ปัจจัยที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการใช้ยาปฏิชีวนะอย่างสมเหตุผลในผู้ป่วยโรคเรื้อรัง ตำบลซำ อำเภอเมืองศรีสะเกษ จังหวัดศรีสะเกษ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
วิจัยเชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวางนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพฤติกรรมการใช้ยาปฏิชีวนะและปัจจัยที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการใช้ยาปฏิชีวนะอย่างสมเหตุผลในผู้ป่วยโรคเรื้อรังตำบลซำ อำเภอเมืองศรีสะเกษ จังหวัดศรีสะเกษ กลุ่มตัวอย่างคือ ผู้ป่วยโรคเรื้อรัง จำนวน 248 คน คัดเลือกโดยใช้แผนการสุ่มแบบกลุ่ม เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้ 1) แบบสอบถามปัจจัยส่วนบุคคล 2) แบบสอบถามปัจจัยนำด้านความรู้เกี่ยวกับการใช้ยาปฏิชีวนะ 3) แบบสอบถามด้านปัจจัยนำด้านการรับรู้โอกาสเสี่ยงที่เกิดจากการใช้ยาปฏิชีวนะที่ไม่สมเหตุผล การรับรู้ความรุนแรงที่เกิดจากการใช้ยาปฏิชีวนะที่ไม่สมเหตุผล การรับรู้ประโยชน์ของการใช้ยาปฏิชีวนะอย่างสมเหตุผล และรับรู้อุปสรรคในการใช้ยาปฏิชีวนะของผู้ป่วยโรคเรื้อรัง 4) แบบสอบถามเกี่ยวกับปัจจัยเอื้อ 5) แบบสอบถามเกี่ยวกับปัจจัยเสริมต่อพฤติกรรมการใช้ยาปฏิชีวนะของผู้ป่วยโรคเรื้อรัง และ 6) แบบสอบถามพฤติกรรมการใช้ยาปฏิชีวนะ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนาในตัวแปรปัจจัยส่วนบุคคล ปัจจัยนำ ปัจจัยเอื้อและปัจจัยเสริม และวิเคราะห์การถดถอยลอจิสติก เพื่อหาความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยต่าง ๆ กับพฤติกรรมการใช้ยาปฏิชีวนะ
ผลการศึกษาพบว่า 1) ผู้ป่วยโรคเรื้อรังร้อยละ 85.1 มีพฤติกรรมการใช้ยาปฏิชีวนะที่ไม่สมเหตุผล 2) จำนวนสมาชิกในครอบครัว (p-value=.047) การรับรู้โอกาสเสี่ยง การรับรู้ความรุนแรง การรับรู้ประโยชน์และการรับรู้อุปสรรคในการใช้ยาปฏิชีวนะอย่างสมเหตุผล (p-value=.035) ชุมชนหรือหน่วยงานด้านสุขภาพเคยจัดให้มีการให้ข้อมูลเกี่ยวกับวิธีการกินยาปฏิชีวนะ (p-value=.008) และการมีบุคลากรสาธารณสุขเคยกระตุ้นเตือน ชมเชย ให้กำลังใจ เมื่อใช้ยาปฏิชีวนะหรือยาฆ่าเชื้อหมดตามคำสั่งแพทย์ (p-value=.039) มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการใช้ยาปฏิชีวนะอย่างสมเหตุผลในผู้ป่วยโรคเรื้อรังอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ
ผลการศึกษานี้ชี้ให้เห็นว่าสมาชิกครอบครัวมีส่วนสนับสนุนการใช้ยาอย่างสมเหตุผล หน่วยงานสุขภาพควรมีนโยบายการส่งเสริมการรับรู้โดยการให้ข้อมูลเกี่ยวกับวิธีการใช้ยาปฏิชีวนะที่ถูกต้องและสนับสนุนติดตามการใช้ยาอย่างต่อเนื่องในกลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความหรือข้อคิดเห็นใดใดที่ปรากฏในวารสารวิจัยการพยาบาลและวิทยาศาสตร์สุขภาพ เป็นวรรณกรรมของผู้เขียน ซึ่งบรรณาธิการหรือสมาคมศิษย์เก่า ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย และบทความที่ได้รับการตีพิมพ์เผยแพร่ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิจัยการพยาบาลและวิทยาศาสตร์สุขภาพ
เอกสารอ้างอิง
Annual Work Plan Record. (2023). Sum sub-district action plan fiscal year 2023. Ban Tang Tambon Health Promotion Hospital. (in Thai).
Department of Health Service Spport, Ministry of Public Health. (2023). Primary health care.Retrieved (2024, May 22). from
https://spbo3.moph.go.th/ket/wp-content/uploads/2021/11/19.
Drug Surveillance and Development Center Chulalongkorn University. (2023). Regarding the Drug System Situation. Retrieved from
https://www.thaidrugwatch.org/download/series/53/series53-19.pdf. (in Thai).
Food and Drug Administration – FDA. (2018). Concerning the study of operational situations in order to develop towards according to the guidelines of “Rational drug use country”Retrieved from https://drive.google.com/file/d/1bC3KOh318bh8Q74WNYz_E4VOdjKiqiir/view.
Green, L. W. & Kreuter, M. W. (1999). Health promotion planning: An education and environ-mental approach. Mountain View, CA Mayfield.
Green, L. W. & Kreuter, M. W. (2005). Health program planning an educational and ecological approach. New York: Quebecor World Fairfield.
Hair, J. F., Anderson R. E., Tatham, B. & Black, W. M. (2006). Multivariate data analysis. 6th ed. New York: Prentice Hall.
Health Administration Division, Ministry of Public Health. (2020). Rational drug use communi-ty : RDU Community. Retrieved (2024, May 9). from https://dmsic.moph.go.th/index/detail/8302.
Health Assembly. (2019). Systematic management towards a rational drug use country with a community-centered approach. Retrieved (2024, May 5). from https://main.samatcha.org/sites/default/files/document/NHA12_4%20RDU%20MainDoc_181062.pdf.
Kaewphumhae, W. (2017). Factors relating to the use of appropriate and safety drug behaviors of Village Health Volunteer. Region 11 Medical Journal, 31(1), 61-71. (in Thai).
Kitpan, P. & Sithiworanan, C. (2018). Antimicrobial resistance crisis to rational drug use. Retrieved (2024, May 10). from
https://he01.tci-thaijo.org/index.php/fdajournal/article/view/140318/104087.
Komkaew, J. Thongprachum, A. & Ruengorn, C. (2023). Knowledge attitudes and behaviors regarding antibiotic smart use among patients with 3 infectious diseases in Nong Muang Khai hospital. KKU Journal for Public Health Research, 16(3), 37-49. (in Thai).
Medical Record BanTang Tambon Health Promoting Hospital. (2022). Consumer protection division. BanTang Tambon Health Promotion Hospital. (in Thai).
Namkhrith, Y. (2023). Medication use behavior of elderly patients with chronic diseases. Retrieved (2024, May 17). from https://hr.ptho.moph.go.th. (in Thai).
Numdee, W. (2020). Behavior in using antibiotics of village health volunteers Doembang nangbuat District Suphanburi province. Journal of MCU Nakhondhat, 7(7), 213-228. (in Thai).
Office of Primary Health Care System Support, Ministry of Public Health. (2023). Standard quality manual for primary health services. Retrieved (2024, May 19). from https://bkpho.moph.go.th/.
Oumgerd, P. (2017). The factors predicting antibiotic use behavior among healthcare volunteers in Pathumthani province, Thailand. (MNS ’s thesis) . Thammasat University. (in Thai).
Puipuroy, B. Khonroochinnapong, K. & Wawngam, W. (2020). Factors of drug using affecting behaviors among village health volunteers in Si Somdet sub - district , SiSomdet district, Roi Et Village. Journal of Education Loei Rajabhat University. 14(1). 85-93. (in Thai).
Subcommittee for the Promotion of Rational Drug Use. (2015). Guidelines for implementing the Rational Drug Use Hospital Project (RDU Hospital). (in Thai)
Suwannaront, S. Chaphadit, J. Tonkhet, C. Bonkhunthod, P.Chaiwong, N. & Chaikham, R. (2022). Medical Journal of Srisaket Surin Buriram Hospitals, 37(3), 649-658. (in Thai).
Systems Research Institute. (2021). About the 6th Thai People's Health Survey by Physical Examination 2019-2020. Retrieved from
https://www.hsri.or.th/researcher/research/new-release/detail/13461. (in Thai).
Thai Health Promotion Foundation. (2017). Drug administration instructions. Center for Health Education and Promotion (CHEP). Retrieved from https://www.thaihealth.or.th. (in Thai).
