การพัฒนาตำรับยาธาตุอบเชยในรูปแบบผงฟองฟู่ และการวิเคราะห์คุณภาพทางเคมีของตำรับยาธาตุอบเชยด้วยวิธีโครมาโทกราฟีของเหลวสมรรถนะสูง
คำสำคัญ:
ผงฟองฟู่, ยาธาตุอบเชย, โครมาโทกราฟีของเหลวสมรรถนะสูงบทคัดย่อ
การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาตำรับยาธาตุอบเชยในรูปแบบผงฟองฟู่ และวิเคราะห์คุณภาพทางเคมีของผงฟองฟู่ที่มีส่วนผสมของสารสกัดตำรับยาธาตุอบเชย ซึ่งปกติยาธาตุอบเชยจะถูกเตรียมในรูปแบบยาต้ม แต่มีข้อจำกัดเรื่องรสชาติ กลิ่น และความคงสภาพ มีสรรพคุณบรรเทาท้องอืดท้องเฟ้อ การวิจัยได้เตรียมสูตรต้นแบบทั้งหมด 4 สูตร ผงฟองฟู่สารสกัดตำรับยาธาตุอบเชยถูกพัฒนาขึ้นจากสูตรต้นแบบ F1 ซึ่งมีคุณสมบัติการไหลในระดับดีเยี่ยม และละลายได้ดีที่สุด ด้วยวิธีแกรนูลเปียกโดยใช้ Citric acid Tartaric acid และ Sodium bicarbonate เป็นสารก่อให้เกิดฟองฟู่ ผงฟองฟู่สารสกัดตำรับธาตุอบเชยมีสีน้ำตาลอมแดง เมื่อนำผงยาละลายน้ำสามารถเกิดปฏิกิริยาฟองฟู่ได้ทันที เวลาในการเกิดฟองฟู่เฉลี่ยเท่ากับ 50.67±2.49 วินาที มีกลิ่นหอม รสเปรี้ยวเล็กน้อย เมื่อเตรียมเสร็จบรรจุในถุงอลูมิเนียมฟอยล์ที่ปิดถุงด้วยความร้อนเก็บในโถแก้วดูดความชื้นเป็นเวลา 10 สัปดาห์ พบว่าเวลาในการเกิดฟองฟู่เฉลี่ยเท่ากับ 55.1±1.87 วินาที และไม่พบการเกาะกันของผงยา วิเคราะห์คุณภาพทางเคมีของผงฟองฟู่ด้วยวิธี HPLC แสดง retention time ที่เวลา 4.10 ที่ตรงกับสารมาตรฐาน Gallic acid ดังนั้นจึงสรุปได้ว่า ผงฟองฟู่จากสารสกัดยาธาตุอบเชยที่พัฒนาขึ้นมานั้นมีสารสำคัญ คือ Gallic acid เป็นส่วนประกอบในตำรับและสามารถใช้สารสำคัญนี้เป็นสารบ่งชี้ในการควบคุมมาตรฐานผลิตภัณฑ์ต่อไป
เอกสารอ้างอิง
Department of Thai Traditional and Alternative Medicine. (2021). Manual for individualized cannabis prescriptions in Thai traditional medicine, non-narcotic parts, for public health service units. Bangkok: Office of Thai Traditional Medical Cannabis and Kratom Management. (in Thai)
Jindarat, S., Muangnoi, C., Changsiriporn, D., Platong, A., Thanamontra, B., Chiewchanwit, D., Vongvanvatana, V., Rongrungsri, N., Krittasilp, K., Kaewkong, N., Kantawan, S., Virasombat, N., Mongkolporn, V., Prakobkij, W., Wanleepong, K., Maneekul, C., Benchakhanta, S., Boonpok, P., Kunnasut, W., Tongkleaw, L., Vatthanasak, A., Mookkhan, J., Jatuporn, C., Tuntiprawan, K., Teerawongseree, S., Ussawasrisuwan, S., Thamcharoen, P., Keawsontaya, T., Chuthaputti, A., Termviset, P., & Thamlikitkul, V. (2006). Efficacy and safety of cinnamon stomachic mixture for patients with functional dyspepsia. Siriraj Medical Journal, 58(11), 1103–1106. Retrieved from https://he02.tci-thaijo.org/index.php/sirirajmedj/article/view/246001 (in Thai)
Harnbunyapipat, T., (2019). The development of herbal medicine preparation “Ya Tat” in effervescent powder form: An exploratory study (Master’s thesis). Rangsit University. (in Thai)
National Drug System Development Committee. (2016). Herbal Medicinal Products in the National List of Essential Medicines B.E. 2559. Bangkok: the National Drug System Development Committee (in Thai)
Monton, C., Kraisintu, K., Suksaeree, J., & Charoencha, L. (2014). Flowability study of herbal powder for solid dosage form preparation. Journal of Science and Technology, 22(5), 743-754. Retrieved from https://li01.tci-thaijo.org/index.php/tstj/article/view/20634/17928 (in Thai)
Perry, L. M. (2011). Assessment report on Syzygium aromaticum (L.). London: European Medicines Agency.
Rattana, S., Sungthong, B., & Lertsatithanakorn, P. (2017). Simultaneous separation of glycyrrhizic acid and gallic acid in cinnamon stomachic mixture extract by thin layer chromatography-densitometric method and screening of anti-free radical substances by bioautographic method. International Journal of Pharmacy and Pharmaceutical Sciences, 13(Suppl.), 60–71. Retrieved from https://bit.ly/4rlwhCE (in Thai)
Siniltae, S., Chawaha, C., Jitsang, K., Chuengmankhong, S., Chuengwattanakul, T., Homhuan, S., Rangsimakan, S., & Kaeomattawong, R. (2019). Chemical Quality Analysis of Ya Thatu Obchey Formula by High Performance Liquid Chromatography and Identification of Ya Thatu Obchey Formula. Journal of Thai Traditional and Alternative Medicine, 17(3), 418-427. Retrieved from https://he01.tci-thaijo.org/index.php/JTTAM/article/view/232107/158463 (in Thai)
Tashtoush, S., Ereifej, K., Feng, H., Rababah, T., Alu’datt, M. H., Gammoh, S., & Al-Rabadi, G. (2016). Temperature and acidified solvent effect on total anthocyanins and RP-HPLC phenolic acids determination in selected spices. Food and Nutrition Sciences, 7(1), 20–29. https://doi.org/10.4236/FNS.2016.71003
Temsiriruekkul, R. (2016). Public knowledge article: Ya Tat Ob Cheoi, still relevant ?. Retrieved from https://pharmacy.mahidol.ac.th/th/knowledge/article/348/ยาธาตุอบเชย. (in Thai)
The Royal Institute and the Department of Thai Traditional and Alternative Medicine. (2007). Thai Traditional Medical and Pharmaceutical Terminology Dictionary. Bangkok: War Veterans Organization Printing Office under Royal Patronage. (in Thai)
The United States Pharmacopeial Convention. (2009). USP 32/NF 27 Volume 1. Maryland: United Book Press.
Wittschier, N., Faller, G., & Hensel, A. (2009). Aqueous extracts and polysaccharides from liquorice roots (Glycyrrhiza glabra L.) inhibit adhesion of Helicobacter pylori to human gastric mucosa. Journal of ethnopharmacology, 125(2), 218–223. https://doi.org/10.1016/j.jep.2009.07.009
