อัตราการกลับเป็นซ้ำและปัจจัยที่สัมพันธ์กับการกลับเป็นซ้ำของโรคไทรอยด์เป็นพิษชนิดเกรฟส์ (Graves’ Disease) หลังหยุดยาต้านไทรอยด์
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ความเป็นมา: โรคไทรอยด์เป็นพิษชนิดเกรฟส์ (Graves’ disease) เป็นโรคไทรอยด์เป็นพิษที่พบได้บ่อยที่สุด แนวทางการรักษาในปัจจุบัน แนะนำใช้ยาต้านไทรอยด์เป็นระยะเวลาอย่างน้อย 12-18 เดือน และให้ตรวจระดับ TRAb ก่อนหยุดยา พบการกลับเป็นซ้ำของโรคหลังหยุดยาต้านไทรอยด์แล้วได้บ่อย ร้อยละ 20-50
วัตถุประสงค์: ศึกษาอัตราการกลับเป็นซ้ำและปัจจัยที่สัมพันธ์กับการกลับเป็นซ้ำของโรค Graves’ disease หลังหยุดยาต้านไทรอยด์
วิธีการศึกษา: การศึกษาย้อนหลัง (retrospective cohort study) ด้วยการค้นหาฐานข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ ICD-10 E05.0 เก็บข้อมูลจากเวชระเบียนผู้ป่วย Graves’ disease อายุตั้งแต่ 18 ปีขึ้นไป ที่ได้รับการรักษาในโรงพยาบาลเชียงรายประชานุเคราะห์ ระหว่างเดือนมกราคม พ.ศ. 2558 - ธันวาคม พ.ศ. 2567
ผลการศึกษา: ผู้ป่วย Graves’ disease จำนวน 284 ราย เป็นเพศหญิงร้อยละ 80 อายุเฉลี่ย 40 ปี พบการกลับเป็นซ้ำของโรคหลังหยุดยาต้านไทรอยด์ 121 ราย (ร้อยละ 42.6) ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการกลับเป็นซ้ำอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ อาการแสดงทางตา (adjusted odds ratio (aOR) 2.55; 95% CI: 1.34-4.88; p=0.005) ขนาดต่อมไทรอยด์โต (aOR 2.74; 95% CI: 1.39-5.39; p=0.003) ระดับ FT4 ขณะวินิจฉัย ≥ 2 เท่าของค่าปกติ (aOR 2.07; 95% CI: 1.08-3.97; p=0.028) ได้รับยา methimazole (MMI) มากกว่า 2.5 มิลลิกรัมต่อวันก่อนหยุดยา (aOR 1.79; 95% CI: 1.04-3.13; p=0.037) และระยะเวลาช่วงปรับยามากกว่า 6 เดือน (aOR 2.26; 95% CI: 1.21-4.23; p=0.011)
สรุปและข้อเสนอแนะ: ผู้ป่วย Graves’ disease ที่มีอาการแสดงทางตา ขนาดต่อมไทรอยด์โต ระดับ FT4 ขณะวินิจฉัยสูง ได้รับยา MMI มากกว่า 2.5 มิลลิกรัมต่อวันก่อนหยุดยา และระยะเวลาช่วงปรับยานาน เป็นปัจจัยที่สัมพันธ์กับการกลับเป็นซ้ำ ผู้ป่วยเหล่านี้ควรพิจารณาส่งตรวจระดับ TRAb ก่อนหยุดยา นัดติดตามอาการและค่าฮอร์โมนไทรอยด์โดยเฉพาะในช่วง 2 ปีแรกหลังหยุดยา หรือเลือกให้การรักษาด้วยยาต้านไทรอยด์ขนาดต่ำในระยะยาว เพื่อเพิ่มโอกาสในการหายขาดจากตัวโรค
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
Antonelli A, Ferrari SM, Ragusa F, Elia G, Paparo SR, Ruffilli I, et al. Graves' disease: Epidemiology, genetic and environmental risk factors and viruses. Best Pract Res Clin Endocrinol Metab. 2020;34(1):101387.
Terry F, Davies PL, Bahn RS. Hyperthyroid disorders. In: Melmed S, Polonsky KS, Larsen PR, Kronenberg HM, editors. William textbook of endocrinology. Philadelphia, PA: Elsevier; p. 369–415.
Endocrine Society of Thailand. Clinical practice guideline for thyroid disorders 2025. Bangkok: Endocrine Society of Thailand; 2025.
Ross DS, Burch HB, Cooper DS, Greenlee MC, Laurberg P, Maia AL, et al. 2016 American Thyroid Association guidelines for diagnosis and management of hyperthyroidism and other causes of thyrotoxicosis. Thyroid. 2016;26(10):1343-421.
Kahaly GJ, Bartalena L, Hegedüs L, Leenhardt L, Poppe K, Pearce SH. 2018 European Thyroid Association guideline for the management of Graves' hyperthyroidism. Eur Thyroid J. 2018;7(4):167-86.
Struja T, Kaeslin M, Boesiger F, Jutzi R, Imahorn N, Kutz A, et al. External validation of the GREAT score to predict relapse risk in Graves' disease: results from a multicenter, retrospective study with 741 patients. Eur J Endocrinol. 2017;176(4):413-19.
Shi H, Sheng R, Hu Y, Liu X, Jiang L, Wang Z, et al. Risk factors for the relapse of Graves' disease treated with antithyroid drugs: a systematic review and Meta-analysis. Clin Ther. 2020;42(4):662-75.e4.
Thinwong S. Risk factor of recurrence Graves’ disease after treated with anti-thyroid drug in Damnoen Saduak hospital. Journal of Research for Health Improvement and Quality of Life. 2024;4(3):88–98.
Kiatpanabhikul P. Relapse rate and clinical risk factors affecting the treatment of Graves’ disease. Siriraj Medical Journal. 2021;73(7):451–61.
Thewjitcharoen Y, Karndumri K, Chatchomchuan W, Porramatikul S, Krittiyawong S, Wanothayaroj E, et al. Serum T3 level and duration of minimum maintenance dose therapy predict relapse in Methimazole-treated Graves disease. J Endocr Soc. 2021;5(4):bvab015.
Allahabadia A, Daykin J, Holder RL, Sheppard MC, Gough SC, Franklyn JA. Age and gender predict the outcome of treatment for Graves' hyperthyroidism. J Clin Endocrinol Metab. 2000;85(3):1038-42.
Vos XG, Endert E, Zwinderman AH, Tijssen JG, Wiersinga WM. Predicting the risk of recurrence before the start of antithyroid drug therapy in patients With Graves' hyperthyroidism. J Clin Endocrinol Metab. 2016;101(4):1381-9.
Piantanida E, Lai A, Sassi L, Gallo D, Spreafico E, Tanda ML, et al. Outcome prediction of treatment of Graves' hyperthyroidism with antithyroid drugs. Horm Metab Res. 2015;47(10):767-72.
Park SY, Kim BH, Kim M, Hong AR, Park J, Park H, et al. The longer the antithyroid drug is used, the lower the relapse rate in Graves' disease: a retrospective multicenter cohort study in Korea. Endocrine. 2021;74(1):120-27.
Azizi F, Amouzegar A, Khalili D, Abdi H, Tohidi M, Hedayati M, et al. Risk of recurrence at the time of withdrawal of short- or long-term methimazole therapy in patients with Graves' hyperthyroidism: a randomized trial and a risk-scoring model. Endocrine. 2024;84(2):577-88.
Rosner B. Fundamentals of biostatistics. 7th ed. Boston (MA): Brooks/Cole, Cengage
Learning; 2011.
Abbott Laboratories. Alinity i TSH [Package Insert]. Abbott Park, IL: Abbott Laboratories; 2019.
Abbott Laboratories. Alinity i TSH reagent instructions for use (Ref 7K62). Abbott Park, IL: Abbott Laboratories; 2021.
Manji N, Carr-Smith JD, Boelaert K, Allahabadia A, Armitage M, Chatterjee VK, et al. Influences of age, gender, smoking, and family history on autoimmune thyroid disease phenotype. J Clin Endocrinol Metab. 2006;91(12):4873-80.
Zuhur SS, Yildiz I, Altuntas Y, Bayraktaroglu T, Erol S, Sahin S, et al. The effect of gender on response to antithyroid drugs and risk of relapse after discontinuation of the antithyroid drugs in patients with Graves' hyperthyroidism: a multicentre study. Endokrynol Pol. 2020;71(3):207-12.
Bano A, Gan E, Addison C, Narayanan K, Weaver JU, Tsatlidis V et al. Age may influence the impact of TRAbs on thyroid function and relapse-risk in patients with Graves disease. J Clin Endocrinol Metab. 2019;104(5):1378-85.
Park S, Song E, Oh HS, Kim M, Jeon MJ, Kim WG, et al. When should antithyroid drug therapy to reduce the relapse rate of hyperthyroidism in Graves' disease be discontinued? Endocrine. 2019;65(2):348-56.
