ความชุกและปัจจัยที่สัมพันธ์กับการติดเชื้อดื้อยาต้านจุลชีพในหอผู้ป่วยวิกฤต โรงพยาบาลพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี
คำสำคัญ:
การติดเชื้อดื้อยาต้านจุลชีพ, หอผู้ป่วยวิกฤต, โรงพยาบาลชุมชนแม่ข่ายบทคัดย่อ
การวิจัยนี้เป็นการศึกษาแบบภาคตัดขวางเชิงวิเคราะห์ (Cross-sectional analytical study) มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความชุกและปัจจัยที่สัมพันธ์กับการติดเชื้อดื้อยาต้านจุลชีพในหอผู้ป่วยวิกฤต โรงพยาบาลพิบูลมังสาหาร โดยศึกษาในผู้ป่วยที่เข้ารับการรักษาและมีผลเพาะเชื้อก่อโรคจากห้องปฏิบัติการจุลชีววิทยาคลินิก ระหว่างวันที่ 1 มกราคม – 31 ธันวาคม 2567 เก็บรวบรวมข้อมูลจากเวชระเบียน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และสถิติเชิงอนุมาน ได้แก่ Chi-square test หรือ Fisher’s exact test สำหรับตัวแปรเชิงกลุ่ม และ Mann–Whitney U test สำหรับตัวแปรเชิงปริมาณที่แจกแจงไม่ปกติ จากนั้นวิเคราะห์ด้วย multiple logistic regression และนำเสนอผลเป็น adjusted odds ratio (aOR) พร้อมช่วงเชื่อมั่น 95% ผลการศึกษาพบว่า ความชุกของการติดเชื้อดื้อยาต้านจุลชีพเท่ากับร้อยละ 43.33 (78/180) ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ การติดเชื้อในกระแสเลือด (aOR 4.52, 95% CI 1.67–12.19) การใส่สายสวนปัสสาวะ (aOR 2.97, 95% CI 1.03–8.55) และระยะเวลานอนโรงพยาบาล ≥12 วัน (aOR 4.67, 95% CI 2.07–10.52) สรุปได้ว่า การติดเชื้อดื้อยาต้านจุลชีพในหอผู้ป่วยวิกฤตมีความชุกสูง โดยปัจจัยสำคัญเกี่ยวข้องกับความรุนแรงของการติดเชื้อ การใช้เครื่องมือทางการแพทย์ และระยะเวลานอนโรงพยาบาล ผลการศึกษานี้สนับสนุนการเฝ้าระวังการติดเชื้อที่เกี่ยวข้องกับอุปกรณ์ทางการแพทย์ และการใช้ยาต้านจุลชีพอย่างเหมาะสม เพื่อพัฒนามาตรการควบคุมการติดเชื้อในหอผู้ป่วยวิกฤตต่อไป
Downloads
เอกสารอ้างอิง
Friedrich M. WHO’s top health threats for 2019. JAMA. 2019;321(11):1041.
กองระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. แนวทางการเฝ้าระวังและสอบสวนเชื้อดื้อยาต้านจุลชีพ. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพมหานครฯ: สำนักพิมพ์แคนนากราฟฟิค; 2565.
Yam ELY, Hsu LY, Yap EP, Yeo TW, Lee V, Schlundt J, et al. Antimicrobial resistance in the Asia Pacific region: a meeting report. Antimicrob Resist Infect Control. 2019; 8:202.
Phodha, T., Riewpaiboon, A., Malathum, K., & Coyte, P. C. (2019). Excess annual economic burdens from nosocomial infections caused by multi-drug resistant bacteria in Thailand. Expert Review of Pharmacoeconomics & Outcomes Research. 2019;19:305-12.
ภาณุมาศ ภูมาศ, วิษณุ ธรรมลิขิตกุล, ภูษิต ประคองสาย, ตวงรัตน์ โพธะ, อาทร ริ้วไพบูลย์, สุพล ลิมวัฒนานนท์. ผลกระทบด้านสุขภาพและเศรษฐศาสตร์จากการติดเชื้อดื้อยาต้านจุลชีพในประเทศไทย:การศึกษาเบื้องต้น. วารสารวิจัยระบบสาธารณสุข. 2555;6(3):352-60.
Van Duin D, Paterson DL. Multidrug-resistant bacteria in the community: trends and lessons learned. Infect Dis Clin North Am. 2016;30(2):377-90.
Eagye KJ, Kuti JL, Nicolau DP. Risk factors and outcomes associated with isolation of meropenem high-level-resistant Pseudomonas aeruginosa. Infect Control Hosp Epidemiol. 2009;30(8):746-52.
ภคนันท์ สาดสี. ความชุกของเชื้อ Carbapenem Resistant Enterobacteriaceaeในโรงพยาบาลสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช จังหวัดตาก. วารสารสถาบันบำราศนราดูร 2562;13(2):78-86.
นิจติยา สุวรรณสม, เฉลิมชัย บุญเลา, ยุพา ศรีวิราช, กิตติทัต ทานท่า, เอกชัย เครือแก่นแก้ว, จุฑามาศ เทพมาลี. ความชุกของเชื้อ Carbapenem Resistant Enterobacteriaceae ในโรงพยาบาลเชียงรายประชานุเคราะห์ จังหวัดเชียงราย ระหว่าง ปี พ.ศ. 2559–2563. วารสารวิชาการสาธารณสุข 2565;31(3):522-30.
อัจฉริยา ยศบุญเรือง, ชนิกานต์ จิตศรัทธา, ลลิตพรรณ ทาระเวท. อุบัติการณ์การดื้อยาของเชื้อแบคทีเรียจากอุปกรณ์การแพทย์ในห้องผู้ป่วยหนักของโรงพยาบาล. วารสารสาธารณสุขศาสตร์ 2560;47(2):222-34.
Wu C, Lu J, Ruan L, Yao J. Tracking epidemiological characteristics and risk factors of multidrug-resistant bacteria in intensive care units. Infect Drug Resist. 2023;16:1499-509.
ทองเปลว ชมจันทร์, ประภาพรรณ สิงห์โต. การติดเชื้อดื้อยาต้านจุลชีพหลายขนานในผู้ป่วยแผนกอายุรกรรม. วารสารการพยาบาลและสุขภาพ สสอท. 2565;4(3):e2827.
จินดานุช ผลโยน, รัชฎาภรณ์ อึ้งเจริญ. อุบัติการณ์ของการพบแบคทีเรียแกรมลบดื้อยาหลายขนานในสิ่งส่งตรวจที่เป็นเลือดในโรงพยาบาลชุมชนแห่งหนึ่งในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. วารสารเภสัชกรรมไทย. 2566;15(1):96-109.
Han Y, Zhang J, Zhang HZ, Zhang XY, Wang YM. Multidrug-resistant organisms in intensive care units and logistic analysis of risk factors. World J Clin Cases. 2022;10(6):1795-805.
Martins APS, da Mata CPSM, Dos Santos UR, de Araújo CA, Leite EMM, de Carvalho LD, et al. Association between multidrug-resistant bacteria and outcomes in intensive care unit patients: a non-interventional study. Front Public Health. 2024;11:1297350.
Maina JW, Onyambu FG, Kibet PS, Musyoki AM. Multidrug-resistant gram-negative bacterial infections and associated factors in a Kenyan intensive care unit: a cross-sectional study. Ann Clin Microbiol Antimicrob. 2023;22(1):85.
Choudhuri AH, Ahuja B, Biswas PS, Uppal R. Epidemiology of multidrug-resistant infections after inter-ICU transfer in India. Indian J Crit Care Med. 2019;23(1):1-6.
ศูนย์ข้อมูลเฝ้าระวังการติดเชื้อในโรงพยาบาลและเชื้อดื้อยาต้านจุลชีพ [อินเตอร์เน็ต]. [สืบค้นเมื่อ 5 ธันวาคม 2568]. Available from: https://nicc-ipcprogram.org/
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารการแพทย์และสาธารณสุข มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารการแพทย์และสาธารณสุข มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรง ซึ่งกองบรรณาธิการวารสารไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารการแพทย์และสาธารณสุข มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารการแพทย์และสาธารณสุข มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี กองบรรณาธิการไม่สงวนสิทธิ์ในการคัดลอกเพื่อการพัฒนางานด้านวิชาการ แต่ต้องได้รับการอ้างอิงที่ถูกต้องเหมาะสม