ฤดูกาลและปัจจัยที่สัมพันธ์กับการเกิดโรคหลอดเลือดสมอง ในอำเภอเมืองเชียงราย: การศึกษาจากการทบทวนเวชระเบียนย้อนหลัง 3 ปี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ความเป็นมา: จากการศึกษาหลายประเทศพบว่า ฤดูกาลที่อากาศเย็นสัมพันธ์กับการเกิดโรคหลอดเลือดสมองชนิดเลือดออกในสมอง (HS) ซึ่งมีการพยากรณ์โรคที่แย่กว่าชนิดสมองขาดเลือด (IS) โดย HS ยังสัมพันธ์กับโรคความดันโลหิตสูง การสูบบุหรี่ และการดื่มแอลกอฮอล์ อย่างไรก็ตาม เชียงรายไม่มีการศึกษาที่มุ่งเน้นความสัมพันธ์ระหว่างฤดูกาลกับการเกิดโรคหลอดเลือดสมอง ข้อมูลที่ได้รับจะช่วยให้เข้าใจปัจจัยเสี่ยง ที่เกี่ยวข้องกับการเกิดโรค และช่วยในการวางแผน ส่งเสริม ป้องกันการเกิดโรคได้อย่างเหมาะสม
วัตถุประสงค์: เพื่อเปรียบเทียบอิทธิพลของฤดูกาลและความสัมพันธ์ของปัจจัยที่ส่งผลต่อการเกิดโรคหลอดเลือดสมอง ในอำเภอเมืองเชียงราย
วิธีการศึกษา: การศึกษาเชิงวิเคราะห์แบบภาพตัดขวางย้อนหลัง เก็บข้อมูลจากฐานข้อมูล ICD-10 (I60-I66) ระหว่าง 1 มกราคม 2563 ถึง 31 ธันวาคม 2565 นำเสนอข้อมูลทั่วไปด้วยสถิติเชิงพรรณนาและใช้ Multivariable Logistic Regression Analysis วิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างชนิดของโรคหลอดเลือดสมองกับฤดูกาล และปัจจัยเสี่ยง กำหนดระดับนัยสําคัญทางสถิติที่ p<0.05
ผลการศึกษา: ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการเกิด HS มากกว่า IS ได้แก่ กลุ่มอายุ < 65 ปี โรคความดันโลหิตสูงและการดื่มแอลกอฮอล์ โดย AOR เท่ากับ 1.64 (95% CI 1.17–2.32, p=0.005), 4.11 (95% CI 2.83–5.98, p<0.001) และ 1.47 (95% CI 1.00–2.16, p=0.048) ตามลำดับ ส่วนฤดูกาลไม่พบความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญกับการเกิดโรคหลอดเลือดสมอง
สรุปและข้อเสนอแนะ: การเกิดโรคหลอดเลือดสมองไม่สัมพันธ์กับฤดูกาล ส่วนกลุ่มอายุ < 65 ปี โรคความดันโลหิตสูง และการดื่มแอลกอฮอล์ สัมพันธ์กับการเกิด HS มากกว่า IS โดยข้อเสนอแนะของการศึกษานี้อาจวิเคราะห์ข้อมูลเป็นรายเดือน และพิจารณาปัจจัยสภาพแวดล้อมอื่นเพิ่มเติม เช่น อุณหภูมิและมลพิษทางอากาศ เพื่อเข้าใจความสัมพันธ์ของการเปลี่ยนแปลงฤดูกาลกับการเกิดโรคและปัจจัยอื่นที่เกี่ยวข้องได้มากขึ้น
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
Ministry of Public Health. Health statistics 2022 [Internet]. Nonthaburi: Ministry of Public Health; 2023 [cited 2024 Nov 18]. Available from: https://spd.moph.go.th/wp-content/uploads/2023/11/Hstatistic65.pdf
American Stroke Association. Types of stroke and treatment [Internet]. Texas: American Stroke Association; [cited 2024 Jun 24]. Available from: https://www.stroke.org/en/about-stroke/types-of-stroke.
Suwanwela NC. Stroke epidemiology in Thailand. J Stroke. 2014;16(1):1-7.
Wang YJ, Li ZX, Gu HQ, Zhai Y, Zhou Q, Jiang Y, et al. China stroke statistics: an update on the 2019 report from the National Center for Healthcare Quality Management in Neurological Diseases, China National Clinical Research Center for Neurological Diseases, the Chinese Stroke Association, National Center for Chronic and Non‐communicable Disease Control and Prevention, Chinese Center for Disease Control and Prevention and Institute for Global Neuroscience and Stroke Collaborations. Stroke Vasc Neurol. 2022;7(5):415–50.
O'Donnell MJ, Xavier D, Liu L, Zhang H, Chin SL, Rao-Melacini P,et al. Risk factors for ischaemic and intracerebral haemorrhagic stroke in 22 countries (the INTERSTROKE study): a case-control study. Lancet. 2010;376(9735):112-23.
Unnithan AK, Das J, Mehta P. Hemorrhagic Stroke [Internet]. StatPearls Publishing; 2023 May [cited 2025 Jun 1]. Available from: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32644599/
Chung JW, Lee SR, Choi EK, Park SH, Lee H, Choi J, et al. Cumulative alcohol consumption burden and the risk of stroke in young adults: a nationwide population-based study. Neurology. 2023;100(5):e505-e15.
Fujii T, Arima H, Takashima N, Kita Y, Miyamatsu N, Tanaka-Mizuno S, et al. Seasonal variation in incidence of stroke in a general population of 1.4 million Japanese: the shiga stroke registry. Cerebrovasc Dis. 2022;51(1):75-81.
Turin TC, Kita Y, Murakami Y, Rumana N, Sugihara H, Morita Y, et al. Higher stroke incidence in the spring season regardless of conventional risk factors: Takashima stroke registry, Japan, 1988-2001. Stroke. 2008;39(3):745-52.
Han MH, Yi HJ, Kim YS, Kim YS. Effect of seasonal and monthly variation in weather and air pollution factors on stroke incidence in Seoul, Korea. Stroke. 2015;46(4):927-35.
Jin H, Xu Z, Li Y, Xu J, Shan H, Feng X, et al. Seasonal variation of stroke incidence in Wujin, a city in southeast China. Health Sci Rep. 2018;1(4):e29.
Wang Y, Levi CR, Attia JR, D'Este CA, Spratt N, Fisher J. Seasonal variation in stroke in the Hunter Region, Australia: a 5-year hospital-based study, 1995-2000. Stroke. 2003;34(5):1144-50.
Madsen C, Nafstad P. Associations between environmental exposure and blood pressure among participants in the Oslo Health Study (HUBRO). Eur J Epidemiol. 2006;21(7):485-91.
Lewington S, Li L, Sherliker P, Guo Y, Millwood I, Bian Z, et al. Seasonal variation in blood pressure and its relationship with outdoor temperature in 10 diverse regions of China: the China Kadoorie Biobank. J Hypertens. 2012;30(7):1383-91.
Iwahori T, Miura K, Obayashi K, Ohkubo T, Nakajima H, Shiga T, et al. Seasonal variation in home blood pressure: findings from nationwide web-based monitoring in JapanBMJ Open. 20185;8(1):e017351.
Widlansky ME, Vita JA, Keyes MJ, Larson MG, Hamburg NM, Levy D, et al. Relation of season and temperature to endothelium-dependent flow-mediated vasodilation in subjects without clinical evidence of cardiovascular disease (from the Framingham Heart Study). Am J Cardiol. 2007;100(3):518-23.
Rasyid A, Harris S, Kurniawan M, Mesiano T, Hidayat R. Fibrinogen and LDL Influence on blood viscosity and outcome of acute ischemic stroke patients in Indonesia. Ann Neurosci. 2019;26(3-4):30-34.
Ockene IS, Chiriboga DE, Stanek EJ 3rd, Harmatz MG, Nicolosi R, Saperia G, et al. Seasonal variation in serum cholesterol levels: treatment implications and possible mechanisms. Arch Intern Med. 2004;164(8):863-70.
Hermida RC, Calvo C, Ayala DE, López JE, Fernández JR, Mojón A, et al. Seasonal variation of fibrinogen in dipper and nondipper hypertensive patients. Circulation. 2003;108(9):1101-6.
Elkind MSV, Boehme AK, Smith CJ, Meisel A, Buckwalter MS. Infection as a stroke risk factor and determinant of outcome after Stroke. Stroke. 2020;51(10):3156-68.
Villeneuve PJ, Johnson JY, Pasichnyk D, Lowes J, Kirkland S, Rowe BH. Short-term effects of ambient air pollution on stroke: who is most vulnerable? Sci Total Environ. 2012;430:193-201.
O'Donnell MJ, Fang J, Mittleman MA, Kapral MK, Wellenius GA; investigators of the registry of Canadian stroke network. Epidemiology. 201;22(3):422-31.
Wellenius GA, Burger MR, Coull BA, Schwartz J, Suh HH, Koutrakis P, et al. Ambient air pollution and the risk of acute ischemic stroke. Arch Intern Med. 2012;172(3):229-34.
Kumluang S, Wu O, Langhorne P, Geue C. Stroke resource utilisation and all-cause mortality in Thailand 2017-2020: a retrospective, cross-sectional study. BMJ Open. 2023;13(6):e072259.
Alloubani A, Nimer R, Samara R. Relationship between hyperlipidemia, cardiovascular disease and stroke: a systematic review. Curr Cardiol Rev. 2021;17(6):e051121189015.
