ความชุกของการเป็นพาหะเชื้อสเตรปโตคอคคัสกลุ่มบีในหญิงตั้งครรภ์และผลลัพธ์ทารกแรกเกิดโรงพยาบาลวชิระภูเก็ต
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ภูมิหลัง: เชื้อสเตรปโตคอคคัสกลุ่มบี (Group B Streptococcus; GBS) ในหญิงตั้งครรภ์เป็นสาเหตุสำคัญของภาวะติดเชื้อในทารกแรกเกิดระยะต้น แม้โรงพยาบาลวชิระภูเก็ตได้ดำเนินนโยบายคัดกรองแบบครอบคลุม แต่ความครอบคลุมการตรวจและอัตราการส่งต่อทารกไปยังกุมารแพทย์ยังเป็นประเด็นสำคัญ
วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาความชุกของ GBS ประเมินความครอบคลุมการคัดกรอง และวิเคราะห์ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการส่งต่อทารก การเข้ารับการรักษาใน NICU และระยะเวลานอนโรงพยาบาล
วัสดุและวิธีการ: การศึกษาแบบ retrospective cohort รวมทารกเกิดมีชีพทั้งหมดที่ รพ.วชิระภูเก็ต ระหว่างเดือนมกราคม 2566 ถึงธันวาคม 2567สถานะ GBS ของมารดากำหนดจากการเพาะเชื้อแบบคัดกรองทั่วไปหรือ reflex testing วิเคราะห์ปัจจัยทำนายด้วยสถิติถดถอยโลจิสติกและเชิงเส้น
ผลการศึกษา: จากทารกเกิดมีชีพ 6,173 ราย ความครอบคลุมการคัดกรอง GBS อยู่ที่ร้อยละ 27.4 (95% CI 26.3–28.5) พบความชุกของ GBS ในกลุ่มที่ได้รับการตรวจร้อยละ 6.2 พบสูงกว่าในมารดาสัญชาติไทยเมื่อเทียบกับต่างชาติ (ร้อยละ 6.9 เทียบกับ ร้อยละ3.2, p=0.012) ในกลุ่มที่ทราบสถานะ GBS จำนวน 1,691 คู่ พบว่าทารกร้อยละ 49.2 ต้องส่งต่อไปยังกุมารแพทย์และร้อยละ 6.7 เข้ารับการรักษาใน NICU สถานะ GBS ไม่สัมพันธ์กับการส่งต่อทารก การเข้า NICU หรือระยะเวลานอนโรงพยาบาลของทารกแรกเกิด อายุครรภ์เป็นปัจจัยสำคัญที่สุด โดยอายุครรภ์ทุก 1 สัปดาห์ที่เพิ่มขึ้นลดความเสี่ยงการย้ายทารกแรกคลอดไปยังหอผู้ป่วยเด็ก (OR 0.8, p<0.001) การเข้า NICU (OR 0.8, p=0.013) และลดระยะเวลานอนโรงพยาบาลเฉลี่ย 2.4 วัน น้ำหนักแรกเกิดที่มากขึ้นสัมพันธ์กับจำนวนวันนอนโรงพยาบาลของทารกที่สั้นลง ขณะที่การคลอดที่ไม่ใช่ทางช่องคลอดปกติเพิ่มความเสี่ยงการย้ายทารกไปยังหอผู้ป่วยกุมารเวชกรรม
สรุป: พบความชุกของ GBS ร้อยละ 6.2 ในหญิงตั้งครรภ์ที่ได้รับการคัดกรอง แต่ความครอบคลุมการคัดกรองยังไม่เพียงพอ แม้สถานะ GBS ของมารดาไม่สัมพันธ์กับผลลัพธ์ทารกอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติในการศึกษานี้ โดยปัจจัยหลักที่กำหนดผลลัพธ์ที่ไม่พึงประสงค์ของทารกยังคงเป็นภาวะคลอดก่อนกำหนดและน้ำหนักแรกเกิดต่ำ อย่างไรก็ตาม ผลการศึกษานี้ควรตีความด้วยความระมัดระวัง เนื่องจากความครอบคลุมของการคัดกรองที่จำกัดและความเป็นไปได้ของอคติ การไม่พบความสัมพันธ์ดังกล่าวไม่ได้หมายความว่าไม่มีผลทางคลินิกที่สำคัญ และยังคงควรเน้นย้ำมาตรการป้องกัน GBS ตามมาตรฐานต่อไป
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ส่งมาลงพิมพ์ต้องไม่เคยพิมพ์หรือกำลังได้รับการพิจารณาตีพิมพ์ในวารสารอื่น เนื้อหาในบทความต้องเป็นผลงานของผู้นิพนธ์เอง ไม่ได้ลอกเลียนหรือตัดทอนจากบทความอื่น โดยไม่ได้รับอนุญาตหรือไม่ได้อ้างอิงอย่างเหมาะสม การแก้ไขหรือให้ข้อมูลเพิ่มเติมแก่กองบรรณาธิการ จะต้องเสร็จสิ้นเป็นที่เรียบร้อยก่อนจะได้รับพิจารณาตีพิมพ์ และบทความที่ตีพิมพ์แล้วเป็นสมบัติ ของลำปางเวชสาร
เอกสารอ้างอิง
Ohlsson A, Shah VS. Intrapartum antibiotics for known maternal Group B streptococcal colonization. Cochrane Database Syst Rev. 2014;(6):CD007467.
Pham TT, Pham TTH, Do TD, Duong TTG. Prevalence of Group B Streptococcus colonisation and pregnancy outcomes of pregnant women at Hanoi Obstetrics and Gynecology Hospital. Vietnam J Sci Technol Med Pharm Sci. 2023;65(7):8–11.
Prevention of Group B Streptococcal early-onset disease in newborns: ACOG committee opinion, number 797. Obstet Gynecol 2020;135(2):e51–72.
Chaudhary M, Rench M, Baker C, Singh P, Hans C, Edwards M. Group B Streptococcal colonization among pregnant women in Delhi, India. Pediatr Infect Dis J. 2017;36(7):665–9.
Russell N, Seale A, O’Driscoll M, O’Sullivan C, Bianchi-Jassir F, Gonzalez-Guarin J, et al. Maternal colonization with Group B Streptococcus and serotype distribution worldwide: systematic review and meta-analyses. Clin Infect Dis. 2017;65(suppl 2):S100–11.
Akkaneesermsaeng W, Petpichetchian C, Yingkachorn M, Sasithorn S. Prevalence and risk factors of group B Streptococcus colonisation in intrapartum women: a cross-sectional study. J Obstet Gynaecol. 2019;39(8):1093–7.
Khamching C, Anusorn A, Srisupundit K. The prevalence of Group B Streptococcus (GBS) colonization in pregnant women. J Med Assoc Thai 2017;100(11):1162–6.
Liu Y, Liu W, Zhuang G, Liu W, Qiu C. Colonisation of Group B Streptococcus and its effects on pregnancy outcomes in pregnant women in Guangzhou, China: a retrospective study. BMJ Open. 2023;13(11):e078759.
Seale A, Koech A, Sheppard A, Barsosio H, Langat J, Anyango E, et al. Maternal colonization with Streptococcus agalactiae and associated stillbirth and neonatal disease in coastal Kenya. Nat Microbiol. 2016;1:16067.
Bekele H, Debella A, Getachew T, Balis B, Tamiru D, Eyeberu A, et al. Prevalence of Group B Streptococcus recto-vaginal colonization, vertical transmission, and antibiotic susceptibility among pregnant women in Ethiopia: a systematic review and meta-analysis. Front Public Health. 2022;10:891163
Edwards J, Wynn C, Watson N, Focht C, Todd C, Walter E, et al. Group B Streptococcus (GBS) colonization and disease among pregnant women: a historical cohort study. Infect Dis Obstet Gynecol. 2019;2019:5430493.
Lekala LM, Mavenyengwa R, Moyo S, Lebelo S, Bolukaoto J, Chukwu M, et al. Risk factors associated with Group B Streptococcus colonization and their effect on pregnancy outcome. J Gynecol Obstet. 2015;3(6):121–8.
