พฤติกรรมของผู้ปกครองในการป้องกันโรคปอดอักเสบในเด็กเล็กอายุต่ำกว่า 5 ปี พื้นที่กรุงเทพมหานคร
Main Article Content
บทคัดย่อ
อุบัติการณ์การเกิดโรคปอดอักเสบในเด็กเล็กยังเป็นปัญหาที่ส่งผลต่อภาระค่าใช้จ่ายของครอบครัว และระบบบริการสุขภาพ การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพฤติกรรมของผู้ปกครองในการป้องกันโรคปอดอักเสบของเด็กเล็กอายุต่ำกว่า 5 ปี พื้นที่กรุงเทพมหานคร เป็นการศึกษาแบบภาคตัดขวาง กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ปกครองเด็กเล็กอายุต่ำกว่า 5 ปี ในพื้นที่กรุงเทพมหานคร จำนวน 424 ราย เครื่องมือวิจัยประกอบด้วยแบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล แบบประเมินความรู้เกี่ยวกับโรคปอดอักเสบและวัคซีนป้องกันการติดเชื้อนิวโมค็อกคัส และพฤติกรรมการป้องกันโรคปอดอักเสบ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และการถดถอยโลจิสติกพหุตัวแปร ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่มีพฤติกรรมการป้องกันโรคปอดอักเสบอยู่ในระดับดี ร้อยละ 85.10 และมีความรู้ในระดับพอใช้ ร้อยละ 53.30 นอกจากนี้ พบ 3 ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันโรคปอดอักเสบในระดับดีอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.05) ได้แก่ ระดับการศึกษาปริญญาตรีขึ้นไปเทียบกับต่ำกว่าปริญญาตรี (Adjusted OR = 4.04, 95% CI: 1.91-8.54) ความรู้ในระดับดีเทียบกับระดับพอใช้ (Adjusted OR = 2.17, 95% CI: 1.19-3.96) และ การมีโรคประจำตัวของบุตรหลานเทียบกับการไม่มีโรคประจำตัว (Adjusted OR = 0.43, 95% CI: 0.21-0.92) ดังนั้น การให้ความรู้แก่ผู้ปกครองอาจช่วยส่งเสริมพฤติกรรมในการป้องกันโรคปอดอักเสบในเด็กเล็ก เช่น การดูแลสุขอนามัยและโภชนาการ การหลีกเลี่ยงพื้นที่แออัดและผู้ป่วยทางเดินหายใจ ตลอดจนการปกป้องเด็กจากควันบุหรี่ การจัดกิจกรรมหรือมาตรการให้ความรู้ที่มุ่งเน้นเฉพาะกลุ่มอาจเป็นประโยชน์ต่อการส่งเสริมพฤติกรรมการป้องกันโรคปอดอักเสบของผู้ปกครอง
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่พิมพ์ในวารสารสถาบันป้องกันควบคุมโรคเขตเมือง ถือว่าเป็นผลงานวิชาการ งานวิจัยและวิเคราะห์ ตลอดจนเป็นความเห็นส่วนตัวของผู้เขียนเอง ไม่ใช่ความเห็นของสถาบันป้องกันควบคุมโรคเขตเมือง หรือคณะบรรณาธิการแต่ประการใด ผู้เขียนจำต้องรับผิดชอบต่อบทความของตน
เอกสารอ้างอิง
Centers for Disease Control and Prevention [Internet]. Atlanta: Centers for Disease Control and Prevention; c2025. Pneumococcal disease: For clinicians; 2025 [cited 2025 Nov 11]; [about 1 screen]. Available from: https://www.cdc.gov/pneumococcal/hcp/clinical-overview/?CDC_AAref_Val=https://www.cdc.gov/pneumococcal/clinicians/transmission.html.
World Health Organization [Internet]. Geneva: World Health Organization; c2022. Pneumonia in children; 2022 [cited 2026 May 27]; [about 1 screen]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/pneumonia
กรมควบคุมโรค. ANNUAL REPORT รายงานประจำปี 2566. กรุงเทพฯ: อักษรกราฟฟิคแอนด์ดีไซน์; 2567.
Rungmaitree S, Sirisuksan V, Chokephaibulkit K, Riewpaiboon A. Economic burden of pneumonia, sepsis and meningitis among children aged up to 5 years old at a tertiary care hospital in Thailand: an input for economic evaluation of vaccination. Pharmaceutical Sciences Asia. 2020;47(4):399-408.
กรมควบคุมโรค [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมควบคุมโรค; c2021. โรคติดเชื้อนิวโมคอคคัส และวัคซีน PCV; 2564 [สืบค้นเมื่อ 18 พ.ย. 2568]; [ประมาณ 1 น.]. เข้าถึงได้จาก: https://ddc.moph.go.th/uploads/publish/1172220210831062615.pdf
Kevat PM, Morpeth M, Graham H, Gray AZ. A systematic review of the clinical features of pneumonia in children aged 5-9 years: Implications for guidelines and research. J Glob Health. 2022 Mar 26;12:10002. doi: 10.7189/jogh.12.10002.
อิบตีซาน เจ๊ะอุบง, พรรณี บัญชรหัตถกิจ, ทัศพร ชูศักดิ์, วัชราภรณ์ วงศ์สกุลกาญจน์. ความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมการป้องกันโรคปอดอักเสบของผู้ปกครองเด็กอายุต่ำกว่า 5 ปี อำเภอเมือง จังหวัดยะลา. วารสารโรงพยาบาลสิงห์บุรี. 2567;33(1):B11-B19.
Nutbeam D. Health literacy as a public health goal: 25 years on. Health Promot Int. 2025 Jul 1;40(4):daaf119. doi: 10.1093/heapro/daaf119.
Berkman ND, Sheridan SL, Donahue KE, Halpern DJ, Crotty K. Low health literacy and health outcomes: an updated systematic review. Ann Intern Med. 2011 Jul 19;155(2):97-107. doi: 10.7326/0003-4819-155-2-201107190-00005.
กรมควบคุมโรค [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมควบคุมโรค; c2025. สถานการณ์โรค ; 2568 [สืบค้นเมื่อ 18 พ.ย. 2568]; [ประมาณ 1 น.]. เข้าถึงได้จาก: https://dvis3.ddc.moph.go.th/t/DDC_CENTER_DOE/views/_17806397830560/1?%3Aembed=y&%3AisGuestRedirectFromVizportal=y
Kuppusamy E, Ratnasingam MD, Yazid F, Rosli TI, Ali AM, Sockalingam SNMP, et al. Patterns of Parental Information Seeking Behavior on Early Childhood Caries: A Qualitative Exploration. J Int Soc Prev Community Dent. 2023 Apr 28;13(2):133-140. doi: 10.4103/jispcd.JISPCD_213_22.
DOH DASHBOARD ระบบสารสนเทศสนับสนุนงานส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมอนามัย; c2024. ประชากรทะเบียนราษฎร์ อายุ 0-5 ปี จำแนกรายเพศ ปีงบประมาณ 2567 รวมทุกเขต; 2567 [สืบค้นเมื่อ 28 พ.ค. 2569]; [ประมาณ 1 น.] เข้าถึงได้จาก: https://dashboard.anamai.moph.go.th/population/pop-y0y5/index?year=2024
Cochran WG. Sampling techniques. 3rd ed. New York: John Wiley & Sons; 1977.
Bumrungrad International [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: Bumrungrad International; c2025. วัคซีนป้องกันโรคติดเชื้อนิวโมคอคคัส... ไม่ใช่แค่ปอดอักเสบ แต่วัคซีนนี้ยังป้องกันคุณจากโรคร้ายอื่นได้อีกด้วย!; 2568 [สืบค้นเมื่อ 28 พ.ค. 2569]; [ประมาณ 1 น.] เข้าถึงได้จาก: https://www.bumrungrad.com/th/health-blog/june-2022/pneumococcal-vaccine
Rovinelli RJ, Hambleton RK. On the use of content specialists in the assessment of criterion-referenced test item validity. Dutch J Educ Res. 1977;2:49-60.
กนกวรรณ นวนเกิด, ศันสนีย์ เมฆรุ่งเรืองวงศ์. ปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมการป้องกันโรคมือเท้าปากของผู้ปกครองเด็ก ในศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก. วารสารพยาบาลกระทรวงสาธารณสุข. 2563;30(1):107-19.
Dewi MDKC, Sari NAMM, Sanjiwani AAS. Knowledge and maternal attitudes toward pneumonia prevention in toddlers. Nurse Professional Education. 2025;1(2):88-95.
Urman G, Avilez Díaz S, Urman J, Grosman A. Parents' use of the Internet and social media as a source of information on health and parenting. Arch Argent Pediatr. 2025 Feb 1;123(1):e202410451. English, Spanish. doi: 10.5546/aap.2024-10451.eng. Epub 2024 Sep 12. PMID: 39230958.
ธมณณัฏฐ์ วิชา, วิภาวรรณ ชัยลังกา, ลาวัลย์ สมบูรณ์, สุดธิดา แก้วขจร, บุญญฤทธิ์ อายุยืน. ความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมการดูแลในการป้องกันโรคติดเชื้อทางเดินหายใจ ของผู้ปกครองเด็กปฐมวัย ในศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก. พยาบาลสาร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. 2566;50(2):195-211.