ทัศนคติต่อวัคซีนชีวสังเคราะห์ของคนไทยช่วงอายุ 15-60 ปี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ชีววิทยาสังเคราะห์ (Synthetic Biology) มีบทบาทสำคัญในการพัฒนาวัคซีนยุคใหม่ โดยเฉพาะวัคซีนชนิด mRNA ที่สามารถผลิตได้อย่างรวดเร็ว มีความปลอดภัยสูง และตอบสนองต่อโรคระบาดที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว อย่างไรก็ตาม การยอมรับวัคซีนที่พัฒนาจากเทคโนโลยีชีววิทยาสังเคราะห์ในกลุ่มประชาชนไทยยังคงมีข้อจำกัด เนื่องจากความรู้ที่ไม่เพียงพอ ความกังวลด้านความปลอดภัย และปัจจัยทางสังคมวัฒนธรรม งานวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินระดับความรู้ของประชาชนไทยอายุระหว่าง 15 - 60 ปีเกี่ยวกับวัคซีนชีววิทยาสังเคราะห์ ศึกษาทัศนคติที่มีต่อการยอมรับวัคซีน และวิเคราะห์ปัจจัยที่สามารถทำนายความเต็มใจในการรับวัคซีนดังกล่าว โดยใช้วิธีการวิจัยเชิงสำรวจแบบภาคตัดขวาง เก็บข้อมูลผ่านแบบสอบถามออนไลน์จากกลุ่มตัวอย่างจำนวน 894 คน ในช่วงเดือนมกราคมถึงกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2568 และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณ
ผลการวิจัยพบว่า ผู้ตอบแบบสอบถามส่วนใหญ่ ร้อยละ 66.33 มีระดับความรู้ต่ำเกี่ยวกับวัคซีนชีววิทยาสังเคราะห์ แต่กลับพบว่าร้อยละ 54.14 มีทัศนคติในระดับปานกลางต่อการยอมรับวัคซีน ปัจจัยความรู้มีความสัมพันธ์เชิงบวกกับการยอมรับวัคซีนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.001) ในขณะที่เพศ อายุ รายได้ และระดับการศึกษาไม่มีนัยสำคัญ
จากผลการศึกษานี้สามารถสรุปได้ว่า แม้ประชาชนส่วนใหญ่จะมีความรู้เกี่ยวกับวัคซีนชีววิทยาสังเคราะห์ไม่สูงนัก แต่ก็ยังมีทัศนคติในเชิงบวกต่อการยอมรับวัคซีนในระดับหนึ่ง ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงบทบาทสำคัญของปัจจัยอื่นนอกเหนือจากความรู้เชิงวิชาการ เช่น ความไว้วางใจต่อแหล่งข้อมูล การสื่อสารที่เข้าใจง่าย และบริบททางสังคมวัฒนธรรม ดังนั้น การสื่อสารความเสี่ยงอย่างเหมาะสม ครอบคลุม และเข้าถึงง่ายจึงเป็นสิ่งจำเป็น เพื่อสร้างความเชื่อมั่นและเพิ่มการยอมรับเทคโนโลยีวัคซีนยุคใหม่ในประชาชนไทยอย่างยั่งยืน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่พิมพ์ในวารสารสถาบันป้องกันควบคุมโรคเขตเมือง ถือว่าเป็นผลงานวิชาการ งานวิจัยและวิเคราะห์ ตลอดจนเป็นความเห็นส่วนตัวของผู้เขียนเอง ไม่ใช่ความเห็นของสถาบันป้องกันควบคุมโรคเขตเมือง หรือคณะบรรณาธิการแต่ประการใด ผู้เขียนจำต้องรับผิดชอบต่อบทความของตน
เอกสารอ้างอิง
Pfeifer BA, Beitelshees M, Hill A, Bassett J, Jones CH. Harnessing synthetic biology for advancing RNA therapeutics and vaccine design. NPJ Syst Biol Appl. 2023 Nov 30;9(1):1-10.
Wang G, Kong Q, Wang D, Asmi F. Ethical and social insights into synthetic biology: predicting research fronts in the post-COVID-19 era. Front Bioeng Biotechnol. 2023 May 19;11:1-16.
Ditlevsen K, Glerup C, Sandøe P, Lassen J. Better than antibiotics. Public understandings of risk, human health and the use of synthetically obtained livestock vaccines in five European countries. Health, Risk & Society. 2021;23(5-6):196–216.
Elgendy MO, Abdelrahim MEA. Public awareness about coronavirus vaccine, vaccine acceptance, and hesitancy. J Med Virol. 2021 Dec;93(12):6535-43.
Dixson H, Komugabe A, Medvecky F, Balanovic J, Thygesen H, MacDonald E. Trust in science and scientists: Effects of social attitudes and motivations on views regarding climate change, vaccines and gene drive technology. Journal of Trust Research. 2023;12(3):1-25.
Pauwels E. Review of quantitative and qualitative studies on U.S. public perceptions of synthetic biology. Syst Synth Biol. 2009 Dec;3(1-4):37-46.
Cascini F, Pantovic A, Al-Ajlouni Y, Failla G, Ricciardi W. Attitudes, acceptance and hesitancy among the general population worldwide to receive the COVID-19 vaccines and their contributing factors: A systematic review. EClinicalMedicine. 2021 Oct;40:1-14.
Uakarn C, Chaokromthong K, Sintao N. Sample Size Estimation using Yamane and Cochran and Krejcie and Morgan and Green Formulas and Cohen Statistical Power Analysis by G*Power and Comparisions. APHEIT International Journal of Interdisciplinary Social Sciences and Technology. 2021;10(2):76–88.
