ผลการประเมินโครงการส่งเสริมความรู้และพฤติกรรมการป้องกันการแพร่กระจายเชื้อดื้อยาต้านจุลชีพของบุคลากรในโรงพยาบาลเอกชนแห่งหนึ่งในจังหวัดระยอง

Main Article Content

สุชาญวัชร สมสอน
อำไพย์ ขอพึ่ง
อังคณา จิตยาภาตุ
ปนัดดา นันจรัส
ขวัญสุดา วิญคาม
บุษกร สดมพฤกษ์
ปวฎา ไกรชนาวุฒิ
วรวี อินศิริ

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงประเมินนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลการประเมินโครงการส่งเสริมความรู้และพฤติกรรมการป้องกันการแพร่กระจายเชื้อดื้อยาต้านจุลชีพของบุคลากรในโรงพยาบาลเอกชนแห่งหนึ่ง ตามรูปแบบการประเมินโครงการของ CIPP Model กลุ่มตัวอย่างเลือกแบบเฉพาะเจาะจง จากผู้ที่เข้าร่วมโครงการการประเมินโครงการส่งเสริมความรู้และพฤติกรรมการป้องกันการแพร่กระจายเชื้อดื้อยาต้านจุลชีพของบุคลากรในโรงพยาบาลเอกชนแห่งหนึ่ง จำนวน 29 คน ดำเนินการเก็บรวบรวมข้อมูลระหว่างเดือนสิงหาคม - พฤศจิกายน พ.ศ. 2568 เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษาครั้งนี้ เป็นแบบสอบถามที่ผู้วิจัยสร้างขึ้นจากการทบทวนวรรณกรรม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา สถิติ Paired t-test  ผลการศึกษา พบว่า กลุ่มตัวอย่างมีระดับความคิดเห็นของโครงการโดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (  x= 4.64, S.D. = 0.08) เมื่อพิจารณารายด้าน พบว่า ด้านบริบทอยู่ในระดับมากที่สุด (  x= 4.60, S.D. = 0.07) ด้านปัจจัยนําเข้าอยู่ในระดับมากที่สุด (  x= 4.59, S.D. = 0.08)  ด้านกระบวนการอยู่ในระดับมากที่สุด (  x= 4.59, S.D. = 0.05) และด้านผลผลิตอยู่ในระดับมากที่สุด (  x= 4.78, S.D. = 0.01) นอกจากนี้กลุ่มตัวอย่างมีความรู้และพฤติกรรมการป้องกันการแพร่กระจายเชื้อดื้อยาต้านจุลชีพหลังเข้าร่วมโครงการสูงกว่าก่อนเข้าร่วมโครงการอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value < 0.001) และระดับความพึงพอใจของโครงการภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด  (  x= 4.77, S.D. = 0.05) ดังนั้นโรงพยาบาลควรมีการส่งเสริมความรู้การป้องกันการแพร่กระจายเชื้อดื้อยาต้านจุลชีพในบุคลากรและการนิเทศกำกับติดตามต่อเนื่อง รวมถึงสนับสนุนงบประมาณและนโยบายอย่างเต็มที่ศักยภาพ เพื่อให้เกิดประสิทธิภาพในการป้องกันการแพร่กระจายเชื้อดื้อยาต้านจุลชีพจะนำไปสู่การลดอัตราการติดเชื้อดื้อยาต่อไป

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
1.
สมสอน ส, ขอพึ่ง อ, จิตยาภาตุ อ, นันจรัส ป, วิญคาม ข, สดมพฤกษ์ บ, และคณะ. ผลการประเมินโครงการส่งเสริมความรู้และพฤติกรรมการป้องกันการแพร่กระจายเชื้อดื้อยาต้านจุลชีพของบุคลากรในโรงพยาบาลเอกชนแห่งหนึ่งในจังหวัดระยอง. วารสาร สปคม. [อินเทอร์เน็ต]. 10 พฤศจิกายน 2026 [อ้างถึง 13 พฤศจิกายน 2026];11(2):11-26. Available at: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/iudcJ/article/view/284263
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

GBD 2021 Antimicrobial Resistance Collaborators. Global burden of bacterial antimicrobial resistance 1990-2021: a systematic analysis with forecasts to 2050. Lancet. 2024 Sep 28;404(10459):1199-226. doi: 10.1016/S0140-6736(24)01867-1

Buising K, Naidu R, Prasad S, Richards M, Kumar SS, Lata A, et al. Knowledge, attitudes, and readiness about critical antimicrobial resistant organisms among healthcare workers at colonial war memorial hospital in Fiji: a pre and post intervention study. Antimicrob Resist Infect Control. 2024 Sep 4;13(1):98. doi: 10.1186/s13756-024-01439-9.

ศูนย์ข้อมูลเฝ้าระวังการติดเชื้อในโรงพยาบาลและเชื้อดื้อยาต้านจุลชีพ IPC&AMR Surveillance Program [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: สถาบันบำราศนราดูร; c2023. อุบัติการณ์การติดเชื้อในโรงพยาบาลภาพรวมของประเทศไทยระหว่างปี พ.ศ. 2566-2568 จำแนกตามเขตสุขภาพ; 2566 [เข้าถึงเมื่อ 1 ธันวาคม 2568]; [ประมาณ 1 น.] เข้าถึงได้จาก: https://www.nicc-ipcprogram.org/

Russo PL, Stewardson AJ, Cheng AC, Bucknall T, Mitchell BG. The prevalence of healthcare associated infections among adult inpatients at nineteen large Australian acute-care public hospitals: a point prevalence survey. Antimicrob Resist Infect Control. 2019 Jul 15;8:114. doi: 10.1186/s13756-019-0570-y.

Abukhalil AD, Barakat SA, Mansour A, Al-Shami N, Naseef H. ESKAPE Pathogens: Antimicrobial Resistance Patterns, Risk Factors, and Outcomes a Retrospective Cross-Sectional Study of Hospitalized Patients in Palestine. Infect Drug Resist. 2024 Sep 3;17:3813-3823. doi: 10.2147/IDR.S471645.

Ponyon J, Kerdsin A, Preeprem T, Ungcharoen R. Risk Factors of Infections Due to Multidrug-Resistant Gram-Negative Bacteria in a Community Hospital in Rural Thailand. Tropical Medicine and Infectious Disease. 2022; 7(11):328. doi: https://doi.org/10.3390/tropicalmed7110328.

Mouajou V, Adams K, DeLisle G, Quach C. Hand hygiene compliance in the prevention of hospital-acquired infections: a systematic review. J Hosp Infect. 2022 Jan;119:33-48. doi: 10.1016/j.jhin.2021.09.016.

Maude RR, Jongdeepaisal M, Skuntaniyom S, Muntajit T, Blacksell SD, Khuenpetch W, et al. Improving knowledge, attitudes and practice to prevent COVID-19 transmission in healthcare workers and the public in Thailand. BMC Public Health. 2021 Apr 18;21(1):749. doi: 10.1186/s12889-021-10768-y.

Sassi A, Basher NS, Kirat H, Meradji S, Ibrahim NA, Idres T, et al. The Role of the Environment (Water, Air, Soil) in the Emergence and Dissemination of Antimicrobial Resistance: A One Health Perspective. Antibiotics (Basel). 2025 Jul 29;14(8):764. doi: 10.3390/antibiotics14080764.

ขวัญสุดา วิญคาม, บุษกร สดมพฤกษ์, ปนัดดา นันจรัส, ปวฎา ไกรชนาวุฒ, วรวี อินศิร, อังคณา จิตยาภาต, และคณะ. โครงการ รู้ทัน มั่นใจ ต้านภัยเชื้อดื้อยา. นนทบุรี: สถาบันบำราศนราดูร; 2568.

Stufflebeam DL. Evaluation as enlightenment for decision-making. Ohio: The Evaluation Center; 1968.

ก่อศักดิ์ จันทรวิจิตร. การประเมินผลการดําเนินงานโครงการเฝ้าระวัง ป้องกัน ควบคุมโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูงด้วย “ปิงปองจราจรชีวิต 7 สี” จังหวัดสิงห์บุรี โดยใช้ CIPP Model. วารสารสาธารณสุขและวิทยาศาสตร์สุขภาพ. 2566;6(2):80–93.

สุชาญวัชร สมสอน. การประเมินโครงการรณรงค์ป้องกันการแพร่ระบาดของโรคติดต่อและโรคอุบัติใหม่ ขององค์การบริหารส่วนจังหวัดลพบุรี ปีงบประมาณ 2567. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีสู่ชุมชน. 2567;2(6):1-13.

วัทธิกร มั่นจิตร์, สุชาญวัชร สมสอน. การประเมินโครงการพัฒนาทักษะ ความรู้ และศักยภาพของเจ้าหน้าที่ด้านควบคุมการติดเชื้อ โรงพยาบาลปทุมธานี ปีงบประมาณ 2567. วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพ มหาวิทยาลัยปทุมธานี. 2568;6(2):15–29.

จิตติรัตน์ แสงเลิศอุทัย. วิธีวิทยาการวิจัยทางการศึกษา. นครปฐม: มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม; 2564.

สุรภี ดอกยอ. ผลของโปรแกรมส่งเสริมการรับรู้สมรรถนะแห่งตนต่อความรู้และพฤติกรรมการพยาบาลผู้ป่วยติดเชื้อในกระแสเลือดของพยาบาลวิชาชีพ โรงพยาบาลบ่อพลอย. วารสารวิชาการและการพยาบาล วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี จักรีรัช. 2567;4(2):1-15.

นาตยา ปริกัมศีล, ศุภา เพ็งเลา, สมใจ สายสม. ผลของการใช้โปรแกรมการพยาบาลผู้ป่วยติดเชื้อแบคทีเรียดื้อยาควบคุมพิเศษต่อความรู้และการปฏิบัติการพยาบาลผู้ป่วยติดเชื้อแบคทีเรียดื้อยาควบคุมพิเศษของบุคลากรสุขภาพผู้ป่วยหนักในโรงพยาบาลโพธาราม. วารสารหัวหินสุขใจไกลกังวล. 2561;3(2):49–57.

Fisher JD, Fisher WA, Shuper PA. The information-motivation-behavioral skill model of HIV preventive behavior. In: DiClemente RJ, Crosby R, Kegler MC, editor. Emerging theories in health promotion practice and research. 2nd ed., San Francisco: Jessey-Bass; 2009. P. 22-63.

Fisher JD, Fisher WA, Bryan AD, Misovich SJ. Information-motivation-behavioral skills model-based HIV risk behavior change intervention for inner-city high school youth. Health Psychol. 2002 Mar;21(2):177-86.