ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับภาวะน้ำตาลต่ำในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ใช้ยาฉีดอินซูลิน โรงพยาบาลเวียงป่าเป้า: การศึกษาย้อนหลัง 5 ปี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ความเป็นมา: ภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำในผู้ป่วยเบาหวานสามารถรุนแรงและเป็นอันตรายถึงชีวิต เป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้ผู้ป่วยกลัวการใช้ยาฉีดเบาหวาน ส่งผลให้ไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลได้และทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนจากเบาหวานตามมา
วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาหาปัจจัยเสี่ยงของการเกิดภาวะน้ำตาลต่ำที่ต้องนอนโรงพยาบาลในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ได้รับการรักษาด้วยยาฉีดอินซูลินในโรงพยาบาลเวียงป่าเป้า
วิธีการศึกษา: ศึกษาแบบเก็บข้อมูลย้อนหลัง (retrospective case control study) ย้อนหลัง 5 ปี วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติ t-test และ chi-square test หาความสัมพันธ์ของโดยใช้ multiple logistic regression analysis และตัดตัวแปรแบบ backward elimination
ผลการศึกษา: พบว่า ในตั้งแต่ปี พ.ศ. 2562–2566 มีผู้ป่วยเบาหวานที่นอนโรงพยาบาลด้วยภาวะน้ำตาลต่ำจากยาฉีดอินซูลิน 248 คน พบว่าปัจจัยที่ลดความเสี่ยงการเกิดภาวะน้ำตาลต่ำได้แก่ เพศหญิง (AOR 0.508, 95% CI 0.36-0.84, p=0.005) ระดับการศึกษาตั้งแต่มัธยมศึกษาขึ้นไป (AOR 0.246, 95% CI 1.12-0.49, p<0.001) ดัชนีมวลกายที่มากกว่า 18.5 kg/m2 (AOR 0.334, 95% CI 0.90-20.38, p=0.001) โรคไขมันในเลือดสูง (AOR 0.435, 95% CI 0.27-0.69, p<0.001) และโรคไตจากเบาหวาน (AOR 0.143 , 95% CI 0.03-0.52, p=0.004) ปัจจัยที่เพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะน้ำตาลต่ำ ได้แก่ โรคความดันโลหิตสูง (AOR 2.37, 95% CI 1.38-4.06, p=0.002) โรคหลอดเลือดสมอง (AOR 2.329, 95% CI 1.03-5.24, p=0.041) และยาชนิด Aspart (NovoMix) INJ 300IU/3mL (AOR 4.98, 95% CI 2.00-12.38, p=0.001)
สรุปและข้อเสนอแนะ: ปัจจัยที่สัมพันธ์การเกิดภาวะน้ำตาลต่ำ ได้แก่ เพศ ระดับการศึกษา ดัชนีมวลกาย โรคความดันโลหิตสูง โรคไขมันในเลือดสูง โรคไตเรื้อรัง โรคหลอดเลือดสมอง และการได้รับยาฉีดอินซูลินชนิด Aspart ผู้ป่วยที่มีปัจจัยเสี่ยงดังกล่าวควรมีการเฝ้าระวัง และการแนะนำในการปฏิบัติตนต่อไป
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
Global report on diabetes [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2016 [cited 2023 Apr 21]. Available from: https://apps.who.int/iris/handle/10665/204871
Ministry of public health. Diabetes Mellitus,Thailand [Internet]. [cited 2025 Feb 12]. Available from: https://hdc.moph.go.th/center/public/standard-report-detail/cefa42b9223ec4d1969c
ce18d762bdd
Diabetes Association of Thailand under the Patronage of Her Royal Highness Princess Maha Chakri Sirindhorn, The Endocrine Society of Thailand. Clinical practice guidelines for diabetes 2023 [Internet]. Bangkok: Diabetes Association of Thailand; 2023 [cited 2025 Feb 12]. Available from: https://drive.google.com/file/d/1OAIDiCyGsJYA1-wTAxoOu6yL_YL9c7IG/view
Epidemiology of severe hypoglycemia in the diabetes control and complications trial. The DCCT Research Group. Am J Med. 1991;90(4):450–9.
Bramlage P, Gitt AK, Binz C, Krekler M, Deeg E, Tschöpe D. Oral antidiabetic treatment in type-2 diabetes in the elderly: balancing the need for glucose control and the risk of hypoglycemia. Cardiovasc Diabetol. 2012;11:122
Leonard CE, Han X, Brensinger CM, Bilker WB, Cardillo S, Flory JH, et al. Comparative risk of serious hypoglycemia with oral antidiabetic monotherapy: a retrospective cohort study. Pharmacoepidemiol Drug Saf. 2018;27(1):9-18.
Mathew P, Thoppil D. Hypoglycemia [Internet]. Florida: StatPearls Publishing; 2022 [Dec 26; cited 2025 Feb 12]. Available from: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK534841/.
Schopman JE, Simon AC, Hoefnagel SJ, Hoekstra JB, Scholten RJ, Holleman F. The incidence of mild and severe hypoglycaemia in patients with type 2 diabetes mellitus treated with sulfonylureas: a systematic review and meta-analysis. Diabetes Metab Res Rev. 2014;30(1):11-22.
Nakhleh A, Shehadeh N. Hypoglycemia in diabetes: an update on pathophysiology, treatment, and prevention. World J Diabetes. 2021;12(12):2036-49.
Naratornsawatdikul S, Limthornbenjapol K, Kantikool P, Tientavorn T, Hempatawee N, Pakkul D, et al. Associated factors of hypoglycemia in type 2 diabetes patients at Bangkhla Hospital, Bangkhla District, Chachoengsao Province. Royal Thai Army Med J. 2023;76(4):165-70.
Jainae S, Sasat S. Predicting factors of hypoglycemia in hospitalized diabetic older persons, Upper South Region. Kuakarun J Nurs. 2016;23(1):148-62.
Chatchawan B. Factors affecting hypoglycemia in patients with diabetes mellitus at Singburi hospital Chutchawal Boonyarit, Pharmacy Department, Singburi Hospital. Singburi Hospital Journal. 2020;29(1):63–72.
Chaima A, Fukfon K, Chantima K. Factors influencing hypoglycemia in patients with type 2 diabetes mellitus receiving care at a diabetes outpatient clinic. OURNAL OF HEALTH SCIENCE RESEARCH. 2023;17(1):14–26.
Moffet HH, Adler N, Schillinger D, Ahmed AT, Laraia B, Selby JV, et al. Cohort Profile: The diabetes study of northern California (DISTANCE)--objectives and design of a survey follow-up study of social health disparities in a managed care population. Int J Epidemiol. 2009;38(1):38-47.
Miller ME, Bonds DE, Gerstein HC, Seaquist ER, Bergenstal RM, Calles-Escandon J, et al. The effects of baseline characteristics, glycaemia treatment approach, and glycated haemoglobin concentration on the risk of severe hypoglycaemia: post hoc epidemiological analysis of the ACCORD study. BMJ. 2010;340:b5444.
Winnick JJ, Kraft G, Gregory JM, Edgerton DS, Williams P, Hajizadeh IA, et al. Hepatic glycogen can regulate hypoglycemic counterregulation via a liver-brain axis. J Clin Invest. 2016;126(6):2236-48
