การพัฒนาระบบการดูแลหญิงตั้งครรภ์วัยรุ่น : ONE STOP SERVICE โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ เชียงใหม่

ผู้แต่ง

  • พรรณี พิณตานนท์ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพศูนย์อนามัยที่10 เชียงใหม่
  • ดรุณี ทองคำฟู โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพศูนย์อนามัยที่10 เชียงใหม่
  • ชนานันท์ ปัญญาศิลป์ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพศูนย์อนามัยที่10 เชียงใหม่
  • สุรัสวดี เวียงสุวรรณ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพศูนย์อนามัยที่10 เชียงใหม่

บทคัดย่อ

การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินการพัฒนาระบบบริการดูแลหญิงตั้งครรภ์วัยรุ่น: ONE STOP SERVICE โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ เชียงใหม่ และศึกษาผลของการนำระบบ ที่พัฒนาขึ้นไปใช้ในการดูแลหญิงตั้งครรภ์วัยรุ่น โดยมีกระบวนการดังนี้             1) การศึกษาวิเคราะห์สภาพปัญหาในการให้บริการ 2) การวางแผนการพัฒนาระบบ  การนำไปทดลองใช้และปรับปรุง 3) การประเมินผลระบบการดูแลหญิงตั้งครรภ์วัยรุ่น กลุ่มตัวอย่างเป็นหญิงตั้งครรภ์วัยรุ่นอายุน้อยกว่า 20 ปี ที่มารับบริการฝากครรภ์ในหน่วยบริการวัยรุ่นโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ เชียงใหม่ จำนวน 41 ราย ได้รับการบริการฝากครรภ์ตามแนวทางที่กำหนดตั้งแต่ฝากครรภ์ครั้งแรกและได้รับคำปรึกษาแนะนำอย่างน้อย 3 ครั้ง มีอายุครรภ์ตั้งแต่ 32 สัปดาห์ขึ้นไป เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือแบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติจำนวน ร้อยละ

ผลการศึกษา พบว่า โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพเชียงใหม่มีการพัฒนาระบบการดูแลหญิงตั้งครรภ์วัยรุ่น ตามมาตรฐานบริการสุขภาพที่เป็นมิตรสำหรับวัยรุ่นและเยาวชน และให้บริการฝากครรภ์ตามคู่มือการดูแลผู้ตั้งครรภ์แนวใหม่ สังคม ในปี 2556  มีหญิงตั้งครรภ์วัยรุ่นที่มารับบริการมีอายุระหว่าง 17-19 ปี ร้อยละ 75.6 เป็นหญิงตั้งครรภ์ที่ศึกษาระดับมัธยมศึกษาร้อยละ 75.6 และพบว่ามีการฝากครรภ์ ครั้งแรกเมื่ออายุครรภ์น้อยกว่าหรือเท่ากับ 12 สัปดาห์ เพียงร้อยละ 29.3 น้อยกว่าเป้าหมายของกรมอนามัยที่กำหนดไว้ 60% เมื่อมารับบริการในคลินิกวัยรุ่น พบว่า หญิงตั้งครรภ์วัยรุ่นมีความพึงพอใจต่อขั้นตอนบริการร้อยละ 100,  มั่นใจว่าผู้ให้คำปรึกษาสามารถเก็บข้อมูลเป็นความลับได้และสื่อการสอนที่ใช้มีความเหมาะสมร้อยละ 97.6 ส่วนพฤติกรรมการดูแลตนเองและการปฏิบัติตัว หญิงตั้งครรภ์วัยรุ่นมีพฤติกรรมการดูแลตนเองที่ดีโดยพบว่า การกินเนื้อสัตว์เป็นประจำร้อยละ 43.9  ไม่ดื่มแอลกอฮอล์ร้อยละ 82.9  ไม่สวมรองเท้าส้นสูงร้อยละ 87.8 เดินเล่นออกกำลังกายเบาๆ ร้อยละ 53.6 การสังเกตการดิ้นของลูก/การนับลูกดิ้นเป็นประจำ ร้อยละ 68.3  มารดามีการคลอดปกติ จำนวน 26 ราย ผ่าตัดคลอดทางหน้าท้อง จำนวน 6 ราย และคลอดที่อื่นตามสิทธิการรักษา (ไม่สามารถติดต่อได้)     

จำนวน 9 ราย  ทารกมีน้ำหนักแรกคลอด มากกว่า 2,500 กรัม ร้อยละ 100 ข้อเสนอแนะจากผลการศึกษาและเพื่อการนำไปใช้ในการเพิ่มประสิทธิภาพของระบบ  ควรให้ความสำคัญในการให้คำปรึกษาแนะนำการเฝ้าระวังและการติดตามการคลอด  หลังคลอด  การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่  การคุมกำเนิดและการวางแผนครอบครัว  เพื่อป้องกันการตั้งครรภ์ซ้ำก่อนอายุครบ 20 ปี

Downloads

Download data is not yet available.

References

1. อุดม เชาวรินทร์. การตั้งครรภ์ในสตรีวัยรุ่น.ในเยื้อน ตันนิรันดร,บรรณาธิการ. เวชศาสตร์มารดาและ ทารก ราชวิทยาลัยสูตินรีแพทย์แห่งประเทศไทย. พิมพ์ครั้ง ที่ 1. กรุงเทพฯ. สร้างสื่อ และอุษาการพิมพ์ ; ปี 2544. หน้า 163-168.
2. สถานการณ์งานอนามัยแม่และเด็ก เขต 15-16 .การประชุมวิชาการงานอนามัยแม่และเด็กเขต พื้นที่เครือข่ายบริการที่ 1 พ.ศ. 2556.
3. โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ ศูนย์อนามัยที่ 10 เชียงใหม่. รายงานผลการดำเนินงานประจำปี พ.ศ. 2555.
4. สำนักอนามัยการเจริญพันธ์ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. มาตรฐาน บริการสุขภาพที่เป็นมิตรสำหรับวัยรุ่นและเยาวชน. พิมพ์ครั้งที่ 1 .กรุงเทพ ฯ: มปท.: 2552.
5. นิตยา สินสุกใส, กอบกุล พันธ์เจริญวรกุล, จันทร์เพ็ญ ชูประภาวรรณ. ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมสุขภาพของสตรีตั้งครรภ์. วารสารพยาบาลศาสตร์ 2551 ; 1: หน้า 69-78.
6. ภิเศก ลุมพิกานนท์, ณรงค์ วินิยกุล, โฉมพิลาศ จงสมชัย.คู่มือปฏิบัติการดูแลผู้ตั้งครรภ์รายใหม่. เอกสารประกอบการอบรมเชิงปฏิบัติการเรื่อง คลินิกฝากครรภ์การประชุมวิชาการงานอนามัยแม่และ เด็กระดับเขต ปี 2555.
7. ดร.เกสรา ศรีพิชญาการ และคณะ. รายงานการวิจัย การสร้างเสริมสุขภาพมารดาวัยรุ่น บิดา และ ทารกในสถานพยาบาล. คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. 2555.
8. วราภรณ์ ประทุมนันท์. รูปแบบการบริหารทีมสุขภาพแบบสหสาขาวิชาชีพในการพัฒนาระบบบริการโดยมุ่งเน้นผู้ป่วยเป็นศูนย์กลาง.ศึกษากรณีโรงพยาบาลขอนแก่น.บัณฑิตวิทยาลัยมหาวิทยาลัยขอนแก่น. 2545.
9. พิชานัน หนูวงษ์. ปัจจัยที่มีผลต่อการตั้งครรภ์และมีบุตรของหญิงอายุต่ำ กว่า 20 ปี. วิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธร จังหวัดพิษณุโลก. 2550.
10. บุญฤทธิ์ สุขรัตน์ การตั้งครรภ์ในวัยรุ่น:นโยบาย แนวทางการดำเนินงาน และติดตามประเมินผล. 2557 โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด. สำนักอนามัยการเจริญพันธ์ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข.
11. ยุพา พูนขำ,สมศักดิ์ สุทัศน์วรวุฒิ, รุจิรา วัฒนายิ่งเจริญชัย.การจัดบริการคลินิกวัยรุ่น. 2556 โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด. สำนักอนามัยการเจริญพันธ์ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข.
12. รพีพรรณ วิบูลย์วัฒนกิจ. ความสัมพันธ์ระหว่างเจตคติต่อการตั้งครรภ์และแบบแผนการดำ เนินชีวิตใน ระยะตั้งครรภ์ของหญิงตั้งครรภ์วัยรุ่น. วิทยาลัยพยาบาลสวรรค์ประชารักษ์นครสวรรค์.2550.
13. อมรรัตน์ สว่างเกตุ, จิราภรณ์ อนุชา, อฤญชยา จูบ้ง .การสนับสนุนทางสังคมจากสามีกับการเลี้ยงดู บุตรของมารดาหลังคลอด. เอกสารการประชุมวิชาการคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ประจำปี 2551 ครั้งที่ 19 ห้างหุ้นส่วนจำกัด เอ็น พี เพรส กทม.

Downloads

เผยแพร่แล้ว

2020-07-05

ฉบับ

บท

บทนิพนธ์ต้นฉบับ