ผลของการใช้แนวปฏิบัติการพยาบาลต่อความรู้และความร่วมมือในการรับประทานยาอย่างต่อเนื่องสําหรับผู้ป่วยวัณโรคสูงอายุที่มารับบริการที่คลินิกวัณโรค โรงพยาบาลจอมทอง จังหวัดเชียงใหม่

บทคัดย่อ

ความเป็นมา: การใช้แนวปฏิบัติการพยาบาลเพื่อส่งเสริมความร่วมมือในการรับประทานยาอย่างต่อเนื่องสําหรับผู้ป่วยวัณโรค ทําให้ผู้ป่วยวัณโรคสูงอายุได้รับการดูแลที่เหมาะสมกับสภาพปัญหา มีความรู้ในการดูแลตนเอง สามารถรับประทานยาได้อย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้ผู้ป่วยควบคุมอาการ มีสุขภาพและคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น

วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาความรู้เรื่องวัณโรค ระดับของความร่วมมือในการรักษาด้วยยา และแบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพของผู้ป่วยวัณโรคสูงอายุ ก่อนและหลังการได้รับการดูแลตามแนวปฏิบัติการพยาบาลการส่งเสริมความร่วมมือในการรับประทานยาอย่างต่อเนื่องสําหรับผู้ป่วยวัณโรค ณ คลินิกวัณโรค โรงพยาบาลจอมทอง

วิธีการศึกษา: การวิจัยกึ่งทดลอง (quasi-experimental research) แบบ 1 กลุ่ม ชนิดวัดแบบกลุ่มเดียวไม่มีกลุ่มเปรียบเทียบ เปรียบเทียบคะแนนความรู้เรื่องวัณโรค และระดับคะแนนความร่วมมือในการรักษาด้วยยาของผู้ป่วยวัณโรคสูงอายุ ทั้งก่อนและหลังการทดลอง (pretest-posttest experimental design) ระหว่างวันที่1 มกราคม -30 กันยายน พ.ศ. 2567 กําหนดระดับนัยสําคัญที่ระดับ p<0.05

ผลการศึกษา: ด้านความรู้เรื่องวัณโรค พบว่าก่อนได้รับแนวปฏิบัติ ผู้ป่วยมีคะแนนเฉลี่ยความรู้อยู่ในระดับปานกลาง (8.9 ± 2.2) และเพิ่มขึ้นเป็นระดับมากหลังได้รับแนวปฏิบัติ (12.1 ± 2.3) ด้านความร่วมมือในการรักษาด้วยยา พบว่าคะแนนเฉลี่ยก่อนและหลังได้รับแนวปฏิบัติอยู่ในระดับปานกลางทั้งสองช่วง (6.1 ± 1.9 และ 7.0 ± 0.3 ตามลําดับ) แต่มีค่าเฉลี่ยเพิ่มขึ้นหลังได้รับแนวปฏิบัติ เมื่อเปรียบเทียบผลก่อนและหลังการใช้แนวปฏิบัติ พบว่าค่ามัธยฐานคะแนนความรู้เรื่องวัณโรคเพิ่มขึ้นจาก 9 (IQR 4) เป็น 12 (IQR 1) อย่างมีนัยสําคัญทางสถิติ (p<0.001) และค่ามัธยฐานคะแนนความร่วมมือในการรักษาด้วยยาเพิ่มขึ้นจาก 6 (IQR 3) เป็น 7 (IQR 0) อย่างมีนัยสําคัญทางสถิติ (p=0.048)

สรุปและข้อเสนอแนะ: ควรนําแนวปฏิบัติการพยาบาลการส่งเสริมความร่วมมือในการรับประทานยาอย่างต่อเนื่องสําหรับผู้ป่วยวัณโรคมาบูรณาการกับการให้การพยาบาลรูปแบบปกติในผู้ป่วยสูงอายุ เพื่อให้การจัดการดูแลตนเองของผู้ป่วยวัณโรคให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น