ผลการนำนโยบายควบคุมค่าใช้จ่ายด้านยามาปฏิบัติของโรงพยาบาลลำพูน

ผู้แต่ง

  • สุภารัตน์ พัฒนรังสรรค์ กลุ่มงานเภสัชกรรม โรงพยาบาลลำพูน

คำสำคัญ:

การนำนโยบายมาปฏิบัติ, นโยบายควบคุมค่าใช้จ่ายด้านยา, ยาในบัญชียาหลักแห่งชาติ, ยานอกบัญชียาหลักแห่งชาติ

บทคัดย่อ

ค่าใช้จ่ายด้านยามีแนวโน้มเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ดังนั้น ในปีงบประมาณ 2566 โรงพยาบาลลำพูนจึงประกาศนโยบายควบคุมค่าใช้จ่ายด้านยา ซึ่งครอบคลุมมาตรการจำกัดราคาและการส่งเสริมการใช้ยาอย่างสมเหตุผล การวิจัยย้อนหลังเชิงพรรณนาเรื่องนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินผลการนำนโยบายควบคุมค่าใช้จ่ายด้านยาของโรงพยาบาลลำพูน โดยเปรียบเทียบมูลค่าการใช้ยาในปีงบประมาณ 2566 และ 2567 ดำเนินการเก็บข้อมูลทั้งยาในบัญชีและยานอกบัญชีหลักแห่งชาติ แหล่งข้อมูล คือ เวชระเบียนผู้ป่วย รายงานการบริหารเวชภัณฑ์ และรายงานการดำเนินงานของคณะกรรมการเภสัชกรรมและบำบัด เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบบันทึกข้อมูลยา วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ และค่าเฉลี่ย
ผลการศึกษาพบว่า หลังการประกาศใช้นโยบายจำกัดด้านราคาในภาพรวมมูลค่าการใช้ยาเพิ่มขึ้น 8,736,429.12 บาท (+4.37%) ขณะที่นโยบายด้านการใช้ยาอย่างสมเหตุผลในภาพรวม สามารถลดมูลค่ายาการใช้ยา 3,445,650.57 บาท (-6.57%) โดยมาตรการกำหนดให้มีการสั่งใช้/จัดชื้อยาสามัญ มูลค่าการสั่งใช้ยาลดลงมากที่สุด เป็นจำนวนเงิน 2,131,660.52 บาท (- 19.10%) รองลงมาคือ มาตรการการประสานความร่วมมือกับแพทย์ในการสั่งใช้ยา 2,196,402.96 บาท (-19.03%) มาตรการกำหนดให้มีการใช้ยาต้านจุลชีพ 506,578.83 บาท (-5.02%) และมาตรการใช้สั่งใช้ยาตามเงื่อนไขบัญชียาหลักแห่งชาติ 95,180.63 บาท (-2.70%) ตามลำดับ ขณะที่มาตรการกำหนดให้มีการสั่งใช้/จ่ายบางคลินิก และการสั่งใช้ยาตามเงื่อนไขยานอกบัญชีหลักแห่งชาติ มีมูลค่าการสั่งใช้ยาเพิ่มขึ้น 1,404,840.16 บาท (+8.86%) และ 79,332.21 บาท (+2.65%) ตามลำดับ กล่าวได้ว่า การนำนโยบายด้านการใช้ยาอย่างสมเหตุผล ช่วยลดค่าใช้จ่ายด้านยาได้

เอกสารอ้างอิง

พวงชมพู ประเสริฐ. ค่าใช้จ่ายสุขภาพโตแซง GDP ถึงเวลาปฏิรูปหลักประกันสุขภาพ(รัฐ). อินเตอร์เน็ต; 2568; [เข้าถึงเมื่อ 2 สิงหาคม 2568]; จาก: https://www.bangkokbiznews.com/health/public-health/1182646

อนุกูล ไทยถานันดร์. โรงพยาบาลขาดสภาพคล่องทางการเงินไตรมาส 1/2568. อินเตอร์เน็ต; 2568; [เข้าถึงเมื่อ 1 สิงหาคม 2568]; จาก: https://www.hfocus.org/content/2025/05/34212

สิทธิชัย งามเกียรติขจร. การพัฒนากลไกการกำกับดูแลการเบิกค่ายาในระบบสวัสดิการรักษาพยาบาล. นนทบุรี: สถาบันพัฒนาข้าราชการพลเรือน สำนักงาน ก.พ.; 2566.

สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย. ประมาณการค่าใช้จ่ายสาธารณะด้านสุขภาพในอีก 15 ปีข้างหน้า. กรุงเทพฯ: สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย; 2566.

สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.). เปิดผลลัพธ์ 2 ทศวรรษงานสร้างเสริมสุขภาพไทยยังต้องใช้เงินหมื่นล้านเพื่อรักษา NCDs. อินเตอร์เน็ต; 2568; [เข้าถึงเมื่อ 5 สิงหาคม 2568]; จาก: https://www.thecoverage.info/news/content/7850

สิทธิชัย งามเกียรติขจร. เวทีเสวนา“ทลายข้อจำกัดสิทธิประโยชน์ 3 กองทุนสุขภาพ”เสนอโมเดลกลางทุกกองทุน. อินเตอร์เน็ต; 2566; [เข้าถึงเมื่อ 15 มิถุนายน 2568]; จาก: https://www.thairath.co.th/news/politic/2859290

กองนโยบายแห่งชาติด้านยา. นโยบายแห่งชาติด้านยา 2554 และยุทธศาสตร์การพัฒนาระบบยาแห่งชาติ 2555-2559. อินเตอร์เน็ต; 2568; [เข้าถึงเมื่อ 5 เมษายน 2568]; จาก: https://ndp.fda.moph.go.th/ndi/policy-ndi-detail-4

สุทธินันท์ เอิกเกริก. ผลกระทบของนโยบายควบคุมค่าใช้จ่ายด้านยานอกบัญชีหลักแห่งชาติในโรงพยาบาลประจำจังหวัดแห่งหนึ่ง. วิทยานิพนธ์ เภสัชศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาเภสัชกรรมคลินิก มหาวิทยาลัยมหาสารคาม; 2561.

ฆอบเสาะ หะสาเมาะ. ผลกระทบของนโยบายควบคุมค่าใช้จ่ายด้านยาและเวชภัณฑ์: กรณีศึกษาโรงพยาบาลเวชการุณย์รัศม์. วิทยานิพนธ์ เภสัชศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาเภสัชกรรมชุมชน คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร จังหวัดพิษณุโลก; 2561.

โรงพยาบาลลำพูน. รายงานประจำปี พ.ศ. 2567. ลำพูน: โรงพยาบาลลำพูน; 2567.

กลุ่มงานเภสัชกรรม โรงพยาบาลลำพูน. รายงานผลดำเนินการบริหารเวชภัณฑ์ ปีงบประมาณ 2567. ลำพูน: กลุ่มงานเภสัชกรรม โรงพยาบาลลำพูน; 2567.

กรมกิจการผู้สูงอายุ. สังคมผู้สูงอายุในปัจจุบันและเศรษฐกิจในประเทศไทย. อินเตอร์เน็ต; 2568; [เข้าถึงเมื่อ 1 สิงหาคม 2568]; จาก: https://www.dop.go.th/th/know/1/926

วีรชัย โฆษิตชัยยงค์, ดารารัตน์ รัตนรักษ์, อรอนงค์ เหล่าตระกูล, ปฐมรัตน์ ทองเรือง และจิตริน เชื้อสูง. การประเมินนโยบายควบคุมค่าใช้จ่ายด้านยา โรงพยาบาลนครปฐม. Thai Bull Pharm Sci. 2566; 18(2): 21-37.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

03/16/2026

รูปแบบการอ้างอิง

พัฒนรังสรรค์ ส. (2026). ผลการนำนโยบายควบคุมค่าใช้จ่ายด้านยามาปฏิบัติของโรงพยาบาลลำพูน. วารสารการส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อมล้านนา, 16(1), 121–132. สืบค้น จาก https://he01.tci-thaijo.org/index.php/lannaHealth/article/view/283390

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย