การพัฒนาแนวปฏิบัติการพยาบาลผู้ป่วยหลังผ่าตัดหัวใจแบบเปิด 72 ชั่วโมง โรงพยาบาลอุตรดิตถ์

บทคัดย่อ

การวิจัยและพัฒนานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาแนวปฏิบัติการพยาบาลผู้ป่วยหลังผ่าตัดหัวใจแบบเปิด 72 ชั่วโมง โรงพยาบาลอุตรดิตถ์ และศึกษาประสิทธิผลของแนวปฏิบัติการพยาบาลผู้ป่วยหลังผ่าตัดหัวใจแบบเปิด 72 ชั่วโมง ดำเนินการ 3 ขั้นตอน คือ ขั้นตอนที่ 1 ศึกษาสภาพการณ์ ปัญหาและความต้องการการพยาบาลในการดูแลผู้ป่วยหลังผ่าตัดหัวใจ 72 ชั่วโมง ใช้วิธีเชิงคุณภาพโดยการการสนทนากลุ่มแบบเจาะลึก พยาบาลวิชาชีพที่ปฏิบัติงานในหออภิบาลผู้ป่วยวิกฤตศัลยกรรมอุบัติเหตุ จำนวน 10 คน วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหา ขั้นตอนที่ 2 พัฒนาแนวปฏิบัติการพยาบาลผู้ป่วยหลังผ่าตัดหัวใจแบบเปิด 72 ชั่วโมงและทดลองใช้แนวปฏิบัติฯ ผ่านการตรวจสอบจากผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 3 คน และขั้นตอนที่ 3 ศึกษาประสิทธิผลของแนวปฏิบัติฯ แบ่งเป็น 2 ส่วน คือ 1) การวิจัยกึ่งทดลองแบบหนึ่งกลุ่ม วัดผลก่อนและหลังการทดลอง กลุ่มตัวอย่างคือ พยาบาลวิชาชีพ จำนวน 10 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แนวปฏิบัติการพยาบาลผู้ป่วยหลังผ่าตัดหัวใจแบบเปิด 72 ชั่วโมง แบบวัดความรู้การพยาบาลผู้ป่วยผ่าตัดหัวใจ แบบประเมินความพึงพอใจของพยาบาลต่อการใช้แนวปฏิบัติการพยาบาล 2) การศึกษาเชิงพรรณนาแบบย้อนหลัง กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้ป่วยหลังผ่าตัดหัวใจแบบเปิดที่รักษาในหออภิบาลผู้ป่วยวิกฤตศัลยกรรมอุบัติเหตุ โรงพยาบาลอุตรดิตถ์ จำนวน 54 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลอง 27 คน และกลุ่มควบคุม 27 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบบันทึกข้อมูลทั่วไปและข้อมูลทางคลินิกของผู้ป่วย วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา สถิติ independent t-test และสถิติ paired t-testเลือด การจัดการการไหลเวียนเลือด การจัดการการสูญเสียเลือดและการให้เลือด การป้องกันไตวายเฉียบพลันหลังผ่าตัด การเฝ้าระวัง ischemic stroke และการจัดการอาการปวด 

2) ประสิทธิผลของแนวปฏิบัติการพยาบาล พบว่า อุบัติการณ์ทางคลินิกที่พบในผู้ป่วยลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ ภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะจาก 66.7% เหลือ 33.3% และภาวะไตวายเฉียบพลันจาก 29.6% เหลือ 0% อุบัติการณ์การพยาบาลลดลงจาก 22.2% เหลือ 3.7% โดยเฉพาะอุบัติการณ์คลื่นไฟฟ้าหัวใจผิดปกติไม่ได้รายงาน/รายงานช้าเกิน 30 นาที และการปรับยาไม่เหมาะสม ความพึงพอใจการใช้แนวปฏิบัติอยู่ในระดับมากถึงมากที่สุด หลังใช้แนวปฏิบัติพยาบาลมีคะแนนความรู้เพิ่มขึ้นจาก 22.10 ± 1.85 เป็น 26.30 ± 3.65 (t = 3.84, p = .004).

แนวปฏิบัติการพยาบาลช่วยให้ผู้ป่วยได้รับการพยาบาลอย่างครอบคลุมและเฝ้าระวังภาวะแทรกซ้อนได้อย่างทันท่วงที แต่จำเป็นต้องมีการนิเทศติดตามให้ปฏิบัติสม่ำเสมอ โดยควรมีการนิเทศสัปดาห์ละ 1 ครั้ง ในเดือนแรก และเดือนละ 1 ครั้ง ในเดือนถัดไป