การสำรวจความรอบรู้ด้านสุขภาพช่องปากของหญิงตั้งครรภ์: กรณีศึกษา โรงพยาบาลชุมชนแห่งหนึ่ง จังหวัดสุพรรณบุรี

Main Article Content

สุธาสินี ทองอินทร์
กันธิมา ศรีหมากสุก
ศิริภัทราพร พิสิฐสรรค์
ญานิกา แสงเถกิง
รัชนีวรรณ เพิ่มพงศ์โกศล
อิทธิพล ดวงจินดา

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงสำรวจนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับความรอบรู้ด้านสุขภาพช่องปากและการดูแลสุขภาพช่องปากของหญิงตั้งครรภ์ที่มารับบริการฝากครรภ์ ณ โรงพยาบาลชุมชนแห่งหนึ่ง จังหวัดสุพรรณบุรี โดยประยุกต์ใช้แนวคิดความรอบรู้ด้านสุขภาพของ Nutbeam (2008) กลุ่มตัวอย่างคือหญิงตั้งครรภ์ที่มารับบริการคลินิกฝากครรภ์ จำนวน 87 คน ได้จากการสุ่มแบบบังเอิญ เครื่องมือวิจัยเป็นแบบสอบถามประกอบด้วย ข้อมูลส่วนบุคคล พฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปาก และความรอบรู้ด้านสุขภาพช่องปากของหญิงตั้งครรภ์ มีค่าความเชื่อมั่นโดยใช้ค่าสัมประสิทธิ์อัลฟาของครอนบาค เท่ากับ 0.76 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา


ผลการวิจัยพบว่า หญิงตั้งครรภ์ส่วนใหญ่มีความรอบรู้ด้านสุขภาพช่องปากโดยรวมอยู่ในระดับดี (Mean = 2.60, S.D. = 0.48) และทุกด้านทั้ง 5 ด้านอยู่ในระดับดี ได้แก่ การเข้าถึงข้อมูล ความเข้าใจ การไต่ถาม การตัดสินใจ และการนำไปใช้ โดยด้านที่มีคะแนนเฉลี่ยสูงสุดคือความเข้าใจ (Mean = 2.80, S.D. = 0.38) รองลงมาการตัดสินใจ (Mean = 2.67, S.D. = 0.51) และด้านที่มีคะแนนเฉลี่ยต่ำสุดคือการไต่ถาม (Mean = 2.38, S.D. = 0.48) ส่วนการดูแลสุขภาพช่องปากของหญิงตั้งครรภ์พบว่า ส่วนใหญ่มีพฤติกรรมการดูแลช่องปากเบื้องต้นที่ดี และเข้ารับบริการทางทันตกรรมร้อยละ 100 อย่างไรก็ตาม ยังมีช่องว่างในด้านการรักษาโรคเหงือก การแปรงฟันหลังอาหาร และพฤติกรรมการบริโภค


ข้อเสนอแนะจากการวิจัยคือควรส่งเสริมโปรแกรมความรอบรู้ด้านสุขภาพช่องปากที่เน้นการไต่ถาม ส่งเสริมบทบาทเชิงรุกของทันตบุคลากร และสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพช่องปากเพื่อเพิ่มโอกาสในการดูแลสุขภาพช่องปากของตนเองและทารกในครรภ์

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ทองอินทร์ ส. ., ศรีหมากสุก ก. ., พิสิฐสรรค์ ศ. ., แสงเถกิง ญ. ., เพิ่มพงศ์โกศล ร. ., & ดวงจินดา อ. (2026). การสำรวจความรอบรู้ด้านสุขภาพช่องปากของหญิงตั้งครรภ์: กรณีศึกษา โรงพยาบาลชุมชนแห่งหนึ่ง จังหวัดสุพรรณบุรี. วารสารสหเวชศาสตร์และสุขภาพชุมชน (Online), 2(2), 1–17. สืบค้น จาก https://he01.tci-thaijo.org/index.php/JAHSCH/article/view/285606
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กรมอนามัย. (2563). รายงานสถานการณ์ทันตสุขภาพประเทศไทย. กระทรวงสาธารณสุข.

กระทรวงสาธารณสุข. (2567). ระบบคลังข้อมูลด้านการแพทย์และสุขภาพ.

https://www.dga.or.th/document-sharing/infographic/36119/

ขวัญเมือง แก้วดำเกิง. (2562). ความรอบรู้ด้านสุขภาพ. บริษัทอมรินทร์ พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง จำกัด (มหาชน).

จิราพร ไพศาลสินสุข. (2561). การสร้างเครื่องมือวัดความรอบรู้ด้านการดูแลสุขภาพช่องปากของกลุ่มหญิงตั้งครรภ์

ที่มารับบริการฝากครรภ์ คลินิกฝากครรภ์ สถาบันพัฒนาสุขภาวะเขตเมือง (รายงานวิจัย). งานทันตสาธารณสุข สถาบันพัฒนาสุขภาวะเขตเมือง. กรมอนามัย.

ชณัฐดา สืบสิงห์คาร, สุธิดา กันหา, อรวรรณ นามมนตรี, & ณัฐฐินันท์ ทองปฐมวงศ์. (2560). สภาวะฟันผุและปัจจัยที่

มีความสัมพันธ์ต่อการเข้ารับบริการทันตกรรมของหญิงตั้งครรภ์ โรงพยาบาลสังคม จังหวัดหนองคาย. วารสารทันตาภิบาล, 28(1), 62–71.

ฐิรวรรณ บัวแย้ม, ศรัญญา ตันเจริญ, & นาถสุดา โชติวัฒนากุลชัย. (2564). การดูแลสุขภาพช่องปากในสตรีตั้งครรภ์

เพื่อลดภาวะเสี่ยงต่อการคลอดก่อนกำหนด: บทบาทพยาบาล. เวชบันทึกศิริราช, 14(1), 35–40.

ณัฐพร อุทัยธรรม, นภาภรณ์ เกตุทอง, & ชณุตพร สมใจ. (2564). ปัจจัยทำนายความรอบรู้ทางด้านสุขภาพหญิง

ตั้งครรภ์. วารสารวิทยาลัยพยาบาลพระจอมเกล้า จังหวัดเพชรบุรี, 4(2), 53–65.

Hong, H. H., Chen, Y. H., Cheng, P. J., Chang, M. U., & Chuang, L. L. (2023). Risk factors associated

with periodontal disease and its impact on quality of life among pregnant women. Journal of Obstetrics and Gynaecology, 43(2), 1–6. https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/01443615.2023.2264382

Javali, M. A., Saquib, S. A., Khader, M. A., Khalid, I., Alshahrani, A. Y., Kanji, M. A., & Asiri, E. (2022).

Oral health knowledge, attitude, and practice of pregnant women in Deccan, South India: A

cross-sectional prenatal survey. Journal of Medicine and Life, 15(3), 420–424.

https://doi.org/10.25122/jml-2019-0095

Marla, V., Srii, R., Roy, K. D., & Ajmera, H. (2018). The importance of oral health during pregnancy: A

review. MedicalExpress.

https://doi.org/10.5935/MedicalExpress.2018.mr.002

Nutbeam, D. (2000). Health literacy as a public health goal: A challenge for contemporary health

education and communication strategies into the 21st century. Health Promotion International, 15(3), 259–267.

https://doi.org/10.1093/heapro/15.3.259

Nutbeam, D. (2008). The evolving concept of health literacy. Social Science & Medicine, 67(12),

–2078.