรรษา จำนวน 113 คน เครื่องมือที่ใช้ คือแบบสอบถาม มีค่าความเชื่อมั่น เท่ากับ 0.98 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล คือ ค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์ถดถอยเชิงเส้นพหุ
ผลการศึกษา พบว่า (1) ปัจจัยส่วนบุคคล ส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง อยู่ในกลุ่มอายุ 31-40 ปี การศึกษาสูงสุดระดับปริญญาตรี เป็นบุคลากรสายวิชาชีพ ระยะเวลาในการทำงานเฉลี่ย 8.61 ปี และมีตำแหน่งเป็นข้าราชการ ปัจจัยภายในองค์กรและปัจจัยภายนอกองค์กรโดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก และความสำเร็จในการจัดการอนามัยสิ่งแวดล้อม ตามเกณฑ์การพัฒนาด้านอนามัยสิ่งแวดล้อมในโรงพยาบาลสังกัดกระทรวงสาธารณสุข โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก (2) ปัจจัยที่มีผลต่อความสำเร็จในการจัดการอนามัยสิ่งแวดล้อม อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 คือ ด้านบุคลากร ด้านค่านิยมร่วม และด้านระบบการปฏิบัติงาน ตามลำดับ โดยทุกตัวแปรดังกล่าวมีความสามารถในการทำนายความสำเร็จในการจัดการอนามัยสิ่งแวดล้อมร่วมกันได้ร้อยละ 76.9 และ (3) ปัญหาอุปสรรคที่สำคัญ คือ นโยบายและกลยุทธ์ยังไม่ชัดเจน ขาดการสื่อสารและการติดตามประเมินผลอย่างสม่ำเสมอ และขาดเทคโนโลยีที่ทันสมัยในการจัดการสิ่งแวดล้อม ข้อเสนอแนะ คือ ควรมีการกำหนดนโยบายและวางระบบงานให้ชัดเจน สื่อสารอย่างทั่วถึง รวมถึงการนำนวัตกรรมและเทคโนโลยีใหม่มาประยุกต์ใช้เพื่อยกระดับการจัดการอนามัยสิ่งแวดล้อมให้มีประสิทธิภาพ
เอกสารอ้างอิง
Amk ES. THE CONCEPT OF GREEN HOSPITALS AND SUSTAINABLE PRACTICES (REVIEW ARTICLE). Egyptian Journal of Occupational Medicine. 2025;49(1):117–23.
กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. คู่มือแนวทางการดำเนินงาน GREEN & CLEAN Hospital Challenge. พิมพ์ครั้งที่ 1. นนทบุรี: บริษัท มินนี่ กรุ๊ป จำกัด; 2566. 208 น.
THAIPUBLICA. “ค่าสารก่อมะเร็งพุ่ง”13 ปีเขตควบคุมมลพิษนิคมอุตสาหกรรมมาบตาพุด - ThaiPublica [อินเทอร์เน็ต]. 2566 [เข้าถึงเมื่อ 20 เมษายน 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://thaipublica.org/2023/03/map-ta-phut-8-03-2566/
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดระยอง. รายละเอียดตัวชี้วัดคำรับรองการปฏิบัติการ (MOU) สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดระยอง ประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2568. สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดระยอง; 2567.
กลุ่มงานพัฒนาคุณภาพ โรงพยาบาลเขาชะเมาเฉลิมพระเกียรติ ๘๐ พรรษา. รายงานการประเมินตนเอง (SAR 2022) รพ.เขาชะเมาเฉลิมพระเกียรติ ๘๐ พรรษา. 2567.
โรงพยาบาลเขาชะเมาเฉลิมพระเกียรติ ๘๐ พรรษา. แผนยุทธศาสตร์โรงพยาบาลเขาชะเมาเฉลิมพระเกียรติ ๘๐ พรรษา ปี 2566-2570. โรงพยาบาลเขาชะเมาเฉลิมพระเกียรติ ๘๐ พรรษา; 2566.
พิมล ธนพิพัฒนศิริ. หน่วยที่ 6 หลักการและเทคนิคการวิเคราะห์เชิงกลยุทธ์ด้านสุขภาพ. ใน: ประมวลสาระชุดวิชา การจัดการเชิงกลยุทธ์ในการพัฒนาสุขภาพ. พิมพ์ครั้งที่ 5. นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช; 2564. น. 7–59.
กษิรา นิติธนนันต์, อรุณ รักธรรม, เพ็ญศรี ฉิรินัง, อุดมวิทย์ ไชยสกุลเกียรติ. องค์กรที่มีประสิทธิภาพตามแนวคิดปัจจัย 7 ประการของ McKinsey: Organization Efficiency Applying 7s McKinsey. วารสารการเมือง การบริหารและกฏหมาย. 2564;13(3):159–67.
Aguilar FJ. Scanning the business environment. New York: Macmillan; 1967. xiii, 239 น.
เอกกมล เอี่ยมศรี. PEST Analysis การทำความเข้าใจใน “ภาพรวม” ที่ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลง [อินเทอร์เน็ต]. INTERFINN BUSINESS COLLEGE. 2555 [เข้าถึงเมื่อ 20 เมษายน 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://eiamsri.wordpress.com/2011/06/03/pest-analysis-
อรุณี คำจันทร์วงศ์. การศึกษาสถานการณ์ด้านการจัดการอนามัยสิ่งแวดล้อมในโรงพยาบาล ตามเกณฑ์ GREEN & CLEAN Hospital Challenge ปี 2566 [อินเทอร์เน็ต]. 2567 [เข้าถึงเมื่อ 6 เมษายน 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://env.anamai.moph.go.th/th/research/215356
นริศรา นพคุณ, สุรพงษ์ ชูเดช. ปัจจัยที่มีผลต่อการมีส่วนร่วมในการดำเนินงานพัฒนาอนามัยสิ่งแวดล้อมตามเกณฑ์ GREEN & CLEAN Hospital ของบุคลากรโรงพยาบาลสังกัดกระทรวงสาธารณสุข จังหวัดเพชรบุรี. วารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น. 2564;14(4):12–23.
นิราช นอรัตน์, วิภู กฤษณุรักษ์, นณธภัทร ธีระวรรธนะสิริ, อิฎฐวรา สำแดงสุข. สถานการณ์การดำเนินงานพัฒนาอนามัยสิ่งแวดล้อมในโรงพยาบาลตามเกณฑ์ GREEN & CLEAN Hospital เขตสุขภาพที่ 1 ปีงบประมาณ 2560-2564: The Situation of Environmental Health Development in Hospital Using GREEN & CLEAN Hospital Criteria in Health Region 1: Fiscal Years 2017-2021. วารสารการส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อมล้านนา. 2565;12:26–41.
สุชาดา จำปาน้อย, ประจักร บัวผัน, นพรัตน์ เสนาฮาด. สุนทรียทักษะภาวะผู้นำและการสนับสนุนจากองค์การที่มีผลต่อการดำเนินงานอนามัยสิ่งแวดล้อมของเจ้าหน้าที่สาธารณสุข ในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล จังหวัดบุรีรัมย์. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9. 2567;18(3):974–88.
Best JW. Research in Education. 3rd ed. Prentice hall Inc; 1977.
Rovinelli RJ, Hambleton RK. On the use of content specialists in the assessment of criterion-referenced test item validity. Tijdschrift voor Onderwijsresearch. 1977;2(2):49–60.
Yeh Y. Implementing a sustainable TQM system: Employee focus. The TQM Magazine. 2003;15(4):257–65.
เฉลิมพล รัตนลาโภ. ปัจจัยที่ส่งผลกับการดำเนินงานกองทุนหลักประกันสุขภาพระดับท้องถิ่น ในเขตอำเภอเมืองชุมพร จังหวัดชุมพร [Thesis]. มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช; 2566 [เข้าถึงเมื่อ 9 เมษายน 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://ir.stou.ac.th/handle/123456789/13814
พิริยา ผาติวิกรัยวงค์, วรางคณา จันทร์คง, สมโภช รติโอฬาร. ปัจจัยที่มีผลต่อความสำเร็จในการบริหารงานตามแผนยุทธศาสตร์ วิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธร จังหวัดยะลา. วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้. 2560;5(3):110–20.
สำราญ เชื้อเมืองพาน. ปัจจัยที่มีผลต่อความสำเร็จในการพัฒนาองค์กรตามเกณฑ์คุณภาพ การบริหารจัดการภาครัฐของสำนักงานสาธารณสุขอำเภอในจังหวัดเชียงราย [การศึกษาค้นคว้าอิสระ]. มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช; 2562.
กนกวรรณ แก้วดี. ปัจจัยที่มีผลต่อความสำเรจในการบริหารงานตามแผนยุทธศาสตร์ การพัฒนาระบบบริการสุขภาพ โรงพยาบาลย่านตาขาว อำเภอย่านตาขาว จังหวัดตรัง [สารนิพนธ์]. มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์; 2565.
ประวีณา สุมขุนทด, ประจักร บัวผัน. แรงจูงใจและการสนับสนุนจากองค์กรที่มีผลต่อการดำเนินงานด้านอนามัยสิ่งแวดล้อม ของเจ้าหน้าที่สาธารณสุขในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล จังหวัดนครราชสีมา. วารสารวิจัยและพัฒนาด้านสุขภาพ. 2566;9(2):32–45.
นภัทร์ พรมแก้ว. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการมีส่วนร่วมของบุคลากรในการพัฒนาคุณภาพ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตําบลในจังหวัดเพชรบุรี. มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช; 2561.
Baaki TK, Baharum MR, Akashah FW. Critical Success Factors of Medical Waste Management Implementation in Healthcare Facilities in Nigeria: A Case Study. Journal of Design and Built Environment. 2017;17(1):18–3
