ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการป้องกันการกลับเป็นซ้ำและความผาสุกของผู้ป่วย โรคหลอดเลือดสมอง คลินิกโรคหลอดเลือดสมอง โรงพยาบาลตติยภูมิแห่งหนึ่ง
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทนำ: โรคหลอดเลือดสมองเป็นสาเหตุสำคัญของการเสียชีวิตและความพิการ การดูแลในระยะฟื้นฟูและการป้องกันการกลับเป็นซ้ำมีบทบาทสำคัญในการลดอัตราการเกิดโรคซ้ำและส่งเสริมความผาสุกของผู้ป่วย การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการป้องกันการกลับเป็นซ้ำและความผาสุกของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง
วิธีการศึกษา: การวิจัยเชิงพรรณนาแบบหาความสัมพันธ์เชิงทำนาย กลุ่มตัวอย่างคือผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองที่เคยเกิดการกลับเป็นซ้ำ จำนวน 60 คน ที่เข้ารับบริการในคลินิกโรคหลอดเลือดสมอง โรงพยาบาลตติยภูมิแห่งหนึ่ง คัดเลือกแบบเจาะจง เก็บรวบรวมข้อมูลระหว่างเดือนสิงหาคมถึงกันยายน พ.ศ. 2568 เครื่องมือวิจัยประกอบด้วยแบบสอบถามชนิดตอบด้วยตนเองเกี่ยวกับการตระหนักรู้เกี่ยวกับโรคหลอดเลือดสมอง ความเชื่อเกี่ยวกับโรคหลอดเลือดสมอง แหล่งสนับสนุนด้านชุมชน พฤติกรรมการป้องกันการกลับเป็นซ้ำ และมาตรวัดความผาสุก โดยเครื่องมือวิจัยมีค่าความเชื่อมั่นระหว่าง 0.82–0.90 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน และการถดถอยพหุแบบขั้นตอน กำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ p<0.05
ผลการศึกษา: การตระหนักรู้เกี่ยวกับโรคหลอดเลือดสมอง (p<0.001, p=0.001) และแหล่งสนับสนุนด้านชุมชน (p=0.002, p=0.005) มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันการกลับเป็นซ้ำและความผาสุกของผู้ป่วยอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ และสามารถร่วมกันทำนายพฤติกรรมการป้องกันการกลับเป็นซ้ำได้ร้อยละ 46.0 (R² = 0.460) และทำนายความผาสุกได้ร้อยละ 38.6 (R² = 0.386)
สรุปผล: การตระหนักรู้เกี่ยวกับโรคหลอดเลือดสมองและการได้รับการสนับสนุนจากชุมชนเป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการป้องกันการกลับเป็นซ้ำและความผาสุกของผู้ป่วย การส่งเสริมความรู้เกี่ยวกับโรคควบคู่กับการเสริมสร้างระบบสนับสนุนจากชุมชนอาจช่วยลดการกลับเป็นซ้ำและยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยได้อย่างมีประสิทธิภาพ
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization. The top 10 causes of death [Internet]. Geneva: WHO; 2022 [cited 2024 Oct 30]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/the-top-10-causes-of-death.
World Health Organization. Annual report 2019: Health for all [Internet]. Geneva: WHO; 2019 [cited 2024 Oct 30]. Available from: https://apps.who.int/iris/handle/10665/333249.
Bureau of Policy and Strategy, Ministry of Public Health. Public health statistics A.D. 2023. Nonthaburi: Ministry of Public Health; 2023.
Kim MJ, Lee CK, Jung T. Exploring consumer behavior in virtual reality tourism using an extended stimulus-organism-response model. J Travel Res. 2020;59:69–89. https://doi.org/10.1177/0047287518818915.
O’Kane E, De Ivey R, Pearson K, et al. Medication adherence following stroke and TIA: a qualitative synthesis of patient, caregiver and clinician perspectives. Neurol Int. 2026;18(2):34. https://doi.org/10.3390/neurolint18020034.
Hackett ML, Pickles K. Part I: frequency of depression after stroke: an updated systematic review and meta-analysis of observational studies. International journal of stroke. 2014;9(8):1017-25. https://doi.org/10.1111/ijs.12357.
Khotarak C. Factors associated with health behaviors of older adults with recurrent stroke [dissertation]. Chonburi: Burapha University; 2020.
Prasat Neurological Institute, Department of Medical Services. Clinical practice guideline for ischemic stroke. Bangkok: Thana Press; 2019.
Information Center, Medical Informatics Division, Surat Thani Hospital. Stroke patient statistics 2020–2024. Surat Thani: Surat Thani Hospital; 2024.
Kotalux C. Factors related to health behavior of elderly with recurrent stroke [dissertation]. Chonburi: Burapha University; 2020.
Khongkaew O. Illness perception and preventive behavior of recurrent stroke among older adults [dissertation]. Songkhla: Prince of Songkla University; 2018.
Khumsaard S, Thiengtham W, Suwanampai P. Behavior factors related to recurrent stroke. Journal of Public Health Nursing. 2018;31:13–26. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/phn/article/view/100844.
Polit DF, Hungler BP. Nursing research: principles and methods. 3rd ed. Philadelphia: Lippincott; 1987.
Cohen J. A power primer. Psychological Bulletin. 1992;112(1):155–159. https://doi.org/10.1037/0033-2909.112.1.155.
Banchanon K, Toskulklao T, Changmai S. Factors influencing recurrent preventive behavior of stroke patients based on transition theory. Thai Journal of Nursing. 2022;71(3):54–62. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/TJN/article/view/257352/176917.
Bloom BS. Handbook on formative and summative evaluation of student learning. New York: McGraw-Hill; 1971.
Dupuy HJ. The general well-being schedule. In: McDowell I, Newell C, editors. Measuring health: a guide to rating scales and questionnaires. New York: Oxford University Press; 1977.
Nucharoenkul S, Inthasombat P, Putwatana P. Daily hassles, sense of coherence and perceived well-being among nursing faculty in universities. Thai Journal of Nursing. 1989;38(3):169–90.
Kuder GF, Richardson MW. The theory of the estimation of test reliability. Psychometrika. 1937;2(3):151–60. https://doi.org/10.1007/BF02288391.
Cronbach LJ. Coefficient alpha and the internal structure of tests. Psychometrika. 1951;16(3):297-334. https://doi.org/10.1007/BF02310555.
Rosenstock IM. Historical Origins of the Health Belief Model. Health Education Monographs. 1974;2(4):328-35. https://doi.org/10.1177/109019817400200403.
Panida P. Effects of a self-management support program on health behaviors in chronic disease patients. Thai J Nurs Res. 2020;24(2):155-67.
House JS. Work stress and social support. Reading (MA): Addison-Wesley; 1981.
Cobb S. Social support as a moderator of life stress. Psychosom Med. 1976;38(5):300-14. https://doi.org/10.1097/00006842-197609000-00003.
Supaporn C. Community support and mental well-being among stroke patients. J Public Health. 2019;49(3):210-9.
Jaruwan T. Family support and psychological well-being in chronic illness patients. Thai J Psychol. 2021;28(2):105-17.
Pender NJ, Murdaugh CL, Parsons MA. Health promotion in nursing practice. 7th ed. Boston: Pearson; 2015.
Nichcharee P. Health promotion program for chronic disease management. J Nurs Public Health. 2018;32(1):45-56.
Dunn HL. High-level wellness: a collection of twenty-nine short talks on different aspects of the theme "High-level wellness for man and society". Arlington (VA): R.W. Beatty; 1961.
Venketasubramanian N, Chan ML. Stroke Recurrence among Stroke Patients Referred for Driving Assessment and Rehabilitation: A Cohort Study. Journal of Cardiovascular Development and Disease. 2023; 10(2):83. https://doi.org/10.3390/jcdd10020083.
Jiang N, Feng L, Song N, Ye Y, Wei B, Tian T, et al. Stroke survivors’ patient activation and self-management: The serial mediating role of social support and resilience. Geriatric Nursing. 2025;63:16-25. https://doi.org/10.1016/j.gerinurse.2025.02.013.
