โปรแกรมเสริมทักษะชีวิตเพื่อป้องกันการตั้งครรภ์ในวัยรุ่นหญิงตอนต้น ในสถานสงเคราะห์เด็กหญิง

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง ชนิดสองกลุ่มวัดก่อนและหลังการทดลอง และระยะติดตามผล มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมเสริมทักษะชีวิตเพื่อป้องกันการตั้งครรภ์ในวัยรุ่นหญิงตอนต้นในสถานสงเคราะห์เด็กหญิง กลุ่มตัวอย่างเป็นวัยรุ่นหญิงอายุ 10 – 14 ปี ในสถานสงเคราะห์เด็กหญิงในประเทศไทย จำนวน 60 คน สุ่มสถานสงเคราะห์เป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มเปรียบเทียบ สุ่มเด็กที่มีคุณสมบัติตามเกณฑ์คัดเข้ากลุ่มละ 30 คน โดยกลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมเสริมทักษะชีวิตเพื่อป้องกันการตั้งครรภ์ในวัยรุ่นผ่านกระบวนการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วม และแรงสนับสนุนทางสังคม กิจกรรมการเรียนรู้มีทั้งหมด 4 ครั้ง ระยะเวลา 4 สัปดาห์ ประกอบด้วย การพัฒนาความภูมิใจในตนเอง การตระหนักรู้ในตนเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงทางเพศและพัฒนาการวัยรุ่น การฝึกคิดวิเคราะห์วิจารณ์เกี่ยวกับการตั้งครรภ์ในวัยรุ่นและการฝึกทักษะการปฏิเสธและการเจรจาต่อรอง เก็บรวบรวมข้อมูลโดยให้ตอบแบบสอบถามด้วยตนเองในระยะก่อนการทดลอง หลังการทดลองและระยะติดตามผล ในทักษะชีวิตด้านความภูมิใจในตนเอง ความตระหนักรู้ในตน ความคิดวิเคราะห์วิจารณ์ การปฏิเสธและการเจรจาต่อรองและพฤติกรรมป้องกัน การตั้งครรภ์ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน Independent t –test, Chi-square, Likelihood Ratio Fisher’s Exact test, Two way Repeated Measures ANOVA, Repeated one way ANOVA และ Bonferroni

ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มทดลองมีผลต่างของคะแนนเฉลี่ยทักษะชีวิตความตระหนักรู้ในตนและพฤติกรรมป้องกันการตั้งครรภ์สูงกว่ากลุ่มเปรียบเทียบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) ส่วนคะแนนเฉลี่ยของทักษะชีวิตด้านความภูมิใจในตนเอง ความคิดวิเคราะห์วิจารณ์ การปฏิเสธและการเจรจาต่อรองพบว่าไม่แตกต่างจากก่อนทดลองและกลุ่มเปรียบเทียบ ซึ่งโปรแกรมเสริมทักษะชีวิตนี้สามารถนำไปปรับใช้ เพื่อเสริมทักษะชีวิตด้านความตระหนักรู้ในตนและการปฏิบัติพฤติกรรมป้องกันการตั้งครรภ์สำหรับวัยรุ่นในสถานสงเคราะห์ได้