ผลของโปรแกรมการจัดการตนเองเพื่อป้องกันโรคข้อเข่าเสื่อมของกลุ่มก่อนวัยสูงอายุ

บทคัดย่อ

การวิจัยกึ่งทดลองชนิด 2 กลุ่ม วัดผลก่อนและหลังการทดลอง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการจัดการตนเองเพื่อป้องกันโรคเข่าเสื่อมในกลุ่มก่อนวัยผู้สูงอายุ โดยกลุ่มตัวอย่างเป็นกลุ่มก่อนวัยสูงอายุ จากการสุ่มอย่างง่ายจำนวน 60 คน แบ่งเป็น 2 กลุ่ม ระหว่างกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 30 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือโปรแกรมการจัดการตนเองส่งเสริมความรู้และการจัดการตนเองเพื่อป้องกันโรคข้อเข่าเสื่อม ประกอบด้วย 6 ขั้นตอน ที่เน้นการปรับพฤติกรรมการใช้เข่า การออกกำลังกายเพื่อบริหารกล้ามเนื้อขาและการลดความรุนแรงของโรคข้อเข่าเสื่อม ใช้เวลา 8 สัปดาห์ เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ประกอบด้วย 4 ส่วน ได้แก่ ข้อมูลทั่วไป พฤติกรรมการป้องกันโรคข้อเข่าเสื่อมและประเมินความแข็งแรงของกล้ามเนื้อขา การประเมินความรุนแรงของโรคข้อเข่าเสื่อม การตรวจสอบคุณภาพเครื่องมือ ความตรงเชิงเนื้อหาของแบบสอบถามพฤติกรรมป้องกันโรค
ข้อเข่าเสื่อมได้เท่ากับ .99 การหาความเชื่อมั่นใช้สูตรสัมประสิทธิ์อัลฟาของครอนบาค ได้ค่าความเที่ยงของแบบสอบถามพฤติกรรมเท่ากับ .65 และแบบประเมินความรุนแรงของโรคข้อเข่าเสื่อมเท่ากับ .92 วิเคราะห์ข้อมูล โดยใช้สถิติพรรณนาและสถิติทดสอบที แบบอิสระและแบบจับคู่ ผลการวิจัย พบว่า

1. หลังใช้โปรแกรมฯ กลุ่มทดลองมีพฤติกรรมป้องกันโรคข้อเข่าเสื่อมดีกว่าก่อนการใช้โปรแกรมฯ และดีกว่ากลุ่มควบคุม อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05

2. หลังใช้โปรแกรมฯ กลุ่มทดลองมีความแข็งแรงของกล้ามเนื้อขา ดีกว่าก่อนการใช้โปรแกรมฯ และดีกว่ากลุ่มควบคุม อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05

3. หลังใช้โปรแกรมฯ กลุ่มทดลองมีค่าเฉลี่ยคะแนนความรุนแรงของโรคข้อเข่าเสื่อมไม่แตกต่างกันจากก่อนใช้โปรแกรม และไม่แตกต่างกันจากกลุ่มเปรียบเทียบหลังใช้โปรแกรม อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ ระดับ .05

ดังนั้นสามารถนำโปรแกรมการจัดการตนเองเพื่อป้องกันโรคข้อเข่าเสื่อมในกลุ่มก่อนวัยสูงอายุไปปรับใช้ในการจัดการตนเองผู้ป่วยเรื้อรังโรคอื่น ๆ