ผลของการบริหารยาแก้ปวดโดยให้ผู้ป่วยควบคุมการรับประทานยาเองเปรียบเทียบกับการฉีดยาทางหลอดเลือดดำโดยพยาบาล หลังผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียมข้างเดียว: การทดลองแบบสุ่มชนิดไม่ด้อยกว่า
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ภูมิหลัง: การระงับปวดหลังผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียมอาจยังไม่เพียงพอแม้ใช้การระงับปวดหลายวิธีร่วมกัน การให้ยาแก้ ปวดชนิดรับประทานแบบผู้ป่วยควบคุมเองอาจช่วยให้เข้าถึง ยาได้ทันท่วงที แต่ยังมีข้อมูลจำกัดเมื่อเปรียบเทียบกับการ ให้ยาแก้ปวดทางหลอดเลือดดำโดยพยาบาล
วัตถุประสงค์: เพื่อประเมินว่าการให้ยาชนิดรับประทานแบบ ผู้ป่วยควบคุม (oral patient-controlled analgesia; oral PCA) ไม่ด้อยกว่ายาฉีดทางหลอดเลือดดำโดยพยาบาล (nurse-controlled analgesia; NCA)ในการควบคุมความ ปวดหลังผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียมข้างเดียว
วัสดุและวิธีการ: การศึกษาแบบ randomized controlled non-inferiority trial ในผู้ป่วยผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียมข้างเดียวอายุ 50–70 ปี เมื่อต้องการยาแก้ปวด ผู้ป่วยถูกสุ่มให้เป็นกลุ่ม NCA ได้รับมอร์ฟีนทางหลอดเลือดดำ 3 มก. โดยเว้นระยะอย่างน้อย 4 ชั่วโมง หรือกลุ่ม oral PCA รับประทานมอร์ฟีนชนิดออกฤทธิ์ทันทีขนาด 10 มก. โดยเว้นระยะอย่างน้อย 1 ชั่วโมง ผลลัพธ์หลักคือคะแนนความปวดเฉลี่ยขณะพักที่ 36–48 ชั่วโมงหลังผ่าตัด กำหนดขอบเขตความไม่ด้อยกว่าที่ 1.8 คะแนนบนมาตรวัด 0–10
ผลการศึกษา: ผู้ป่วย 64 รายได้รับการสุ่มเข้ากลุ่ม ๆ ละ 32 ราย มี 1 รายในกลุ่ม oral PCA ไม่รับการรักษาตามที่สุ่ม การวิเคราะห์ per-protocol รวม 63 ราย คะแนนความปวดขณะพักเฉลี่ยช่วง 36–48 ชั่วโมงเท่ากับ 3.3±2.0 ในกลุ่ม oral PCA และ 3.2±1.7 ในกลุ่ม NCA ค่าความต่างเฉลี่ย (NCA ลบ oral PCA) 0.0 คะแนน (95% CI −1.0 ถึง 0.9) และช่วงความเชื่อมั่นอยู่ภายในขอบเขตความไม่ด้อยกว่าที่กำหนด กลุ่ม oral PCA ได้รับมอร์ฟีนบ่อยกว่า (มัธยฐาน 3 เทียบกับ 0 ครั้ง; p<0.001) และมีสัดส่วนผู้พึงพอใจระดับมากถึงมากที่สุดสูงกว่า (90.3% เทียบกับ 56.2%; p=0.022) แต่พบคลื่นไส้ อาเจียน และปากแห้งมากกว่า อาการทั้งหมดมีความรุนแรงเล็กน้อยและไม่ต้องออกจากการศึกษา
สรุป: oral PCA ควบคุมความปวดขณะพักที่ 36–48 ชั่วโมงหลังผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียมได้ไม่ด้อยกว่า NCA และสัมพันธ์กับความพึงพอใจที่สูงกว่า แต่มีอาการไม่พึงประสงค์เล็กน้อยสูงกว่า oral PCA จึงอาจเป็นทางเลือกในสถานการณ์ที่มีทรัพยากรจำกัด ในผู้ป่วยที่ได้รับการคัดเลือกอย่างเหมาะสม
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ส่งมาลงพิมพ์ต้องไม่เคยพิมพ์หรือกำลังได้รับการพิจารณาตีพิมพ์ในวารสารอื่น เนื้อหาในบทความต้องเป็นผลงานของผู้นิพนธ์เอง ไม่ได้ลอกเลียนหรือตัดทอนจากบทความอื่น โดยไม่ได้รับอนุญาตหรือไม่ได้อ้างอิงอย่างเหมาะสม การแก้ไขหรือให้ข้อมูลเพิ่มเติมแก่กองบรรณาธิการ จะต้องเสร็จสิ้นเป็นที่เรียบร้อยก่อนจะได้รับพิจารณาตีพิมพ์ และบทความที่ตีพิมพ์แล้วเป็นสมบัติ ของลำปางเวชสาร
เอกสารอ้างอิง
Zhao C, Liao Q, Yang D, Yang M, Xu P. Advances in perioperative pain management for total knee arthroplasty:
a review of multimodal analgesic approaches. J Orthop Surg Res. 2024;19(1):843. https://doi.org/10.1186/s13018-024-05324-4.
Lahtinen K, Reponen E, Vakkuri A, Palanne R, Rantasalo M, Linko R, et al. Intravenous patient-controlled analgesia vs nurse-administered oral oxycodone after total knee arthroplasty: a retrospective cohort study. Scand J Pain. 2020;21(1):121-6. https://doi.org/10.1515/sjpain-2020-0012
Wirz S, Seidensticker S, Shtrichman R. Patient-controlled analgesia (PCA): intravenous administration (IV-PCA)
versus oral administration (Oral-PCA) by using a novel device (PCoA® Acute) for hospitalized patients with
acute postoperative pain-A comparative retrospective study. Pain Res Manag. 2021:2542010. https://doi.org/10.1155/2021/2542010.
Chompubai P, Pichayaphan S, Wongsuwan C. Efficacy of patient-administered oral analgesia after elective
cesarean section. Thai J Anesthesiol. 2025;51(5):329-38. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/anesthai/
article/view/277307
Kastanias P, Gowans S, Tumber PS, Snaith K, Robinson S. Patient-controlled oral analgesia for postoperative
pain management following total knee replacement. Pain Res Manag. 2010;15(1):11-6. https://doi.org/10.1155/2010/528092
Nagpal AS, Boies B, Clements N, Vydra D. Opioids in pain. In: Pangarkar S, Pham QG, Eapen BC, editors. Pain
care essentials and innovations. St. Louis (MO): Elsevier; 2020. p. 229-44. https://doi.org/10.1016/B978-0-323-72216-2.00016-8
Stretanski MF, Stinocher S, Grandhe S. Pain assessment. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls
Publishing; 2025 Jan [updated 2025 Jun 22; cited 2026 Jan 16]. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK556098/
Ständer S, Fofana F, Dias-Barbosa C, Rodriguez D, Budhiarso I, Jabbar-Lopez ZK, et al. The sleep disturbance
numerical rating scale: content validity, psychometric validation, and meaningful within-patient change in
prurigo nodularis. Dermatol Ther (Heidelb). 2023;13 (7):1587-602. https://doi.org/10.1007/s13555-023-00962-8
Farooq F, Khan R, Ahmed A. Assessment of patient satisfaction with acute pain management service:
monitoring quality of care in clinical setting. Indian J An-aesth. 2016;60(4):248-52. https://doi.org/10.4103/0019-5049.179450
Charoenpol F, Pathanasethpong A, Ouypron P, Huntula Y, Maneewan N, Tamwong A, et al. Assessing the minimal clinically important difference and patient-accepted symptom state using visual analog scales and numerical rating scales in postoperative patients: a prospective descriptive study. Thai J Anesthesiol. 2023;49(5):319-28. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/anesthai/article/view/264820.
Mirza DH, Zha L, See C, Paoletti IN, Dai F, Hocevar M, et al. A single-center exploratory survey of patients and nurses on post-surgical oral opioid delivery through patient-controlled analgesia. J Pain Res. 2024;17:2483-94. https://doi.org/10.2147/JPR.S461379.
Nilyam P, Permpolprasert L, Apidechahul P, Rungjindamai C. A comparison of pain assessment following cesarean section between ward nurse and pain management team in Siriraj Hospital.Thai J Anesthesiol. 2016;42(4):291-9. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/anesthai/article/view/92218.
Vorobeichik L, Hoydonckx Y, Kumar P, Buzon-Tan A, Walker S, Kirkham K, et al. Factors associated with success and failure of patient-controlled oral analgesia after total hip and knee arthroplasty: a historical comparative cohort study. Can J Anaesth. 2021;68(3):324-35. https://doi.org/10.1007/s12630-020-01864-5
Lambert TL, Cata DM. The traditional method of oral as-needed pain medication delivery compared to an oral patient-controlled analgesia device following total knee arthroplasty. Orthop Nurs. 2014;33(4):217-23. https://doi.org/10.1097/NOR.0000000000000065
